سیواس/ خلیل سلحشور/ خبرگزاری آناتولی
قدیم ترین منابع و وپژوهش ها و کاوشهای که توسط باستان شناسان انجام شده گویای این است که سیواس از نخستین زیستگاه های بشری و گهواره تمدن بوده و اکنون نیز یکی از غنی ترین مناطق از نظر آثار تاریخی٬ جاذبه های طبیعی و قابلیت های جهانگردی در آناتولی مرکزی ترکیه است.
استان سیواس در قدیم و در زبانهای یونانی و لاتین سباستئا و مگاپولیس «شهر بزرگ» نام داشت، استانی در شرق منطقه آناتولی مرکزی ترکیه است. این استان، به دلیل موقعیت آن در منطقه بین النهرین که کاروان های بازرگانی از این منطقه عبور می کردند به یک مرکز بازدید بازرگانان دوره سلجوقی تبدیل شد.
از آنجا که دولت های حاکم در دوره های مختلف نام های متفاوتی به این شهر دادند، اما در مورد نام امروزی آن نظرات متفاوتی در منابع مختلف ثبت شده است. از میان آنها سباستئا «شهر اگوستوس» در یونان باستان است که توسط پیتودوریس همسر پادشاه پولیمون نام گذاری شده است.
رومی ها، حاکمیت شهر امروزی سیواس را به پونته پادشاهی یونان واگذار کرده اند. همسر پونته، به خاطر به دست آوردن صداقت٬ قدردانی و وفاداری به همسر پادشاه اگوستوس٬ نام شهر را به سباستئا که به یونانی اگوستوس» است نامگذاری کرد.
به روایت دیگر٬ امروزه نام سیواس از سپاس گرفته شده است. این شهر برای اولین بار در دوره تاسیس آن، جایی که امروز در مرکز شهر قرار داشته در زیر درختان چنار بزرگ و زیبایی با تنه مستقل تاجی گسترده و شاخه های قوی سه تا چشمه آب وجود داشت. یکی از این چشمه ها نشانه؛ سپاسگذاری از خدا٬ دومی احترام برای پدر و مادر و سومی هم محبت کردن به کودکان بود.
ساکنان این منطقه، با مرور زمان از این ویژگی ها محافظت نکرده و از دست می دهند. این موجب شده تا این سه چشمه خشک شوند. بنابر این نام شهر از همان سه تا چشمه «سپاس» گرفته شده است. با گذشت زمان نیز به سیواس مبدل شده است.
پژوهش های باستان شناسی که در حفاری هایی پس از سال 1927 میلادی تا کنون در حال انجام است٬ زندگی در سیواس به دوره مس و سنگ (5000-3000 قبل از میلاد) و اوایل عصر مفرغ (3000-2000 قبل از میلاد) بر می گردد.
اگرچه سیواس یک منطقه مسکونی باستانی بوده اطلاعات دقیقی در مورد اینکه چه کسانی در این منطقه سکونت کرده و توسط چه کسانی تاسیس شده در دسترس نیست، اما امروز در کاوشهای مختلف باستان شناسی و اطلاعات پژوهشی به دست آمده در منطقه مرکزی، شهرستان ها تپه ها٬ روستا و خرابه نشان می دهد که زندگی و سکونت از روزهای اولیه تاریخ در این شهر وجود داشته است.
سیواس پس از میلاد مسیح (395) تهاجم های مختلفی را تجربه کرده و بیشتر در حاکمت امپراتوری روم اما در سال 395 میلادی در داخل خاک های امپراتوری روم شرقی (بیزانس) و پس از آن طی مدت طولانی تحت تاثیرحملات ساسانی قرار گرفته تا اینکه پس از قرن دهم میلادی به منظور تقویت دولت مرکزی شهری به نام Sebastei (سیواس) ایجاد شد.
اگر چه در 1059 میلادی نیروهای ترکمن وارد آناتولی شده و الباسان یکی از شاهزادگان سلجوقی در سال 1064 از نزد آلپ ارسلان پادشاه ترکمن فرار کرده و در سیواس پناه می برد، اما با ورود ترکمن ها به این منطقه در سال 1071 و پس از مدت کوتاهی در سال 1075 دانِشمَندیان دودمانی ترکمانتبار بر این شهر فرمان راندند.
مرکز قدرت آنها در سیواس و توقات در مرکز و شمال شرقی آناتولی بود. این در حالی است که در این زمان اختلافات و مشکلات داخلی قدرت مرکزی دولت سلجوقی ادامه داشت٬ قیلیچ ارسلان، از پادشاهان سلجوقی درسال 1075 سیواس وحومه آن را به طور کامل به دست گرفت.
پس از قونیه، سیواس دومین شهر باستانی است که بیشترین مجموعهای از آثار متعلق به دوران سلجوقی در آن برجای مانده است.
از جمله مکانهای دیدنی وتاریخی شهر می توان به عمارت کانگال آقا، ساختمان کنگره سیواس، موزه انقلاب، موزه باستان شناسی مدرسه آبی، مدرسه چیفته چنار و مدرسه های کبودی متعلق به قرن سیزدهم میلادی در مرکز این استان که از لحاظ هنر کاشی توجه گردشگران و جهانگردان را به خود جلب کرده است، اشاره کرد.
مسجد جامع یا اولو جامع ساخته شده در قرن 1100 در مرکز شهر یکی از آثار شاخص معماری و تاریخی شهر سیواس است. راه شاهی ایران و جاده ابریشم که از سیواس میگذشتهاست. اکنون یکی از 81 استان ترکیه بوده و مرکز آن هم شهری به همین نام است. جمعیت سیواس در حدود 623 هزار نفر است. علاوه بر آن سیواس دومین استان ترکیه از نظر مساحت است که در مسیر ترانزیتی و گردشگری زمینی اعراب و ایرانیان قرار دارد و بسیاری از گردشگران به این شهر می روند.
