01 سپتامبر 2020•بهروزرسانی: 02 سپتامبر 2020
استانبول/ مجاهد تورتکن/ خبرگزاری آناتولی
خط آهن حجاز در مسیر دمشق به مدینه که به دستور سلطان عبدالحمید دوم ساخته شد، صد و دوازده سال پیش در چنین روزی به بهرهبرداری رسید.
جامعترین پیشنهاد برای احداث راه آهن در منطقه حجاز از طرف احمد عزت افندی در سال 1891 ارائه شد.
وی در گزارش خود نوشت خط آهنی که از دمشق آغاز و به مدینه ختم شود، ابزار مهمی برای دفاع در برابر حملات بیگانگان علیه حجاز و شورشها در منطقه است و همچنین نقش موثری در تسهیل امکان سفر حج دارد.
پس از بررسی و تحقیقات صورت گرفته بر روی این پیشنهاد، سلطان عبدالحمید دوم با صدوری فرمانی که 2 مه 1900 منتشر شد، ساخت خط آهن حجاز طی یک مراسم رسمی در 1 سپتامبر 1900 آغاز شد.
اهداف نظامی، سیاسی و مذهبی مهمترین دلایل احداث راه آهن حجاز بود. افزایش کارآیی نظامی امپراتوری عثمانی به تقویت اقتدار سیاسی و تحکیم حاکمیت در منطقه نیز کمک میکرد.
این خط آهن نه تنها در موارد جنگ و شورش، بلکه برای انتقال سربازان و مهمات به حجاز و یمن نیز مورد استفاده قرار گرفته و نیاز به کانال سوئز برطرف میشد.
سفر از سوریه به مدینه حدد 40 روز و به مکه نیز تقریبا 50 روز طول میکشیده و بهدلیل حملات بادیهنشینان خطرناک بود. قرار بود با احداث راهآهن حجاز مدت این سفر به 4 الی 5 روز و بسیاری از مشکلات زائران بهویژه هزینه سفر آنها نیز در مقایسه با سالهای قبلی به میزان قابل توجهی کاهش یابد.
در دوره سلطان عبدالحمید دوم تا 26 آوریل 1909 طول راهآهن حجاز به 1750 کیلومتر شامل خطوط ریلی عکا-بلدالشیخ (17 کیلومتر)، عفوله-لاد (100 کیلومتر)، وادیالسور-العوجا (155 کیلومتر)، التین-بیتالحانون (39 کیلومتر) و قدم شریف-دمشق رسید.
احداث خطوط ریلی میان مدینه-مکه و مکه-جده نیز آرزوی مشترک تمام مسلمانان بوده، اما بهدلیل مخالفت شریف حسین و شیوخ بادیهنشین انجام نشد.
