30 آوریل 2020•بهروزرسانی: 30 آوریل 2020
استانبول / خبرگزاری آناتولی
رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه در شماره جدید مجله "دیپلمات" گرجستان، که با همکاری نشریه " نیویورک تایمز" آمریکا منتشر می شود در مقاله ای تحت عنوان «تاناپ: "توسعه منطقه ای و پروژه صلح» نوشت: پروژه خط لوله انتقال گاز طبیعی ترانس آناتولی ( تاناپ) یکی از زیباترین نشانههای نقش وحدت آفرین انرژی بوده و خود نیز صلح را برای منطقه به ارمغان خواهد آورد".
اردوغان در ادامه نوشت:
"تاناپ، یک مثال عینی از روابط مبتنی بر اعتماد متقابل میان ترکیه، آذربایجان و گرجستان بوده و نمادی ریشه دار از دوستی عمیق میان کشورهای ما است. تاناپ ستون فقرات اصلی کریدور جنوبی گاز طبیعی است که قصد دارد گاز حوزه خزر را از طریق گرجستان و ترکیه راهی اروپا کند. بنابراین تاناپ به منزله مهم ترین بخش از این کریدور بوده و حدود 3 هزار و 500 کیلومتر طول دارد.
تغییرات و تحولات صورت گرفته در خلال 18سال اخیر در ترکیه، به نوعی راه انتقال منابع گازی منطقه را از طریق ترکیه به اروپا گشوده است. همکاری با آذربایجان و گرجستان، در نخستین گام، پروژه خط لوله انتقال نفت خام باكو- تفلیس - جیحان اجرا شد و در سال 2006 به بهره برداری رسید. پس از آن برای عرضه گاز طبیعی تولید شده در حوزه نفتی شاه دنیز در جمهوری آذربایجان به گرجستان و ترکیه، خط لوله انتقال گاز طبیعی باکو-تفلیس- ارزروم در سال 2007 افتتاح شد.
در واقع اراده مبتنی بر توسعه از سوی این همکاری نیرومند و سه جانبه، تاناپ را به منصه ظهور رساند. نخستین گامها در این راستا در 25 اکتبر 2011 بین ترکیه و آذربایجان از طریق امضای یک توافقنامه برداشته شد.پروژه خط لوله تاناپ در 17 مارس سال 2015 کلنگ زنی و در یک دوره کوتاه سه ساله ساخته شد. این خط لوله در 12 ژوئن 2018 اقدام به پمپاژ گاز به ترکیه کرد. علاوه بر این، طی مراسمی در 30 نوامبر 2019 اتصال بخش اروپایی پروژه خط لوله تاناپ رسما انجام شد.
- سهم موثری در تامین امنیت انرژی ترکیه و اروپا خواهد داشت
ترکیه در هر مرحله از زنجیره تامین گاز طبیعی که از آذربایجان آغاز شده و از گرجستان و ترکیه عبور کرده و به اروپا میرسد، حمایت سیاسی و تجاری کرده است. شرکت نفت ترکیه با سهام 19 درصدی دومین سهامدار بزرگ خط انتقال باکو-تفلیس- ارزروم و میدان گازی شاه دنیز و شرکت بوتاش نیز با 30 درصد سهام دومین سهامدار بزرگ پروژه تاناپ به شمار میرود. ترکیه با ارزش حدود 45 میلیارد دلار در تاناپ و تاپ نقش کلیدی در زنجیره تامین برعهده دارد. تولیدکنندگان لوله و پیمانکاران ترک با سرمایه بالغ بر 6.5 میلیارد دلار نقش مهمی در تاناپ ایفا کرده است.
تاناپ که از مرز گرجستان - ترکیه آغاز شده و از 20 استان، 67 شهرستان و 600 روستا گذشته و از ظرفیت حمل سالانه 16 میلیارد متر مکعب گاز طبیعی برخوردار است، سهم موثری در تامین امنیت انرژی ترکیه و اروپا خواهد داشت. ترکیه از اواخر 2019 در مجموع 3.7 میلیارد مترمکعب از طریق تاناپ گاز طبیعی دریافت کرده است، این حجم به تدریج افزایش یافته و به 6 میلیارد مترمکعب خواهد رسید.
با بهره برداری از خط لوله ترانس آدریاتیک در سال 2020 در مجموع 10 میلیارد مترمکعب گاز طبیعی به اروپا منتقل خواهد شد. سال آینده ظرفیت تاناپ ابتدا به 24 میلیارد مترمکعب و سپس به حداکثر ظرفیت 32 میلیارد مترمکعب خواهد رسید.
"نقشه انرژی جهان در حال تغییر است"
ترکیه در چنین جغرافیایی قرار دارد که 70 درصد ذخایر گاز طبیعی جهان در این منطقه قرار دارد. ترکیه علاوه بر اینکه در رده هیجدهم بزرگترین بازار گاز طبیعی جهان قرار دارد، همچنین همسایه اروپا به عنوان دومین بازار بزرگ گاز طبیعی در جهان است. در این راستا «خط لوله انتقال گاز ترانس آناتولی (TANAP)» از لحاظ انتقال گاز جمهوری آذربایجان و کشورهای منطقه به ترکیه و اروپا نقش بسیار مهمی دارد. مسئله انرژی امروزه به دلیل افزایش جمعیت و رشد اقتصادهای جهان به یک چالش تبدیل شده است. در این راستا خط لوله انتقال گاز ترانس آناتولی نه تنها به ارائه نرژی مطمئن بلکه به صلح منطقهای نیز کمک میکند. امروز نقشه انرژی جهان در حال تغییر است و بازیگران و مدلهای همکاری جدیدی یافت میشوند"
وقتی به دو قرن گذشته نگاه می کنیم، جنگهای بزرگی برای کنترل منابع انرژی رخ داده است. به خصوص در محدوده جغرافیای که در آن ترکیه و گرجستان قرار دارند، تاثیرگذار بوده است. هرچند هر دو کشور سرشار از منابع هیدروکربن نیستند، اما از تاثیرات آن بهره مند شدند.
از این منظر، خط لوله انتقال گاز طبیعی «جریان ترک» بهترین پاسخ صلح و همکاری برای کشورهای درگیر برسر منابع انرژی است. ترکیه و گرجستان برای تشویق مناقشه در تقاطع کشورهای تولید کننده و مصرف کننده انرژی قرار نگرفته، بلکه هدف از این امر برای ایجاد یک محیط صلح و همکاری بوده است.
در حالی که تنش و بی ثباتی در منطقه رو به افزایش است، ترکیه با این ابتکار خود الگویی برای جهانیان شده است. پروژه تاناپ نشانه چشمانداز صلحآمیز کشورمان است. تاناپ به معنای جاده ابریشم است. ترکیه دارای یک اقتصاد قوی و پایدار بوده و به عنوان همسایه کشورهای غنی از گاز طبیعی و ذخایر نفت نیز به شمار میرود که به عنوان پلی امن میان کشورهای تولید کننده و مصرف کننده انرژی قرار گرفته است".
