نیویورک/ خبرگزاری آنادولو
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه در سخنرانی خود در هشتادمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک ضمن ابراز امیدواری برای موفقیت این نشست، گفت: «افتخار بزرگی است که بار دیگر از این تریبون سخن میگویم و نماینده وجدان جمعی بشریت هستم.»
وی در ادامه ضمن آرزوی موفقیت برای خانم بربوک، رئیس جدید مجمع عمومی، افزود که متأسف است محمود عباس، رئیس دولت فلسطین به دلیل شرایط موجود قادر به حضور در جلسه نیست.
اردوغان خطاب به کشورهایی که کشور فلسطین را به رسمیت شناختهاند، از آنها قدردانی کرد و از آنهایی که هنوز این تصمیم را نگرفتهاند خواست فوراً اقدام کنند.
وی با یادآوری ماده یک منشور سازمان ملل که هدف این سازمان را حفظ صلح و امنیت بینالمللی میداند، گفت: «همزمان با هشتمین دهه فعالیت سازمان ملل، رویدادهای وحشتناک در سراسر جهان جریان دارد که سایهای بر این هدف افکنده است. در غزه، نسلکشی بیش از ۷۰۰ روز است که ادامه دارد.»
اردوغان، آمار قتلعام غیرنظامیان در غزه را بیش از ۶۵ هزار نفر اعلام کرد و افزود که بیش از ۲۰ هزار نفر از کشتهشدگان، کودک هستند و هر ساعت در ۲۳ ماه گذشته یک کودک به طرز فجیع جان باخته است.
وی با نشان دادن تصاویری از شرایط زندگی در غزه، گفت: «در غزه نه تنها زندگی انسانها نابود میشود، بلکه حیوانات، مزارع، درختان زیتون چندصد ساله، منابع آب و ساختمانها، مدارس، مساجد و کلیساها نیز هدف قرار گرفتهاند.»
رئیسجمهور ترکیه تصریح کرد: «اینجا یک جنگ وجود ندارد؛ در یک سو، ارتشی با مدرنترین و مرگبارترین سلاحها و در سوی دیگر، غیرنظامیان بیگناه هستند. این مبارزه با تروریسم نیست؛ این سیاست اشغال، جابجایی اجباری، تبعید و قتلعام است.»
اردوغان با بیان اینکه اسرائیل نه تنها غزه و کرانه باختری، بلکه سوریه، ایران، یمن و لبنان را نیز هدف قرار داده و صلح منطقهای و دستاوردهای مشترک بشریت را تهدید میکند، افزود: این وضعیت جنونآمیز در فلسطین که حتی یهودیان با وجدان را نیز آزرده و مورد تأیید آنها نیست و در سراسر جهان جریان ضدیهودیت را شعلهور میکند، دیگر نمیتواند ادامه یابد.
وی خواستار اعلام فوری آتشبس، توقف حملات و ورود بدون مانع کمکهای انسانی به غزه شد و تأکید کرد که عاملان نسلکشی باید طبق قوانین بینالمللی پاسخگو باشند.
اردوغان خطاب به رهبران جهان گفت: «امروز روز ایستادن در کنار فلسطینیان مظلوم است و هر کسی که در برابر این بربریت سکوت کند، در این فاجعه همدست است.»
رئیسجمهور ترکیه همچنین از تمامی مدافعان فلسطین، از جمله استادان، هنرمندان، سیاستمداران، فعالان و دانشجویانی که از مردم مظلوم غزه حمایت کردهاند، قدردانی کرد.
- ثبات سوریه و حمایت از حقوق ترکهای قبرس، اولویتهای راهبردی ترکیه در منطقه است
وی گفت: «همانطور که امروز صدای مردم مظلوم غزه شدهایم، در ۱۳ سال گذشته نیز توجه جهان را به دردها و فریادهای مردم سوریه جلب کرده و صدای آنها بودهایم. با آغاز انقلاب ۸ دسامبر، دوران سرکوب که جان یک میلیون نفر را گرفت و موجب آوارگی میلیونها نفر شد، خوشبختانه به پایان رسیده است.»
اردوغان افزود: «هماکنون مردم سوریه عصر جدیدی را آغاز کردهاند و با پیروزی بر رژیمی که به خون آغشته بود، مطمئنم که مردم سوریه به زودی و بهطور کامل دستاوردهای خود را تثبیت خواهند کرد. نه ما و نه مردم سوریه اجازه نخواهیم داد که این فرصت تاریخی ضایع شود. ما از چشمانداز سوریه متحد و یکپارچه، با امنیت پایدار و پاکسازی کامل تمامی اشکال تروریسم بهویژه داعش، حمایت خواهیم کرد.»
وی با اشاره به حمایت کشورهای حوزه خلیج از بازسازی سوریه گفت: «امیدواریم بتوانیم با همه بازیگران منطقهای و بینالمللی که اصول ما را میپذیرند، همکاری کنیم.»
- آرزومندیم که مسئله هستهای همسایهمان؛ ایران از طریق دیپلماسی حل شود
اردوغان همچنین به پرونده هستهای ایران و ضرورت حل دیپلماتیک آن اشاره کرد و افزود: «نباید فراموش کنیم که منطقه ما تاب بحرانهای دیگر را ندارد. ثبات، امنیت و شکوفایی عراق برای رفاه کل منطقه حیاتی است و ما از عراق حمایت خواهیم کرد تا به میدان مناقشات منطقهای تبدیل نشود و برنامههای توسعه آن ادامه یابد.»
وی درباره روند صلح و مذاکرات منطقهای گفت: «ما با همکاری همسایگان، روسیه و اوکراین، فرآیند استانبول را برگزار و از طریق مذاکرات مستقیم، بسیاری از زندانیان و پیکرهای جانباختگان را مبادله کردیم. همچنان برای آتشبس در دوره آینده تلاش خواهیم کرد با شعار: «در جنگ برندهای وجود ندارد و در صلح عادلانه بازندهای نیست.»
رئیسجمهور ترکیه به توافق بین آذربایجان و ارمنستان نیز اشاره و خاطرنشان کرد: «ما از اقداماتی که در راستای صلح پایدار دو کشور در ۸ اوت انجام شد، خرسندیم و بار دیگر از رئیسجمهور علیاف، نخستوزیر پاشینیان و رئیسجمهور ترامپ بهخاطر کمک به این روند تشکر میکنم. روند عادیسازی روابط بین ترکیه و ارمنستان نیز در مسیر درستی قرار دارد.»
اردوغان در ادامه به فرآیند آنکارا برای حل مناقشه بین سومالی و اتیوپی اشاره و ابراز امیدواری کرد که این ابتکار با موفقیت به پایان برسد.
وی با اشاره به کنوانسیون مونترو گفت: «برای ۸۹ سال، امنیت دریای سیاه را با بیطرفی کامل و رعایت دقیق این کنوانسیون تضمین کردهایم و خواهان تبدیل دریای اژه و شرق مدیترانه به منطقهای پایدار و شکوفا هستیم که منافع مشروع همه طرفها در آن محترم شمرده شود.»
اردوغان درباره مساله قبرس تأکید کرد: «هر پروژهای در شرق مدیترانه که ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی را کنار بگذارد، محکوم به شکست است. ترکهای قبرس مالکیت برابر بر جزیره دارند و وضعیت اقلیت را نمیپذیرند. مسأله قبرس نمیتواند با مدل فدرالی حل شود، چرا که این مدل بارها امتحان شده و به دلیل لجبازی طرف یونانی به بنبست رسیده است.»
وی تأکید کرد که جامعه بینالمللی باید ۵۰ سال انزوای ناعادلانه و غیرانسانی ترکهای قبرس را پایان دهد و از آنها دعوت کند تا جمهوری ترک قبرس شمالی را به رسمیت شناخته و روابط دیپلماتیک، سیاسی و اقتصادی برقرار کنند.
وی با اشاره به روابط ترکیه و اتحادیه اروپا گفت: «ما چشمانداز تازهای برای روابط ترکیه و اتحادیه اروپا در دوره آینده در نظر داریم. این چشمانداز نباید تنها به مسائل فوری بپردازد بلکه باید افق مشترک ما را بازتعریف کرده و آیندهمان را شکل دهد. برای این منظور، اتحادیه اروپا باید همانند ترکیه، متعهد و مصمم باشد.»
اردوغان همچنین ضمن تأکید بر نقش ترکیه بهعنوان کشوری تأمینکننده امنیت، اظهار داشت که آنکارا همچنان از عملیات و مأموریتهای سازمان ملل، ناتو، سازمان امنیت و همکاری اروپا و اتحادیه اروپا حمایت میکند و در سال ۲۰۲۶ میزبان اجلاس ناتو در آنکارا خواهد بود.
وی به بهبود روابط با آمریکا در حوزههای تجارت، سرمایهگذاری، انرژی و صنایع دفاعی اشاره کرد.
رئیسجمهور ترکیه درباره اهمیت ثبات در آسیای مرکزی و بالکان گفت: «صلح، ثبات و شکوفایی ملتهای برادر ما در آسیای مرکزی برای ما اهمیت حیاتی دارد. سازمان کشورهای ترک از یک پوشش منطقهای به بازیگری جهانی تبدیل میشود. ما برای حفظ صلح و ثبات در بالکان، جایی که ارتباطات انسانی عمیقی داریم، تلاش میکنیم و از پلتفرم صلح بالکان که در ژوئیه آغاز شد، حمایت میکنیم.»
- ترکیه همواره از برادران و خواهران افغان خود حمایت خواهد کرد
اردوغان همچنین بر حمایت ترکیه از افغانستان تأکید کرد و گفت: «انتظار داریم اداره افغانستان با درک جامعه عمل کند و جامعه بینالمللی نباید مردم افغانستان را در تلاش برای بازسازی رها کند. ترکیه همواره از برادران و خواهران افغان خود حمایت خواهد کرد.»
وی درباره ثبات در جنوب آسیا افزود: «حفظ صلح و ثبات در جنوب آسیا از اهمیت بالایی برخوردار است. آتشبس میان پاکستان و هند در ماه آوریل، که میتوانست به درگیری جدی تبدیل شود، مورد استقبال قرار گرفته و همکاری این دو کشور در مبارزه با تروریسم حیاتی است. حل مسئله کشمیر باید از طریق گفتوگو و براساس قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل و خواستههای مردم کشمیر انجام شود.»
رئیسجمهور ترکیه همچنین به همکاریهای اقتصادی و توسعهای با آفریقا اشاره کرد و گفت: «روابط ما با قاره آفریقا در زمینه آموزش، سلامت، زیرساخت و تجارت سال به سال در حال بهبود است. ضمن ارائه کمکهای لازم به سومالی برای مبارزه با تروریسم، کمکهای انسانی خود را نیز ادامه میدهیم. ما بیش از دو سال است که نگران درگیریهای سودان هستیم و جامعه بینالمللی موظف است خشونتها را پایان داده و صلح پایدار برقرار کند.»
اردوغان درباره تحولات اقتصادی و فناوری گفت: «تمایل فزاینده به حمایتگرایی و اختلالات زنجیره تأمین، تغییرات بنیادین در اقتصاد جهانی ایجاد کرده است. برای مقابله مؤثر با چالشهای معاصر، ما اصلاح تجارت بینالمللی مبتنی بر قوانین، بهویژه از طریق سازمان جهانی تجارت را پیشنهاد میکنیم. دسترسی به انرژی ارزان، امن و پایدار برای دستیابی به اهداف توسعه، بهویژه در کشورهای در حال توسعه، ضروری است.»
وی به پروژههای مهم اقتصادی و زیستمحیطی اشاره کرد و افزود: «ما با پروژه راهبردی ترانس-خزر شرق-غرب-میانه از چین تا اروپا پیش میرویم و خطوط باکو-تفلیس-قارص و زیرساخت حملونقل پیشرفته ما، به توسعه تجارت جهانی کمک میکند. ما به سوی هدف انتشار صفر خالص تا سال ۲۰۵۳ حرکت میکنیم و تلاش میکنیم آیندهای سازگار با طبیعت بسازیم.»
اردوغان همچنین درباره اهمیت هوش مصنوعی و مقابله با نژادپرستی و اسلامستیزی گفت: «تکنولوژی هوش مصنوعی باید در خدمت بشریت باشد، نه به عنوان ابزار سلطه. بانک فناوری سازمان ملل برای کشورهای کمتر توسعهیافته که ترکیه میزبان آن است، برای کاهش شکاف دیجیتال و فناوری حیاتی است. در عین حال، افزایش نژادپرستی، بیگانههراسی و اسلامستیزی نیازمند مقابله انسانی است.»
وی با تأکید بر اهمیت خانواده بهعنوان پایه حیات انسانی افزود: «نهاد خانواده امروز بیش از هر زمان دیگری در معرض تهدید قرار دارد. حفاظت از خانواده به معنای محافظت از انسانیت، طبیعت، زندگی و آینده است و ترکیه به دفاع از خانواده ادامه خواهد داد.»
اردوغان در پایان سخنان خود به اصول بنیانی سازمان ملل و اصلاح این نهاد اشاره کرد و گفت: «ما از ابتکار UN80 آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل برای افزایش کارایی سازمان حمایت میکنیم. وظیفه ما اصلاح و بازگرداندن سازمان ملل به روح اولیه خود است. ترکیه صبورانه به تلاش خود برای ساختن جهانی عادلانه ادامه خواهد داد.»
