12 اکتبر 2019•بهروزرسانی: 15 اکتبر 2019
استانبول/ نرگس رضایی/ خبرگزاری آناتولی
با آغاز عملیات «چشمه صلح» ارتش ترکیه در شرق فرات که در راستای تامین امنیت مرزی کشور، دفع تهدید فزاینده تروریسم و بازگشت امن پناهجویان سوری به سرزمینشان صورت گرفت، رسانههای ایران اعم از رسانههای طیف اصلاح طلب و اصولگرا در ابعاد گسترده به سیاهنمایی علیه این عملیات مشروع پرداخته و تا آنجا پیش رفتند که ارتش یک کشور قانونی را «اشغالگر» خوانده و گروه تروریستی پ.ی.د/ ی.پ.گ، شاخه سوری گروه تروریستی پ.ک.ک که پژاک، شاخه آن در ایران اقدامات تروریستی بسیاری انجام داده را «مردم عادی کرد» جلوه داده و با مغلطه و ارائه تصویر نادرست و غیرواقعی از موضوع سعی در تحریک افکار عمومی کردند.
فرایندی که البته قبل از آغاز عملیات و درست از لحظاتی که رجب طیب اردوغان، رییسجمهور ترکیه خبر از اجرای عملیات در شرق فرات علیه تروریستها داد، آغاز شد و رسانههای ایران در اقدامی شتابزده به تحلیلهای جانبدارانه و غیر کارشناسی علیه ترکیه پرداختند و حتی به نقل از رسانه نزدیک به رژیم بشار اسد از آغاز این حمله خبر دادند. در حالیکه هنوز عملیات آغاز نشده و وزارت دفاع ترکیه صرفا اعلام کرده بود که تدارکات لازم در رابطه با عملیات را فراهم دیدهاند و به رغم بیانیه رسمی وزارت دفاع، رسانههای ایران به اطلاع رسانی شتابزده در این زمینه پرداخته و به موازات آن تحلیلهای یکسویه جانبدارانه ارائه کردند و اقدامات تروریستی گروه پ.ی. د/ ی.پ.گ را که از حمایت تسلیحاتی گسترده ایالات متحده آمریکا برخوردار است که طی سالهای اخیر شدیدترین تحریمها را علیه ایران اعمال کرده و مقامات ایرانی حضور آن در سوریه را مصداق بارز «اشغالگری» می دانند، نادیده گرفتند و یک باره رسالت روزنامهنگاری جای خود را به نفرت پراکنی و پروپاگاندا داد.
در این میان اتفاق قابل تامل این بود که رسانههای ایران در اطلاع رسانی جانبدارانه علیه ترکیه همسو با رسانههای فارسی زبان خارج از این کشور از جمله «ایران اینترنشنال» و «بی بی سی فارسی» که مقامات ایرانی آنها را «رسانههای معاند» میخوانند، عمل کردند و با سیاست رسانهای مشابه و همسو به تحلیل غیرواقعی و جانبدارانه موضوع پرداختند.
کمااینکه خبرنگاران برخی رسانههای ایران به موازات اخبار و تحلیلهای غیرواقعی و غیر حرفهای که نه تنها بازتابی از واقعیات میدانی و واقعیات منطقه نبوده و صرفا کینه و نفرت خبرنگار را منعکس میکرد، در شبکههای اجتماعی نیز به تخریب ادامه داده و سعی در هدایت افکار عمومی به شیوه خاص خود در این فضا کردند.
موضوعی که سالها پیش مرحوم حسین قندی از اساتید برجسته روزنامه نگاری در گفتگویی درباره پیامدهای رویکرد غیر حرفهای رسانههای ایران هشدار داده و نسبت به آن ابراز نگرانی کرده بود.
او میگفت: «رسانههای ما یکسویه عمل و در دو طیف طرفدار و تخریبگر اطلاعرسانی میکنند و نقد جای خود را به تخریب و طرفداری داده است» و همین نکته در رابطه با اخبار مربوط به عملیات چشمه صلح ترکیه به صورت بارز نمود یافت.
هر چند موضوع از بعد جامعه شناختی وضعیت متفاوتی یافته و مصطفی اقلیما، جامعه شناس ایرانی به خبرگزاری آناتولی میگوید که این تخریبها تاثیری بر روابط مردم ایران و ترکیه نخواهد داشت و بعد سیاسی دارد، اما از حیث اینکه رسانههای ایران پا را از تخریب فراتر گذاشته و به تحریف اخبار با منبع رسانه رسمی ترکیه میکنند، جای سوال دارد.
به گونهای که خبرگزاری رسمی ایران «ایرنا» اظهارات رییس جمهور اردوغان درباره گروه تروریستی ی.پ.گ که صراحتا در تمامی سخنرانیها از این گروه به عنوان «گروه تروریستی» نام میبرد را به نقل از خبرگزاری رسمی آناتولی تحت عنوان «کردها» تحریف کرده و از زبان رییسجمهور خبر را به صورت تحریف شده و «عملیات علیه کردها» منعکس کردند.
رویکردی که به موازات ایرنا در خبرگزاری ایسنا نیز دنبال شد و این خبرگزاری در اقدامی غیر حرفهای و غیراخلاقی به نقل از رییس جمهور اردوغان به تحریف خبر پرداخته و در خبری نوشت: «رییس جمهور ترکیه: ما هرگز عملیات خود علیه کردها را متوقف نخواهیم کرد».
حال آنکه رییس جمهور اردوغان هرگز از چنین تعبیری استفاده نکرده و این خبرگزاریهای ایران بود که این اظهارات را به این شکل تحریف کرده بود.
مطابق آنچه مرحوم قندی گفته بود «هر کسی مطابق با اهداف و آرمانهای طیفی که به آن بستگی دارد اخبار را منتشر میکند و این یک آفت بزرگ است که نشریههای ما را در این حوزه تهدید میکند»، اینک این موضوع در حوزه مربوط به اخبار ترکیه نمود بیشتری یافته و مروری بر اخبار مربوط به ترکیه طی چند روز گذشته و در جریان دیگر عملیاتهای کشور نشان میدهد که ژورنالیسم و تحلیل درباره ترکیه از روی کینه و نفرت صورت می گیرد، نه واقعیات میدانی و اصول حرفهای.
موضوعی که در روزنامه فرهیختگان نزدیک به علی اکبر ولایتی «وزیر خارجه در سایه» ایران شاهد اوج آن بودیم و این رسانه با تیتر «سلطانیسم در خدمت تروریسم» بر نکته فوق صحه میگذارد.
علاوه بر این تیترهای غیرحرفهای و نفرت پراکن، نکته قابل تامل دیگر برجسته کردن اظهارات شخصیتهای کرد در ایران با تیترهای تخریب کننده از سوی رسانهها از جمله خبرگزاری ایرنا است. روز گذشته این رسانه خطبههای امام جمعه شهر کردنشین مهاباد در استان آذربایجان غربی را که پیش از این کمتر پوشش داده میشد را با تیتر «جنگ در منطقه خاورمیانه موجب احیای دوباره داعش خواهد شد» در صفحه اول سایت منتشر کرد.
در این خبر آمده بود: ماموستا عبدالسلام امامی در خطبه نماز جمعه این هفته مهاباد که در مسجد جامع این شهرستان برگزار شد افزود: حمله نظامی ترکیه به خاک سوریه و نادیده گرفتن تمامیت ارضی این کشور از طرف همه جوامع محکوم بوده و موجب ویرانی و نابودی منابع آن کشورها خواهد شد. کشتار کودکان و زنان بیگناه کشورهای مسلمانان از همدیگر و فتوا علیه نابودی یکدیگر در مقابل ارزشهای دینی و اسلامی قرار دارد و موجب خشنودی استکبار جهانی خواهد شد».
