08 آوریل 2026•بهروزرسانی: 09 آوریل 2026
آنکارا/خبرگزاری آنادولو
مسئله امنیت آب به یکی از مهمترین چالشهای ژئوپلیتیکی جهان تبدیل شده است؛ موضوعی که علاوه بر پیامدهای زیستمحیطی، به دلیل تاثیر مستقیم بر رقابت قدرتها و امنیت بینالمللی اهمیت فزایندهای پیدا کرده است.
در شرایطی که تنشها میان آمریکا، اسرائیل و ایران ادامه دارد، انتشار تصاویر برخی تاسیسات حیاتی انرژی و آبشیرینکن در کشورهای خلیج و اردن و احتمال هدف قرار گرفتن آنها، نگرانیها درباره بروز بحران انسانی گسترده را افزایش داده است. کارشناسان هشدار میدهند که حمله به این زیرساختها میتواند زندگی میلیونها نفر را تحت تاثیر قرار دهد.
بر اساس گزارش سازمان ملل، حدود نیمی از جمعیت جهان دستکم در بخشی از سال با کمبود شدید آب مواجهاند و 60 درصد منابع آب شیرین جهان در حوزههای رودخانهای مشترک میان چند کشور قرار دارد، در حالی که تنها 59 درصد این حوزهها دارای سازوکار همکاری رسمی هستند.
همچنین رقابت بر سر منابع آب در حوزههایی مانند نیل، دجله–فرات، مکونگ، سند و براهماپوترا به یکی از محورهای اصلی تنشهای منطقهای تبدیل شده است. در خاورمیانه نیز دیپلماسی آب همزمان در قالب رقابت بر سر مدیریت رودخانههای مشترک و ظرفیتسازی در حوزه آبشیرینکنها دنبال میشود.
کارشناسان تاکید میکنند که در صورت هدف قرار گرفتن تاسیسات آبشیرینکن در کشورهای خلیج، تامین آب آشامیدنی این کشورها ممکن است در مدت کوتاهی مختل شود. همچنین سازمان یونسکو هشدار داده است که فشار بر منابع آب میتواند همزمان بخشهای کشاورزی، انرژی، سلامت عمومی و اقتصاد را تحت تأثیر قرار دهد و حتی به مهاجرت و بیثباتی اجتماعی منجر شود.