مذاکرات آستانه نقطه عطفی در حل بحران سوریه

آستانه/سلن تمیزار/خبرگزاری آناتولی

مذاکرات آستانه که با شرکت ترکیه، روسیه، ایران، رژیم بشار اسد و مخالفان نظامی سوریه در پایتخت قزاقستان برگزار شد، نقطه عطفی برای حل بحران سوریه بود و توجه رسانه های بین المللی را به خود جلب کرد.

اولین مورد در این خصوص، حضور مخالفان نظامی سوریه پشت میز مذاکره با هیئت رژیم اسد و ایران برای اولین بار بود.

پس از پایان دور اول مذاکرات که نمایندگان سایر کشورها نیز حضور داشتند، دیدارها توسط کشورهای میانجی ادامه یافت.

موضوع اصلی مذاکرات آستانه جلوگیری از نقض آتش بسی است که از 30 دسامبر به ابتکار ترکیه و روسیه برقرار شد.

نقض آتش‌بس تاکنون مانع اصلی بر سر راه تمامی پیشنهادهای صلح در سوریه بوده است. از این رو با تلاش‌ ترکیه و روسیه تصمیم بر ایجاد مکانیزمی برای نظارت بر تداوم آتش‌بس گرفته شد.

این مکانیزم مشترک که ایران نیز جزئی از آن خواهد بود، نظارت بر نقض آتش‌بس و «چگونگی اجرای» آن را برعهده خواهد داشت. این سه کشور طراحی موارد فنی و جزئیات مکانیزم نظارت بر آتش بس را به هیئت های کارشناسی محول خواهند کرد.

- کسب اعتبار بین المللی توسط مخالفان مسلح سوری

یکی از ویژگی‌های قابل توجه مذاکرات صلح سوریه در آستانه، حضور جالب توجه مخالفان مسلح رژیم اسد در یک پلتفرم بین‌المللی برای اولین بار بود.

در اجلاس بین‌المللی برگزارشده طی 6 سال جنگ در سوریه، تنها نمایندگان مخالفان سیاسی رژیم اسد شرکت می‌کردند. این امر باعث انتقاداتی مبنی بر احتمال عدم تاثیر مذاکرات سیاسی غیرمستقیم بر گروه‌های مسلح می‌شد. در مذاکرات آستانه نقش گروه های مسلح نیز به نحوی تقویت یافت. بنابراین جلو انتقادات مذکور نیز گرفته خواهد شد.

ترکیه، روسیه و ایران با صدور بیانیه مشترکی در پایان مذاکرات آستانه پشتیبانی خود از شرکت مخالفان مسلح رژیم اسد در مذاکرات سوریه در ژنو که قرار است در تاریخ 8 فوریه انجام شود، اعلام کردند.

روسیه و ایران تاکنون گروه های مذکور را "تروریستی" توصیف می کردند، اما این مذاکرات به آنها اعتباری بین المللی بخشید. مقامات ترکیه‌ برای دستیابی به این نتیجه، نمایندگان مخالفان نظامی رژیم اسد و هیات‌های روسیه را چندین بار دور هم جمع و فرصت گفتگو بین طرف‌ها را فراهم کردند.

از دیگر موارد قابل توجه در بیانیه مشترک مذکور، ثمربخش و قابل استمرار بودن مذاکرات صلح سوریه در آستانه است. ترکیه و روسیه قصد داشتند علاوه بر ایران، ایالات متحده آمریکا را نیز به این مذاکرات دعوت کنند تا به نتایجی متفاوت از اجلاس برپا شده در پایتخت‌های کشورهای اروپایی دست یابند.

عبارت "تصمیم بر همکاری فعال مبتنی بر پلتفرم آستانه در زمینه موضوعات مشخص سیاسی با نقش تسهیل کننده سازمان ملل متحد" موجود در متن بیانیه، نشان دهنده نگاه خوشبینانه ترکیه، روسیه و ایران به مذاکرات آینده در آستانه است.

در بیانیه سه کشور، همچنین بر عزم مجدد آنها برای انجام مقابله مشترک با گروه تروریستی داعش و جبهه النصره و همچنین جدا کردن گروه‌های مخالف مسلح رژیم اسد از آنها نیز اشاره و تاکید شده که طرف‌ها باید در این راستا تلاش بسیار انجام دهند.

- تصمیمات اتخاذشده در آستانه باید اجرایی شود

واکنش مخالفان رژیم اسد نسبت به بیانیه مشترک مذکور نیز حائز اهمیت بود. آنها ضمن درخواست پای‌بندی همه طرف ها به آتش‌بس، پیامی مبنی بر "منتظر باش و ببین" را دادند. محمد علوش، رئیس هیات مذکور با اشاره به نقش ایران در دوام آتش‌بس گفت: تروریست‌های خارجی باید از سوریه بیرون روند.

بشار الجعفری، نماینده دائم رژیم در سازمان ملل متحد در مذاکرات آستانه که واکنش اولیه رژیم نسبت به بیانه مشترک را اعلام کرده بود، حمایت خود نسبت به تصمیمات اتخاذشده توسط ترکیه، روسیه و ایران را ابراز داشت.

مقامات ترکیه نیز در گفتگو با خبرنگار آناتولی بر اجرای تصمیمات اتخاذ شده در آستانه تاکید کردند. به گفته آنها عملیاتی شدن مکانیزم نظارت و اجرای آتش‌بس ممکن است روند تحولات در جنگ داخلی را تغییر دهد.