17 نوامبر 2022•بهروزرسانی: 19 نوامبر 2022
استانبول/ شاهین دمیر/ خبرگزاری آناتولی
پرفسور ایلبر اورتایلی مورخ و نویسنده سرشناس ترکیه در مراسم معرفی کتاب « ایران؛ ساختار آکادمیک یک کشور» در دانشگاه آلتینباش استانبول در ارتباط با اعتراضات اخیر در ایران گفت: مسئله نوع پوشش زنان نباید موضوع سیاست و حاکمیت باشد. باید از کنار این مسئله عبور کرد. نباید به نوع پوشش زنان مداخله شود.
وی با بیان این که این مداخله به این مسئله در طول تاریخ مشکلاتی را به بار آورده است، خاطرنشان کرد: دوره مطرح نوع پوشش در قانون اساسی به پایان رسیده و در صورت عمل به آن وضعیت سیاسی و اجتماعی را به خطر مواجه خواهد کرد.
اورتایلی در پاسخ به سئوال خبرنگار آناتولی در مورد نظرش در باره اعتراضات اخیر در ایران با توجه به تغییرات حکومتها و خاندانهای متعدد در چند سده اخیر بر خلاف آن چه که در عثمانی و ترکیه رخ داده است، گفت: اعتراضات اخیر از این لحاظ بسیار جالب است. اقدامات تحریک آمیر در خصوص معترضان صورت نگرفته و از سوی آنان نیز به طور جدی شاهد تخریب اموال نیستیم. اصلاحات در تاریخ عثمانی و جمهوری ترکیه توسط ارتشیان صورت گرفته است. از این نظر نمیتوانیم ارتشیان ترکیه و ایران را مقایسه کنیم. چون نظامیان ترکیه دارای تحصیلات و جهان بینی پیشرفته بوده و تحلیل درستی از مسائل بینالمللی دارند. این موضوع در ایران چنین نبوده است.
وی با اشاره به روابط تاریخی ایران و ترکیه گفت: دو کشور همواره رقیب هم بوده و در عین حال دارای فرهنگهای مشترک هستند. اتخاذ رویکرد سیاسی باید متناسب با بافت جمعیتی و فرهنگی کشورها صورت بگیرد. اتحاد و نزدیکی دو کشور در جهان نمونهای مشابه ندارد. ایران باید این را هم درک کند که ترکیه نمیتواند از کشورهای آسیای میانه دور باشد.
این مورخ سرشناس در مورد موضع ترکهای ایران به اعتراضات اخیر را «محتاطانه» توصیف کرد و گفت: ترکهای ایران خود را مالک این کشور می دانند همانطور که میدانید استفاده از واژه «ایرانی» توسط سلجوقیان برای نخست مورد استفاده قرار گرفت. البته در متون گذشته اشارهای به واژه «اران» وجود داشت اما به طور کامل کاربرد کلمه ایران در این دوره آغاز شد.
گفتنی است کتاب «ایران؛ ساختار آکادمیک یک کشور» با 33 مقاله تخصصی در حوزه ایران شناسی به زبان ترکی در سپتامبر سال جاری در ترکیه منتشر شد.
این کتاب که از لحاظ کمی و کیفی یکی از آثار قابل توجه منتشر شده طی سالهای اخیر در حوزه مطالعات ایران در ترکیه است، به همت دکتر اورحان کارااوغلو کارشناس روابط بین الملل و دکتر نائل الحان کارشناس روابط بینالملل و استاد دانشگاه از سوی انتشارات «انقلاب» منتشر شده است. کتاب «ایران؛ ساختار آکادمیک یک کشور» همچنین حاوی پیشگفتاری از پروفسور ایلبر اورتایلی مورخ شناخته شده تُرک است.
«تحلیل محتوایی اصطلاحات و مفاهیم دینی در قانون اساسی ایران» از پروفسور علی جوشکون و دکتر امید شمیزی، «ساختار قانون اساسی ایران» از دکتر دوغاجان باشاران، «ایران و نظام بین الملل: تلاش برای مشروعیت بین المللی» از دکتر ازگی اوزون، «اقتصاد ایران پس از انقلاب اسلامی» از پروفسور مراد اسلان و بیرکان کمال ارتان، «روابط میان علمای شیعه، حکومت و جامعه ایران: 1891-1979» از عبدالله سایین و بنیامین تانگونار، «سیاست خارجی جمهوری اسلامی: دوگانگی و تناقضها» از دکتر بایرام سینکایا، «فرصتها و تهدیدها در روابط ترکیه و ایران» از مصطفی جانر از جمله مقالات منتشر شده در این کتاب هستند.
