26 فوریه 2022•بهروزرسانی: 27 فوریه 2022
استانبول/ خبرگزاری آناتولی
مولانا عبدالحمید اسماعیلزهی، امامجمعه اهلسنت شهر زاهدان و عضو اتحادیه جهانی علمای مسلمان طی سخنانی به ارائه آخرین دیدگاهها و رویکرد خود در قبال مسائلی مانند گروه طالبان، روابط با کشورها و نهادهای خارجی، مشکلات سنیهای ایران از قبیل نداشتن مسجد در تهران و دورماندن آنها از صحنه قدرت، انتظارات از دولت سیدابرهیم رئیسی و غیره پرداخت.
وی دیروز جمعه 6 اسفندماه 1600 (25 فوریه 2022) در گفتوگو با سایت تحلیلی-خبری «انصاف نیوز» پیرامون مسائل فوق نظراتش را به تفصیل بیان که در ادامه مشروح آن میآید.
-سیاستها و اقدامات گروه طالبان در افغانستان از گذشته تا کنون
حمایت بنده از طالبان به خاطر شناختی بود که من از اینها کم و بیش دارم بود. البته من ارتباط مستقیمی با طالبان ندارم و از طریق صحبت و سخنرانی و بحث در تفسیر و حدیث ضعفها را بیان میکنیم و به دست آنها میرسد. ما همسایه هستیم و اطلاع داشتیم که تحولاتی در طالبان ایجاد شده است.
آنها در برابر ناتو و آمریکا که افغانستان را اشغال کرده بودند مقاومت کردند و سرنوشت کشورشان به دست خود افغانها افتاد. با استقرار دولت طالبان و خروج نیروهای اشغالگر جنگ 40 ساله افغانستان پایان یافت و برادرکشی هم تمام شد. با آمدن طالبان امنیت بر افغانستان حاکم شده که در طول تاریخ خود چنین امنیتی به خود ندیده است. تمام استانهای افغانستان به دست مردم محلی از قومیتها و مذاهب مختلف اداره میشود.
امید هم هست که در آینده به حقوق زنان و مخصوصا بحث تعلیم زنان همانطور که گزارش میشود توجه خاصی شود. طالبان میخواهد که دو کنفرانس در ارتباط با حقوق زنان و حقوق بشر پیشنهاد داده شده است را برگزار کنند. ممکن است نه فقط از من، از خیلیها از کشورهای اسلامی، ایران و جاهای دیگر، دعوت کنند و بنشینند درباره حقوق زن بحث کنند.
ضعفهای طالبان قابل اصلاح است. آنها بیست سال قبل به تلویزیون و عکس و اینها اعتقادی نداشتند، اما الان تغییر کردهاند. عفوعمومی که اعلام و تا جایی که ما اطلاع داریم رعایت کردهاند. به آنهایی که در میدان جنگ درگیر بودند یا برای حکومت قبلی کار کرده بودند هم کاری نداشتند. مشکلاتی الان هست مثل تحصیل زنان، ولی اعلام کردند که تا دو ماه دیگر تمام دانشگاهها را باز میکنند. حقوق تمام کارمندان زن را هم پرداختهاند.
موضع ما هم یک کار اصلاحی است و دنبال اصلاح طرف هستیم. حکومت گذشته طالبان خیلی ضعف داشت. یادم نیست که ما از اینها حمایت علنی کرده باشیم. ما در آن زمان نتوانستیم قدمی در راستای اصلاح اینها برداریم، چرا که آن زمان در کشور ما، دولت جمهوری اسلامی نسبت به اینها حساس بود و اجازه نمیداد که ما هیچ قدمی در راستای اصلاح اینها برداریم که فردا متهم نشویم ما با اینها ارتباط داریم.
این فرضیه و تحلیل (که حمایت از حاکمیت طالبان برای این است که فشار حکومت در ایران بر روی اهلسنت کم شود) جزو برنامهها و سیاستهای ما نیست. بارها گفتهام که هر کسی در یک کشور و مملکتی هست باید روی پای خود بایستد. ما خودمان باید از حقوقمان دفاع کنیم و چیزی بالاتر از قانون نمیخواهیم. جمهوری اسلامی و مسئولان همین قانون اساسی را رعایت کنند هم ما قانع میشویم.
-وضعیت و مطالبات اهلسنت ایران
از شایستگان اهلسنت استفاده شود، چه در مدیریتهای کلان و ارشد کشور و چه در مدیریتهای استانی. مثلا در استانهای سنینشین بهعنوان استاندار و معاون استاندار استفاده شود و نوعی تعادل باشد. در امور استخدامی کشور تفاوت قائل نباشند. الان 43 سال از انقلاب گذشته است. در کشور ما یک سری تنگنظریها و تعصبات حاکم است و این تعصبات و تنگنظری نمیگذارد. در دورهای که اصلاحطلبان حاکم بودند پیگیر بودیم که یک وزیر در کابینه باشد یا معاون رئیسجمهور یا حتی معاون وزیر هم خیلی خیلی اندک بود.
الان اهلسنت در نیروهای مسلح ایران اصلا نیستند، [یا] خیلی کم هستند. در بعضی وزارتخانهها حتی یک فرد اهلسنت هم نیست. تا جایی که ما اطلاه داریم در وزارت اطلاعات هیچ اهلسنتی به عنوان کادر رسمی وجود ندارد. به غیر از مجلس، در دیگر در مراکز قدرت مانند شورای نگهبان یا شورایعالی امنیت ملی اهلسنت نیستند.
ما به جناب آقای رئیسی رای دادیم. دلیلش هم این بود که [در دولت قبل] احساس میکردیم حاکمیت و دولت دو قطب جداگانه هستند. الان یکدست شدند. دولت آقای رئیسی و قوه قضاییه و مجلس هم یکدست شده است و حالا حاکمیت و دولتی نیست و همه یکی شدند. ما گفتیم شرایط بهتر میشود و از اهل سنت به کار میگیرند.
متاسفانه در ظرف شش ماه گذشته هیچ خبری تا الان نیست؛ به غیر از یک مشاوری که در امور اهلسنت گذاشتند دیگر هیچ کاری انجام نشده است. من به رئیسی نامهای نوشتم و گلایه کردم. وقتی مشاور اهلسنت تعیین کردند فرموده بود شما نگران نباشید و ما از شایستگان اهل سنت استفاده میکنیم ولی ما هنوز منتظریم و جامعه هم انتظار دارد؛ اهل سنت که به ایشان رای دادند که جناب آقای رئیسی از شایستگان اینها به کار بگیرد.
مطالبه محوری دوم ما، آزادی مذهبی است. اهل سنت انتظار دارند در مسائل مذهبیشان دیگران تصمیم نگیرند. حاکمیت اگر نظارت کند، هیچ اشکالی ندارد. اما حاکمیت و دولت مسائل اهل سنت را در اختیار خودشان بگذارد. اینکه کجا نماز بخوانند یا چه کسی نمازجمعه بخواند باید در اختیار مردم باشد. مدارس و حوزههای علمیه اهل سنت در اختیار خودشان باشد که چه کسی را برای درس استخدام کند یا چه کسی را نکند.
-مساجد اهلسنت در تهران و دیگر نقاط ایران
این یکی از خواستههای اهل سنت است که در همهی شهرهای ایران مسجد داشته باشند و اجازه دهند بسازند. گفتند که در تهران مسجدی میدهند که در کنار اهل تشیع نماز بخوانید. ما گفتیم خیلی خوب بدهید. یک عزیزی که در مجمعالتقریب بود خودش مسجدی دارد گفت این مسجد ما برای این کار استفاده شود. گفتند سه نمازی که ما میخوانیم شما نیایید و زمانی ما که نیستیم شما بیایید. گفتیم همین قبول و خوب است. اما بعد گفتند که نمیشود این کارها را کرد و عذرخواهی کرد.
-ماجرای مولانا گرگیج امامجمعه اهلسنت آزادشهر استان گلستان
بالاخره یک حرفی زده و بعد که متوجه شد نارضایتی پیش آمده، عذرخواهی کرده است. بنابراین مناسب نبود که ایشان را یکشبه عزل کنند. در عرف دنیا هم وقتی کسی حرفی بزند و بعد عذرخواهی کند از او صرف نظرمیشود. مولانا گرگیج انسان معتدلی است و افراطی و تندرو نیست. در همین انتخاب جناب آقای رئیسی ایشان همراه بوده است. هنوز مسئله حل نشده است و مردم آزادشهر پشت هیچ کسی نمازجمعه نمیخوانند.
-ادعای ارتباط مسجد مکی زاهدان با عربستان سعودی و پاکستان
اینها توهمات و اتهامات است. مسجد مکی هیچ ارتباطی ندارد. ما با همه دنیا و حتی غیرمسلمانان مشترکات داریم. با کشورهای اسلامی مشترکات مذهبی داریم و اختلافات هم داریم. همانطور که با عزیزان شیعه هم مشترکات بسیاری داریم و اختلافات هم داریم. ما استقلال خودمان را حفظ کردیم و از هیچ دولتی کمک نگرفتیم. هیچ شکایتی را به هیچ دولتی نبردیم و اگر حرفی داشتیم، خودمان حرفمان را زدیم و گفتیم اختلافمان اختلاف خانواده است.
-ممانعت مسئولین ایران از برخی سفرهای مولوی عبدالحمید
من در داخل کشور به استانهای دیگر به جز زاهدان نمیتوانم بروم. در استان سیستان و بلوچستان سفر میکنم و به تهران میتوانم بیایم. در برخی از استانها هماهنگی میکنم که بروم، اما راضی نشدند که به بعضی استانها بروم. در خارج از کشور هم هماهنگی میکنیم بعضیهایش را اجازه دادند که رفتم. دو بار به ترکیه و یک بار به چچن روسیه رفتم. در مسکو کنفرانسی بود که شرکت کردیم و همینطور تاتارستان و عمان؛ ولی بعضی جاها را هنوز نتوانستیم برویم.
-وساطت و رایزنی برای حل اختلافات ایران با کشورهای منطقه
من تا حالا واسطه نشدهام ولی معتقدم که حل این بحران اختلافات مسلمانان بالاخره هم واجب شرعی و هم واجب عقلی است، چرا که هر چه اختلاف بین مسلمانان گسترش پیدا کند نتیجهاش به سود اسرائیل و آمریکا میشود. جنگ یمن باید حل شود و صلح شود و آنجا با تشکیل حکومت فراگیر که در آن همهی طیفها شامل حوثیها و دیگران باشند و یک حکومت فراگیر تشکیل دهند و منافع همه از جمله ایران و عربستان سعودی و دیگر همسایگان حفظ شود.
