11 مه 2017•بهروزرسانی: 13 مه 2017
استانبول/ نرگس رضایی/ خبرگزاری آناتولی
پرویز کردوانی، مدرس دانشگاه، محقق، مولف کتاب های حوزه محیط زیست که به او «پدر علم کویرشناسی ایران» گفته می شود و در سطح منطقه تحقیقات گسترده ای در بخش کویر و بیابان به عنوان منشا ریزگردها انجام داده، در گفتگوی اختصاصی با «خبرگزاری آناتولی»، درباره سدسازی ترکیه در حوزه دجله و فرات گفت: بر عکس آنچه برخی در این زمینه اغراق می کنند، به نظر من سدسازی ترکیه در حوزه دجله و فرات اتفاق خوبی است. چرا که پیش از این، طغیان دجله و فرات بر اثر بارش و سیلاب، خرابی های بسیاری به بار آورده و به مردم منطقه خسارات سنگینی تحمیل می کرد.
کردوانی ضمن اینکه طبیعت ترکیه را "استثایی" دانست، اظهار داشت: با سدسازی ترکیه نه تنها از وقوع سیل جلوگیری می شود، بلکه از حیث ذخیره آبهای سطحی نیز بسیار اهمیت دارد و در آینده کشورها، نیاز بیشتری به این سدها خواهند داشت. اما این مستلزم آن است که روابط کشورها صلح آمیز باشد.
وی تاکید کرد: کشورهای منطقه از جمله عراق در آینده مشکلات بیشتری در حوزه آب خواهند داشت و ایران هم از هم اکنون این مشکل را دارد. بنابراین برای حل این مشکل کشورهای منطقه نیاز به همکاری بیشتر با ترکیه دارند و امروز دیگر اوضاع به گونه ای است که هر بحران زیست محیطی در منطقه جز از راه دیپلماسی و همکاری های چندجانبه رفع نمی شود و باید به موضوع محیط زیست در منطقه اهمیت بیشتری داده شود چرا که تنها یک مشکل ریزگرد، کل منطقه را درگیر کرده و بحرانی فراگیر است.
- بحران کمبود آب و ریزگرد در منطقه
کردوانی در بخشی از سخنانش جنگ و تنش در منطقه خاورمیانه را در تشدید بحران زیست محیطی ریزگردها در منطقه بسیار موثر دانست و اظهار داشت: وقتی در منطقه تنش و ناآرامی هست، خاک نیز دستخوش ناآرامی شده و امروز در بارزترین مصداق شاهد معضل بزرگ ریزگرد در ایران، عراق و برخی کشورهای دیگر منطقه هستیم.
وی افزود: امروز در شهر بغداد، پایتخت عراق شاهد افزایش آلودگی ناشی از ریزگرد هستیم و در ایران نیز این معضل در استان خوزستان به کرات بروز پیدا کرده و زندگی شهروندان را مختل می کند. کمااینکه این مشکل محدود به خوزستان نبوده و در 22 استان کشور شاهد بروز ریزگرد بوده ایم و می توان گفت که ریزگرد امروز چالشی بزرگ در کشور و منطقه است.
این محقق ادامه داد: بخشی از ریزگرد خوزستان ایران از غرب بغداد نشات می گیرد و ایران هم در این رابطه با عراق مذاکراتی داشته است. اما مساله این است که عراق درگیر جنگ است و به رغم مذاکرات و تلاش های ایران برای حل مشکل، دولت عراق نمی تواند کمک چندانی به حل این معضل کند. تالاب ها در این کشور خشک شده اند و حضور داعش در آن به تداوم این مشکل و همچنین عدم کشت زمین ها که در ابعاد وسیع جلوی بروز ریزگرد را می گیرد، دامن می زند و در چنین شرایطی طبیعی است که نه تنها عراق، بلکه دیگر کشورهای منطقه نیز به صورت طولانی مدت درگیر ریزگرد شوند.
وی تصریح کرد: بر این اساس تا توقف جنگ و پایان تنش در منطقه نمی توان انتظار داشت که منشا خارجی ریزگرد حل شود. این در حالی است که با استمرار ریزگرد، شهروندان بیشتری از نظر سلامتی آسیب خواهند دید. چرا که تحقیقات نشان داده است که ریزگردها سرطان زا بوده و علاوه بر این اثرات بسیار منفی بر سلامت افراد دارد. ضمن اینکه برای کشاورزی نیز مضر بوده و از این حیث، موضوع نگرانی ها را عمیق تر می کند.
- دشت تدمر سوریه یکی از کانون های ریزگرد در منطقه است
کردوانی در ادامه به یکی از مهمترین کانون های ریزگرد در منطقه اشاره کرده و گفت: علاوه بر عراق، دشت تدمر سوریه نیز یکی از کانون های ریزگرد در منطقه است که کمتر به آن اشاره شده اما در تشدید بحران ریزگرد در منطقه موثر بوده و باید در آنجا نیز اقداماتی برای حل مشکل صورت گیرد.
وی افزود: مادام که در سوریه جنگ باشد، همانند عراق نمی توان امیدی به حل این مشکل در سطح منطقه داشت. با این همه کشورها باید به طور جدی برای حل معضل ریزگرد تلاش کرده و با هم همکاری کنند و در ایران هم دولتی که سر کار می آید، باید اهمیت بیشتری به حل این مشکل دهد.
گفتنی است پرویز کردوانی جزو چهره های ماندگار ایران بوده و کتاب های «مناطق خشک»، «مسائل و منابع آب در ایران» و «حفاظت خاک»، «جغرافیای خاک ها»«خشکسالی و راه های مقابله با آن» از جمله تالیفات وی هستند. کردوانی همچنین به حکومت عراق نیز در زمینه ریزگردها مشاوره می دهد.
