17 آگوست 2021•بهروزرسانی: 18 آگوست 2021
استانبول/ خبرگزاری آناتولی
آمار قربانیان ویروس کووید-19 در ایران دیروز با ثبت یک رکورد تازه به 655 نفر در روز رسید و از دیدگاه بسیاری از مسئولین و کارشناسان مسائل پزشکی و درمانی این کشور باید تا پایان سال جاری موج ششم و چه بسا هفتم این بحران بود.
منتقدان افزایش شمار مبتلایان و قربانیان کرونا را بیشتر ناشی از تعلل در واردات واکسن میدانند. از زمانی که رهبر ایران اعلام کرد «ورود واکسن آمریکایی و انگلیسی کرونا ممنوع است» تا چند روز پیش که گفت «واکسن به هر شکل ممکن تامین شود»، دهها هزار نفر در این کشور بر اثر کرونا جان باختهاند.
عباس عبدی، تحلیلگر مسائل استراتژیک طی پژوهشی با استناد به آمار رسمی سازمان ثبت احوال ایران نشان داده که شمار قربانیان کرونا در ایران نه «97 هزار و 828 نفر» اعلامشده توسط دولت، بلکه 194 هزار تن است. سید مصطفی تاجزاده ضمن بازنشر پژوهش مذکور نوشته است: اگر ایران همزمان با سایر کشورها واکسن میخرید، حدود 100 هزار هموطن زنده می ماندند.
در این زمینه فرزانه ترکان، پزشک متخصص و عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی و داریوش قنبری، نماینده سابق مجلس و استاد علوم سیاسی دانشگاه پیام نور در گفتوگو با خبرگزاری آناتولی به بررسی کمبود و عدم واردات واکسن کرونا در ایران و واکسیناسیون غیررسمی (افراد خاص یا فروش آن در بازار سیاه) پرداختند.
- تاثیر کمبود واکسن بر افزایش مبتلایان و تلفات کرونا
دکتر ترکان در اینباره گفت: شاهد تاخیر بسیار طولانی و غیرقابل توجیه در شروع واکسیناسیون بودیم. اهمال در آغاز واکسیناسیون موجب شده است این روزها همه استانهای ایران درگیر این بحران شوند. افکار عمومی نیز دلخوش بهبودی شرایط در اسرع وقت نیست. روز به روز بر تعداد مبتلایان و قربانیان کووید-19 اضافه میشود، درحالیکه با کمی تدبیر و عقلانیت میتوانستیم مثل خیلی از کشورها جلوی فاجعه را بگیریم و از تبعات منفی پاندمی بکاهیم. متاسفانه مثل خیلی از مشکلات و گرفتاریها که ریشه در مدیریت غلط دارد، کرونا هم مردم ایران را با دردسرهای زیادی مواجه کرده است.
دکتر داریوش قنبری نیز در این زمینه اظهار داشت: در خصوص چرایی تاخیر در واردات واکسن میتوان به چند نکته اشاره داشت؛ بخشی از نظام تصمیمگیری به خود اجازه دادند تا نسبت به نظرات و پیشنهادات دیگران بیتوجهی کنند. به همین دلیل هم در تعیین کشور فروشنده واکسن اشتباه کردند و هم کاملا غیرمنطقی بر اتکا به تولید داخلی اصرار نشان دادند. عدم درک درستی از وخامت شرایط، باعث شده است تا در جدول آسیبدیدگان جهانی در ردیف صدرنشینان قرار بگیریم.
- تعلل در واردات واکسن
ترکان در ادامه سخنانش تصریح کرد: همه اقشار مردم میدانند که سیستم مدیریتی در واردات واکسن کوتاهی کرده است. مافیای بخش تولید واکسن داخلی در اقدامی نابخردانه و با منفعتطلبی محض و البته با تکیه بر نفوذش در ساختار قدرت، مانع خرید واکسن خارجی شد. این گروه با کارشکنی، اجازه واردات واکسن از کشورهایی غیر از آمریکا و انگلیس را هم ندادند. فقط در زمانی که جامعه ملتهب میشد، یک یا دو ملیون دوز میخریدند که دردی از مردم درمان نمیکرد. حال که آقایان متوجه شدهاند اتکا به واکسن داخلی کافی نیست، تازه یادشان آمده که باید از خارج وارد کنند. اگر این همت را یکسال پیش داشتند، با این حجم از کشتار روبرو نمیشدیم.
قنبری نیز گفت: این عزم روزهای اخیر مسئولین ایران برای واردات گسترده واکسن، خود مهر تاییدی است بر کوتاهی جبرانناپذیر دستاندرکاران که در آغاز واکسیناسیون جهانی مرتکب شدند. نقش مافیای داخلی را هم باید در نظر داشت. گروهی برای اینکه خود واردکننده باشند و گروهی هم برای اینکه تولید داخلی را در اختیار بگیرند، فضا را برای تهیه واکسن از خارج مخدوش کردند تا نتیجه این شود که بعد از 18 ماه، تلفات روزانه در ایران همچنان سه رقمی بماند.
- چگونگی مدیریت واکسیناسیون
ترکان در ادامه سخنانش تصریح کرد: واکسیناسیون شروع شده، اما شاهد نوعی بیمبادلاتی در این زمینه هستیم. برای اینکه بتوانیم در کوتاهترین زمان ممکن کل جامعه را در برابر کرونا ایمن کنیم، به مدیریتی واقعبینانهتر نیاز داریم. استمرار وضعیت دشوار فعلی دلیلی جز این ندارد که مدیران و تصمیمگیران به طور کاملا قابل تاملی نسبت به خسارتهای وارده بیتفاوت هستند. جان انسانها شوخی بردار نیست و نهادهای مسئول حتما در نوع مدیریت شرایط کرونایی تجدیدنظر کنند.
داریوش قنبری درباره این بخش از بحث اظهار داشت: متاسفانه در ایران هیچکس در روزهای اول کرونا را جدی نگرفت؛ در اجرای قرنطینه کوتاهی شد و زمانی که کشورهای مختلف واکسیناسیون عمومی را شروع کردند، مسئولان شرایط را آنطور که باید، درک نکردند. این روزها آمار تلفات کرونایی در حالی بیداد میکند که میشد با تدبیر و فهم درست از بحران، واکسن لازم را خریداری کنیم. به هر حال اهمیت موضوع به قدری بالا است که کمترین اهمال یا بیتوجهی با هیچ متر و معیاری توجیه نخواهد شد.
- واکسیناسیون غیررسمی در ایران
فرزانه ترکان در این زمینه گفت: متاسفانه برخی واکسن را از راه قاچاق وارد کرده و با رقمهای کلان در اختیار خریداران میگذارند. این مشکل بزرگی است. باید جلوی واردات واکسنهای غیراستاندارد را گرفت، چون در شرایط نامطلوب نگهداری میشود. قاچاقچیان واکسن میدانند باید با کدام دستگاهها و چه کسانی هماهنگ باشند. قوه قضاییه اگر اراده فسادستیزی دارد، حتما به این مسئله ورود کند تا مردم بیشتر از این آسیب نبینند و برای واکسن غیر استاندارد مبالغ هنگفتی نپردازند.
وی افزود: ایکاش به بخش خصوصی اجازه واردات واکسن میدادند تا مردم ایران از ترس ویروس کرونا به کشورهایی چون ارمنستان و گرجستان پناه نمیبردند. اگر قصور نمیشد به راحتی میتوانستیم از آسیب ویروس کرونا بکاهیم تا جامعه به این حد ملتهب و نگران نشود. کوتاهی و اهمال موجب شده است تا در جدول جهانی آسیبپذیری کرونا، یکی از صدرنشینان باشیم.
دکتر قنبری نیز در پایان این گفتوگو تصریح کرد: درباره واکسیناسیون غیررسمی و عرضه واکسن با قیمتهای نجومی باید اعتراف کرد که باند عظیم قاچاق حتی به بیماران کرونایی هم رحم نمیکند. هم در واردات واکسن و هم عرضه آن به مردم بخش زیادی از کار را در دست گرفته و منفعتطلبی میکنند. این فعالیتهای غیرقانونی در شرایطی است که به دلیل اهمیت فوقالعاده حساس کووید-19 سیستم نظارتی نباید اجازه منفعتطلبها آسایش را از جامعه حساس سلب کنند. مسئولان ایران باید اولویت اول و آخر این روزهای خود را رفع نگرانی مردم بدانند و در پی آن هر کاری یا هزینهای که برای واکسیناسیون عمومی لازم است، انجام دهند.
