16 نوامبر 2021•بهروزرسانی: 17 نوامبر 2021
بغداد/ حیدرکارا آلپ/ خبرگزاری آناتولی
مدیریت ایران در امور آب در سالهای اخیر ضمن این که بر کشاورزی عراق اثرات منفی برجای گذاشته است، موجب بروز مشکلات کمبود آب در این کشور میشود.
بر اساس دادههای بانک جهانی، عراق با جمعیت 40 میلیونی 90 درصد از درآمد خوب را از طریق فروش نفت و بخش اعظم نیاز آبی خود را از رودهای دجله و فرات تامین میکند.
اما اقدامات ایران به ویژه در فصل تابستان مانند توقف جریان آب به سمت عراق، تغییر جهت آن و همچنین سدسازیها زندگی عادی را دچار مشکلات کرده و موجب واکنش مردم میشود.
- تظاهرات علیه ایران
در تابستان 2018 مردم شهر بصره عراق با تجمع در خیابانها به قطعی آب کشورشان توسط ایران اعتراض کرده بودند. برخی از منابع اعلام کردند که جاری شدن آب کثیف و ناسالم از ایران به سمت عراق به بخش کشاورزی این کشور خساراتی را وارد و شمار زیادی از کشاورزان به این دلیل به مراکز شهرها کوچ کردهاند.
همچنین قطعی آب توسط ایران در سال گذشته موجب کاهش چشمگیری سطح آب دو رود دجله و فرات نیز شده بود.
قطعی آب مردم دیاله عراق را نیز را تحت تاثیر قرار داده است چرا که این استان تقریبا از این لحاظ به آبی که از سمت ایران میآید وابسته هستند.
سدهای دربندیخان و دوکان استان سلیمانیه نیز از مناطقی هستند که قطعی آب توسط ایران به طور مستقیم بر آنها تاثیر میگذارد. قطعی آب گاها موجب کاهش 70 درصدی میزان سطح آب این سدها میشود.
رودخانههای مانند زاپ کوچک دیاله، کرخه و قارون و برخی کانالهای آبی دیگر که از کوههای زاگرس سرچشمه میگیرند مستقیما به رود دجله درعراق متصل میشوند.
رودخانه الوند که به رود دیاله متصل میشوند در ماههای تابستان توسط ایران مسدود میشود و این قطعی تا ماه نوامبر ادامه پیدار میکند. این اقدام مناطق کشاورزی دیاله را با مشکلاتی چون خشکسالی مواجه میکند.
از سوی دیگر سدسازی ایران بر روی رودخانههای منتهی به رود دجله یکی از اصلی ترین منبع آب این کشور در سالهای اخیر بسیار افزایش پیدا کرده است.
- آمادگی عراق برای ارجاع این موضوع به دادگاه بین المللی
مهدی رشید همدانی، وزیر منابع عراق در اظهاراتی ایران برا به بازگشتن به توافق جزایر در سال 1975 در مورد تقسیم آب شط العرب تقاطع دو رودخانه دجله و فرات فراخوانده است.
او همچنین معتقد است که تغییر جهت آب از سوی ایران برخلاف توافقات بینالمللی است.
او همچنین از آمادگی وزارت امور خارجه عراق برای ارایه این موضوع به دادگاه بینالمللی خبر داده بود.
از سوی دیگر عدم وجود اتحاد سیاسی در عراق در برابر مدیریت آبی ایران نیز یکی از موارد قابل تامل در این کشور است.
گروههای مسلح وابسته به ایران در این زمینه خواستار سکوت دولت عراق هستند و در این زمینه اعمال فشار میکنند. از سوی دگیر سوء مدیریتی در امورد آب در عراق نیز یکی دیگر از مشکلات اصلی در بروز بحران آب دیده میشود.