16 سپتامبر 2019•بهروزرسانی: 17 سپتامبر 2019
آنکارا/ شاهین دمیر/ خبرگزاری آناتولی
حسن روحانی در پنجمین نشست سه جانبه سران ترکیه، ایران و روسیه در مورد مسائل سوریه در کاخ چانکایای آنکارا گفت: جامعه بینالمللی باید به مردم سوریه در بازگشت آوارگان، تسهیل کمکهای بشردوستانه و بازسازی کشورشان کمک کند.
رئیس جمهور ایران در ادامه همچنین اظهار داشت:
بازگشت آوارگان سوری از کشورهای همسایه و غیرهمسایه و آوارگان داخلی به منازلشان، میتواند برای میزبان و میهمان منشاء خیر و برکت باشد.
بر این اساس ضرورت دارد با تسهیل بازگشت هرچه سریعتر آوارگان سوری به خانه و کاشانه خود و کمک به ملت و دولت سوریه برای بازسازی کشور، زمینه را برای رفع دشمنیهای گذشته و ساختن آینده، بر مبنای خواست ملت سوریه فراهم کنیم.
حفظ یکپارچکی و تمامیت ارضی، احترام به حاکمیت ملی، استقلال و عدم دخالت خارجی در امور داخلی سوریه، باید به طور جدی رعایت شده و تمامی زمینههای لازم برای بازگشت ثبات، امنیت و آرامش به این کشور فراهم شود.
افزایش همکاری ایران، روسیه و ترکیه، میتواند ضامنی اساسی در حل و فصل بحران سوریه و سایر بحرانهای منطقه باشد. همکاری سه کشور ضامن، میتواند ضامنی اساسی در حل و فصل بحران سوریه و سایر بحرانهای منطقه باشد.
بیگانگان امروز یا فردا این منطقه را ترک میکنند ولی ما همسایگان اینجا بودهایم، هستیم و خواهیم بود. فعال کردن مجدد توافقنامه سال 1998 آدانا میان سوریه و ترکیه میتواند الگوی مناسبی برای برطرف شدن نگرانیهای دو طرف و آغازی بر پایان یک دوره تلخ باشد.
رئیسجمهور آمریکا سال گذشته از تصمیم خود برای بازگرداندن نیروهای نظامی کشورش از سوریه گفت، ولی سرنوشت این سخن، مثل سایر سخنهای او بود. اظهاراتی که نه در تجربه گذشته به حقیقت پیوسته، و نه ارادهای برای تحقق آن در آینده متصور است.
ضروری است هرچه سریعتر نیروهای آمریکایی از این منطقه خارج شوند و حاکمیت دولت سوریه در شرق و شمال فرات، همچون بقیه سرزمین سوریه گسترش یابد. حضور نامشروع نظامیان آمریکا در خاک سوریه تمامیت ارضی و حاکمیت ملی آن به عنوان یک کشور مستقل عضو سازمان ملل متحد را به مخاطره انداخته است.
فرایند آستانه برخلاف سایر روندهای مرتبط با بحران سوریه به دنبال ایجاد اختلاف بین طرفهای سوری نبوده است. رویکرد اصولی آن همواره بر حل و فصل اختلافات از طریق تعامل سازنده و تلاش برای یافتن راهحل مسالمتآمیز برای بحران سوریه تمرکز داشته است. در عین حال روند آستانه در تقابل با روندها و ابتکارات دیگر طراحی نشده است.
بازبینی و اصلاح قانون اساسی کنونی سوریه بر مبنای خواست مردم این کشور میتواند گامی مهم در جهت پایان دادن به بحران جاری باشد. تلاش سه کشور و نماینده دبیرکل سازمان ملل موجب پیشرفتهای قابل توجهی در فرایند شکلگیری کمیته قانون اساسی شده است. لازم است از همکاری و تعامل سازنده دولت سوریه در این زمینه تقدیر شود.
بیتردید یکی از اهداف اساسی تلاش کشورهای ضامن روند آستانه در این توافق و حمایت از اجرای آن، پرهیز از وقوع بحران فراگیر انسانی در منطقه ادلب بوده است. مبارزه با تروریسم به ویژه داعش و القاعده و گروههای وابسته بایستی تا محو کامل آنها در سوریه ادامه یابد. البته در این مبارزه هیچگاه نباید سلامت و امنیت غیرنظامیان به خطر افتد.
روحانی تاکید کرد: حفظ یکپارچکی و تمامیت ارضی سوریه، احترام به حاکمیت ملی و استقلال؛ و عدم دخالت خارجی در امور داخلی این کشور که همواره مورد تأکید ما بوده است، باید به طور جدی رعایت شده و تمامی زمینههای لازم برای بازگشت ثبات، امنیت و آرامش به این کشور فراهم شود.
مهمترین دستور کار ما ارزیابی تلاشهای ایران، روسیه و ترکیه برای خاتمه دادن به بحران سوریه از طریق مسالمتآمیز، مبارزه با تروریسم، کمک به تشکیل کمیته قانون اساسی، بازگشت آوارگان، تبادل بازداشت شدگان و ربوده شدگان، بهبود کمک رسانی انساندوستانه، بازسازی و همچنین ارزیابی تلاشهای بینالمللی در این زمینه میباشد.
اکنون پس از گذشت قریب 9 سال از بحران سوریه و بر مبنای تجربیات حاصله از آن، همچنان بر این باوریم که دیدگاه تغییر نظام که برخی به دنبال آن بودند، ناکام و شکست خورده است. بحران سوریه و سایر بحرانهای مشابه در منطقه، باید با راهکارهای صلحآمیز و توسط مردم خود آن کشور حل و فصل شود.
تلاش ما در طول سالهای گذشته و به ویژه پس از متمرکز شدن فعالیتها در چارچوب روند آستانه، همواره بر مبنای تسهیل روند گفتگو و تشویق دولت و معارضه برای پیوستن به این مهم بوده است.
سال گذشته در چنین روزهایی، نمایندگان شرکای ما در روند آستانه، توافق ادلب را در شهر سوچی امضاء کردند و ما نیز به امید بیرون راندن تروریستها و بازگشت حاکمیت دولت سوریه به بخشهایی که در کنترل تروریستها قرار دارد، از این توافق حمایت کردیم.
بیتردید یکی از اهداف اساسی تلاش کشورهای ضامن روند آستانه دراین توافق و حمایت از اجرای آن، پرهیز از وقوع بحران فراگیر انسانی در منطقه ادلب بوده است. اما اجرای این توافق آنگونه که طراحی شده بود، به پیش نرفت.
متأسفانه چند صباحی از امضای آن نگذشته بود که مناطق تحت کنترل تروریستها نه تنها کاهش نیافت، بلکه به صورت غیرقابل باوری افزایش هم یافت. این وضعیت، مؤید این واقعیت است که هرگز نباید به تروریستها فرصتی برای سوءاستفاده از شرایط میدانی را داد.
رژیم صهیونیستی طی ماههای گذشته بر تعداد حملات تجاوزگرانه خود به سرزمین سوریه افزوده، مقامات این رژیم مسئولیت این تجاوزات را بر عهده گرفته و این تجاوزات را به عراق و لبنان نیز تسری دادهاند.
این حملات مصداق بارز اقدامات خصمانه تحریکآمیز و غیرقانونی است و میتواند باعث ایجاد تنش و درگیری گسترده در منطقه شود. بدیهی است دولتها و ملتهای منطقه براساس منشور ملل متحد حق دفاع از خویش در قبال این قبیل تجاوزات را دارند. متأسفانه سازمانهای بینالمللی در قبال این تجاوزات واکنش مناسبی نشان نمیدهند».
