28 ژوئن 2016•بهروزرسانی: 28 ژوئن 2016
استانبول/ خلیل الرحمن سلحشور/ خبرگزاری آناتولی
رضا خاقان تکین، سفیر ترکیه در ایران در گفتگو با خبرگزاری دانشجویان ایران «ایسنا» در مورد توافق نامه بین مقامات آنکارا و تل آویو برای عادی سازی روابط دو کشور اظهار داشت: روابط ترکیه و اسرائیل را نباید در چارچوب بازی برد ـ باخت تحلیل کرد و باید آن را به نفع ثبات و امنیت منطقه دید.
وی خاطرنشان کرد: "اگر ما بتوانیم از ظلمی که به فلسطینیها میشود قدری کاسته و کانالی را برای کمکرسانی به فلسطینیها باز کنیم کسی نباید از ایجاد ارتباط بین ما و اسرائیل ناراحت شود. ترکیه با مقامهای حماس هم رابطه نزدیکی دارد و در این روند هماهنگیهای لازم با حماس هم انجام شده است".
خاقان تکین با اشاره به حضور نیروهای نظامی روسیه از سپتامبر گذشته تاکنون در سوریه گفت: "نیروهای هوایی روسیه به بهانه برخورد با گروههای تروریستی حملههای هوایی انجام میدهند که در آنها مردم سوریه هدف قرار میگیرند. حتی در هفتهها و ماههای اخیر بمبهایی که در چارچوب قوانین بینالمللی ممنوع اعلام شدهاند در سوریه مورد استفاده قرار گرفتهاند. با وجود تمام این مسائل مردم سوریه به مقاومت خود ادامه میدهند و ما طرفدار حل مسالمتآمیز موضوع سوریه از هستیم نه نظامی آن".
او در ادامه تاکید کرد:"در ژنو یک چارچوب مشخص شده است برای این که چطور سوریه بتواند آینده خود را ترسیم کند. خواسته ما اجرایی شدن بیانه "ژنو 1" است، متاسفانه رژیم اسد فکر میکند از طریق نظامی میتواند تمام سوریه را نگه دارد. ما علاوه بر تلاشهایی که میکنیم از دولتهایی مثل روسیه و ایران که به دولت سوریه نزدیک هستند میخواهیم نقش سازندهای را در جهت پایان یافتن خونریزیها و روی کار آمدن دولتی فراگیر در سوریه داشته باشند".
سفیر ترکیه در تهران در مورد آینده روابط کشورش با روسیه و گفتوگوهای انجام شده در این زمینه خاطرنشان کرد: "در رابطه با روسیه در حال حاضر تغییر جدی ایجاد نشده است. روابط دیپلماتیک ما با روسیه در حداقل قرار دارد. ما از روزی که این حادثه اتفاق افتاد دستمان را به سمت روسیه دراز کردیم تا این مشکل را به طور مشترک حل کنیم، اما مدام از طرف روسیه جواب رد شنیدیم. تنش در روابط با روسیه موجب خوشحالی ما نیست چرا که قبل از این ما روابط خیلی خوبی با روسیه داشتیم و روابط بین ملتهای ما گسترده است. توریستهای روس دومین جمعیت توریستهایی هستند که به ترکیه سفر میکنند. ما معتقدیم که این رابطه به نفع روسیه هم نیست ولی برای بهبود روابط اراده یک طرفه کافی نیست و هر دو طرف باید صاحب این ارده باشند".
ترکیه به داعش کمک نکرده است
رضا خاقا تکین درباره برخی اخبار منتشر شده مبنی بر حمایت ترکیه از این گروه تروریستی و همچنین مداوای برخی سران این گروه تروریستی در کشور تصریح کرد: متاسفانه ترکیه دراین خصوص آماج پروپاگاندای" سیاه" قرار گرفته است. ترکیه نه گهگاه و نه به شکل مداوم به داعش کمک نکرده است. داعش در فلسفه و دیدگاه ما بیگانه است. علاوه بر این یکی از کشورهایی که داعش بیشتر از همه آن را مورد حمله و هدف قرار داده ترکیه است. گذشته از انفجارهایی که در استانبول و آنکارا توسط داعش انجام شد نواحی مرزی ما همچنان در شهر کیلیس آماج حملات داعش هستند".
این دیپلمات ارشد ترک در پاسخ به این سوال که از نظر ترکیه داعش خطر جدیتری است یا گروه پ.ک.ک؟ گفت: "ما به شکل همزمان با هر دوی آنها در حال نبرد هستیم و هر دو تهدیدی برای امنیت ملی ما هستند. ما هیچگاه تروریست خوب و تروریست بد یا نرم و خشن نداریم و دید ما به گروهها و سازمانهای تروریستی به یک شکل است. همچنین مقابله ما با پ.ک.ک به بیش از 30 سال قبل بازمیگردد. متاسفانه پ.ک.ک از بیثباتی در سوریه و عراق سوء استفاده کرده و از فضا به نفع خود بهرهبرداری میکند".
او با بیان اینکه شاید برخی از کشورها به پ.ک.ک و بازوهای دیگر آن در چارچوب منافع کوتاه مدت کمکی بکنند، ولی قطعا نتیجه این کمکها به آنها باز میگردد، تصریح کرد: در رسانههای ایران و بینالمللی مرتب تکرار میشود که ترکیه با کردها مقابله میکند و ترکیه علیه کردها میجنگد. این درست نیست؛ ترکیه علیه پ.ک.ک میجنگد. این درست نیست که پ.ک.ک را تمثیل از کردها میدانند. پ.ی.د بازوی سوریهای پ.ک.ک است و آنها (پ.ی.د) هم نماینده کردهای سوریه نیستند. به هر حال ما هشدارهای لازم در این زمینه را به دوستان خودمان داده و معتقدیم، پ.ی.د در مناطق شمالی سوریه دست به یک مهندسی جغرافیای سرزمینی میزند.
در کاهش خروج پناهجویان از مرزهای این کشور به سمت اروپا موفق بودهایم
تکین در بخش دیگری از این گفتگو از کاهش ورود پناهجویان سوری از مرزهای این کشور به اروپا خبر داد و ضمن ناچیز دانستن کمکهای بینالمللی به این پناهجویان تاکید کرد: در حال حاضر دو میلیون و هفتصد و پنجاه هزار آواره سوری در ترکیه حضور دارند. تقریبا 10 درصد این جمعیت در 25 یا 26 کمپ که در مناطق مرزی ایجاد شده است، ساکن هستند ولی بخش اعظم این جمعیت در چهار گوشه ترکیه زندگی میکنند. ما برای اینکه آنها بتوانند به زندگی خود ادامه بدهند گامهای قانونی لازم را برداشتهایم و برای آنها حق کار قائل شدهایم و در حال حاضر بخش قابل توجهی از کودکان سوریهای در مدارس ترکیه تحت آموزش قرار گرفتهاند.
وی ادامه داد: تا امروز بودجهای که از طرف دولت ما صرف پناهجویان سوریهای شده است از مرز 10 میلیارد دلار گذشته است ولی متاسفانه کمکهای بینالمللی که دریافت کردیم در مقایسه با این رقم خیلی کم بوده و آنها کمی بیش از 450 میلیون دلار را به این موضوع اختصاص دادهاند. دوستان اروپایی ما تنها زمانی متوجه موضوعی به نام پناهجویان سوری شدند که این پناهجویان پشت درهای آنها و لب مرزها صف کشیده بودند. ما آرزو داشتیم آنها خیلی زودتر از اینها متوجه جدی بودن موضوع بشوند و تصمیمهای پایهای برای حل موضوع مهاجران اتخاذ کنند تا کار به اینجا کشیده نشود. در هر صورت بین ترکیه و اتحادیه اروپا موافقتنامهای امضا شد برای این که این مهاجرت بینظم را نظمی بدهیم و پس از آن بود که توانستیم کنترلهای مرزی خود را افزایش بدهیم.
این دیپلمات ارشد ترک در تهران سیاستهای کنترل مرزی ترکیه برای کنترل خروج پناهجویان به سمت اروپا را موفق خواند و گفت: این روند به ویژه در منطقه (دریای) اژه و همین طور مرزهای غربی و شمال غربی ترکیه که گذرگاههای رسیدن به اروپا هستند موفق بوده است تا جایی که در منطقه اژه که برخی مواقع روزانه بین 5 تا 6 هزار نفر از آن به سمت اروپا میرفتند این رقم به 30 تا 40 نفر در روز کاهش یافته است بنابراین با نگاه به ارقام میتوانیم بگوییم این موافقتنامه موفقیتآمیز بوده است.
تکین عمل به وعدهها از سوی اتحادیه اروپا را برای ادامه سیاستهای کنترل ورود پناهجویان سوری به اروپا موثر دانست و گفت: عناصر دیگری هم در این موافقتنامه همکاری در این زمینه وجود دارد و باید ببینیم دوستان اروپایی ما در چارچوب موافقتنامه به وعدههای خود عمل میکنند یا خیر. برای مثال کمکهای مالی و معافیتهای ویزا که قرار بود در مورد شهروندان ترکیه اعمال شود. طبیعی است پس از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا تحولات عمیقی در این اتحادیه شکل خواهد گرفت و ما باید ببینیم که این موافقتنامه در خصوص مهاجرت به چه سمتی پیش خواهد رفت.
