24 آوریل 2020•بهروزرسانی: 26 آوریل 2020
استانبول/ نرگس رضایی/ خبرگزاری آناتولی
در پی اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا مبنی بر اینکه «به نیروی دریایی ایالات متحده دستور دادهام به قایقهای نظامی ایرانی که قصد مزاحمت برای کشتیهای ما در دریا دارند، شلیک و آنها را نابود کنند»، مقامات سیاسی و نظامی ایران به آن واکنش نشان دادند و دیروز حسین سلامی، فرمانده سپاه پاسداران ایران گفت «دستور دادهام هر شناور آمریکایی که امنیت ما را تهدید کرد هدف قرار گیرد» که این اظهارات، گمانهزنیها در خصوص بالا گرفتن تنش میان ایران و آمریکا را تقویت کرد. کمااینکه تحلیلهای کارشناسی نیز بر این موضوع صحه میگذاشت.
در این رابطه دیاکو حسینی، مدیر برنامه مطالعات جهانی مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری ایران در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار «آناتولی» ضمن اشاره به تنشآفرینیهای ایالات متحده در منطقه تصریح کرد: تا وقتی آمریکا، منافع طبیعی ایران را به رسمیت نشناسد و همچنان با تکیه بر قلدری، ریشه ناامنی در این منطقه را تشخیص ندهد، فکر نمیکنم راه حل قابل اتکایی برای کاهش تنشها وجود داشته باشد.
وی در خصوص علل تنش ایجاد شده در منطقه گفت: علت این ماجراجوییها را باید از دولت ترامپ پرسید. اما تا جایی که به ما مربوط میشود فکر میکنم دولت آمریکا متاثر از مشاورههای نادرست در تناقضهای خودساختهای گرفتار شده است.
- افزایش تهدید و فشار بر ایران بازدارندگی را تقویت نمیکند
حسینی در ادامه به اقدام آمریکا در کشتن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران ایران اشاره کرد و افزود: «رئیس جمهور آمریکا تصور میکرد که با افزایش تهدید ایران و یا دست زدن به ترور سردار سلیمانی میتواند بازدارندگی لازم را در برابر ایران ایجاد کند. این سیاست شکست خورده چون به محض اینکه آمریکا احساس کند، بازدارندگی برقرار شده، ایران احساس میکند که بازدارندگی خود را از دست داده است و به دلایل امنیتی، چارهای جز احیای آن ندارد».
مدیر برنامه مطالعات جهانی مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری ایران تاکید کرد: افزایش تهدید و فشار بر ایران بازدارندگی را تقویت نمیکند و تنها موجب افزایش انگیزه ایران برای بدست آوردن اطمینان نسبت به مهار رفتارهای جسورانهتر آمریکا میشود.
- گاهی بالا رفتن سطح تنشها عامدانه نیست
حسینی اظهار داشت: نتیجه این دور باطل افزایش تنشهای دورهای است. تا وقتی آمریکا، منافع طبیعی ایران را به رسمیت نشناسد و همچنان با تکیه بر قلدری، ریشه ناامنی در این منطقه را تشخیص ندهد، فکر نمیکنم راه حل قابل اتکایی برای کاهش تنشها وجود داشته باشد.
وی در عین حال افزود: البته در حال حاضر فکر نمیکنم که دو طرف تمایلی به بالا بردن سطح تنشها داشته باشند و ترجیح میدهند که به مهار بیماری کووید 19 در کشورهایشان متمرکز شوند. اما در عمل، گاهی بالا رفتن سطح تنشها عامدانه نیست و ممکن است یک تصادف ساده، تنشها را به حد خارج از کنترل برساند.
- طرفین به خویشتنداری و اجتناب از ماجراجوییهای لفظی و عملی نیاز دارند
مدیر برنامه مطالعات جهانی مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری ایران تصریح کرد: همین احتمال است که اوضاع را بالقوه خطرناک میکند و برای جلوگیری از آن، طرفین به خویشتنداری و اجتناب از ماجراجوییهای لفظی و عملی نیاز دارند. اما ظاهراً به نظر میرسد دولت ترامپ علاقه زیادی به این خویشتنداری ندارد. بنابراین؛ آمریکا مسئول نهایی هر نوع برخورد نظامی در آینده است.
گفتنی است روز گذشته محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا مبنی بر صدور دستور شلیک به قایقهای ایران در صورت مزاحمت برای نیروهای دریایی ایالات متحده گفت: نظامیان آمریکایی حق ندارند که در 7000 مایل دورتر از خانه، موجب برانگیختن خشم دریانوردان ما در سواحل خلیج فارسمان شوند.
