????????? ?????
14 دسامبر 2015•بهروزرسانی: 16 دسامبر 2015
استانبول /خبرگزاری آناتولی
دکتر نعمت احمدی، استاد باسابقه حقوق بینالملل دانشگاه تهران، وکیل پایه یک دادگستری و فعال اقتصادی در گفتگوی امروز دوشنبه خود با روزنامه اصلاحطلب «قانون» در مورد هزینههای کلان اقتصادی و انسانی ایران در سوریه و همچنین تنش بین ترکیه و روسیه گفت که هیچکدام از این بحرانها سودی برای ایران ندارد.
وی هر چند ابتدا بهصورت سربسته میگوید که "حضور روسها در سوریه در جهت منافع ایران است"، اما در ادامه از این دیدگاه "مسئولان" ایران که معتقدند "منافع ایران با این حضور در مرزهای سوریه، اسرائیل و لبنان تامین میشود"، به عنوان "تئوری" و نه امری قطعی یاد کرده و تاکید میکند "طولانیتر شدن آن قطعا به ضرر تمام منطقه است".
دکتر احمدی در تایید پرسش «قانون» مبنی بر "فرسایشی" شدن جنگ سوریه و "هزینههای زیاد" آن برای ایران میگوید: "ایران در سوریه عملاً در بین کشورهای خارجی که به نحوی در وسط مناقشه هستند بالاترین هزینه را میدهد. ظرف این مدت ما تعداد زیادی سردار آبدیده جنگ و مستشاران باتجربه که سرمایههای کشورمان بودند را از دست دادیم. این جنگ تا همینجا هم برای ایران هزینه زیادی داشت و گسترده شدن آن حضور ما را عمیقتر و هزینه ایران را بالاتر میبرد".
او با عبارت "ما متکفل سوریه در جنگ هستیم" اذعان کرده که زمام امور رژیم اسد و مسئول پرداخت هزینه جنگ در این کشور با ایران است و تاکید کرده که "گستردهتر شدن حملات هوایی" روسیه نیز از زیان به ایران نکاسته ، بلکه "بیشترین ضرر را به ایران رسانده است. نظامیها خوب میدانند هزینه جنگ روی زمین و کلاً هزینه جنگ کلاسیک خیلی زیادتر است".
اعتراف به "فرسایشی" شدن جنگ که به معنای بینتیجه بودن آن است و انتقاد از پرداخت هزینههای کلان اقتصادی و انسانی آن، اذهان را متوجه ماههای آخر هشت ساله ایران با عراق در دهه 80 میلادی قرن گذشته میکند؛ امری که باعث شد آیت الله خمینی، رهبر وقت ایران آتشبس و قطعنامه 598 شورای امنیت را بپذیرد. اخیرا رسانههای غربی، از جمله خبرگزاری بلومبرگ به نقل از برخی مقامات نظامی آمریکا نوشتهاند که سپاه ایران درحال عقبنشینی از سوریه است، اما پس از گذشت سه روز هنوز مسئولین ایران این خبر را تکذیب نکردهاند. از این رو، سخن دکتر احمدی، به عنوان حامی دولت روحانی و از سیاستمداران حلقه هاشمی رفسنجانی و همشهری وی در این زمینه قابل تامل به نظر میرسد.
این حقوقدان و تحلیگر هر چند معتقد است بین ایران (با استناد به سخنان "ولایتی و مقامات سپاه") و روسیه (با استناد به سخن "لاوروف") بر سر حضور اسد در آینده سوریه اختلاف وجود دارد، اما کوتاه آمدن تهران در این زمینه را منتفی ندانسته و گفته که "ایران نمیخواهد این اختلاف به روابطش با روسیه لطمه بزند". از دیدگاه او "معقول هم این است که سرنوشت ما و منافع ملی کشور به سرنوشت بشار اسد گره نخورد".
احمدی سپس در مورد تنش بین ترکیه و روسیه و تاثیر آن بر ایران سخن "بعضی تحلیلگران داخلی"، از جمله "وزیر نفت ایران" که معتقدند "ایران میتواند از تنش روسیه و ترکیه بهترین استفاده را بهخصوص در بخش اقتصادی داشته باشد" و "مثلا در صادرات گاز به ترکیه جایگزین روسها" شود را این چنین رد میکند: "تنش بین ترکیه و روسیه هیچ سود اقتصادی برای ایران نخواهد داشت".
او در این زمینه گفته "اینکه ما قادریم به اندازه روسیه به ترکیه صادرات گاز داشته باشیم و خلا آن را برای ترکیه پر کنیم فقط یک ادعاست. ما حتی برای نیاز خودمان در زمستان جهت تامین گاز با مشکل روبهروییم. یعنی به فرض اگر با روسیه در یک جبهه قرار نداشتیم، باز هم قادر نبودیم جایگزین گاز صادراتی از روسیه به ترکیه شویم".
احمدی افزوده: "تا وقتی روسیه متحد بینالمللی اصلی ما و متحد استراتژیک ما در جنگ سوریه است و با آنها در یک جبهه قرار داریم نمیتوانیم و نمیخواهیم پس از مناقشه آنها با ترکیه در حوزه اقتصادی و مثلاً صادرات گاز به ترکیه جایگزین آنها شویم".
این فعال اقتصادی که خود یک تولیدکننده محصولات کشاورزی نیز است، در ادامه جایگزین شدن ایران با ترکیه برای صادرات دیگر محصولات؛ مانند گوجهفرنگی، سیبزمینی، گل، البسه و غیره به روسیه را هم منتفی میداند و میگوید ایران فقط میتواند پسته و کشمش به روسیه صادر کند، "منتها ترکیه سهم عمدهای در بازار خشکبار روسیه ندارد که ما جایگزین آن شویم".
وی در زمینه توریسم نیز اظهار داشته "یکی از روزنامهها با یک کارشناس مصاحبه کرده و گفته بود تنش در روابط ترکیه و روسیه میتواند فصل طلایی توریسم برای ایران باشد، به نظر تحلیل درستی نبود".