29 ژوئیه 2017•بهروزرسانی: 29 ژوئیه 2017
استانبول/خبرگزاری آناتولی
رضا حاکان تکین سفیر ترکیه در تهران با تاکید بر اینکه «ايران كشور بسيار مهمي در منطقه است» و «هيچ كس نميتواند آن را ناديده بگيرد» خاطرنشان کرد: «اينكه اين نقش چگونه بايد بازی شود، يک مساله ديگر است. ما نگرانیهايی در مورد سياستهای ايران در منطقه داريم. ايران بايد نقش سازندهتری در تقويت ثبات در اين بخش از جهان كه همگی ما در آن حضور داريم، ايفا كند».
وی در این گفتگوی خود با روزنامه «اعتماد» ایران همچنین اظهار داشت:
«ايران در برخي از كشورهاي منطقه، بازيگران موثري بر روي زمين دارد و نگاه برخي از بازيگران منطقهاي به نقش ايران مثبت نيست. ما اعتقاد نداريم كه همه اين نگرانيها كاملا درست هستند اما نكتهاي در اين رويكرد وجود دارد. اگر بياعتمادی به ايران وجود دارد، دولت ايران بايد به دلايل شكلگيری اين بیاعتمادی فكر كند».
سفیر ترکیه در مورد رفراندم جدایی اداره اقلیم کرد از عراق نیز گفت:
«ما فكر نميكنيم كه اين مساله محقق شود و فكر هم نميكنيم كه ضرورتي براي اين جدايي وجود داشته باشد. البته كه شما نميتوانيد در برابر خواست و اراده مردم مقاومت كنيد. بنابراين اگر كه مردم يك كشور در مورد آينده خود تصميمي بگيرند ما بايد به اين تصميم احترام بگذاريم، اما این تصميم بايد توسط تمام بافت جمعيتي يك كشور اتخاذ شود».
او در مورد وضعیت کردها در کشورش نیز تصریح کرد:
«ما در تركيه سيستم سياسي خود را داريم. كردها از حقوق دموكراتيك و آزادهاي بنيادين برخوردار هستند. البته كه در اين مقوله مشكلاتي مانند فعاليتهای گروه تروريستي پ.ک.ک در 40 سال گذشته را هم داشتهايم، اما دولت ما تمام تلاش خود را براي شكست دادن پ.ک.ک و همچنين بهبود وضعيت همه شهروندان ترک از جمله جامعه كردي به كار گرفته است».
حاکان تکین در مورد حمایت آمریکا با سلاح های سنگین از پ.ی.د، به عنوان شاخه سوری گروه تروریستی پ.ک.ک هم گفت:
«برخي مواقع درك رويكردهاي ايالات متحده آسان نيست. زماني كه به سياستهاي امريكا در قبال سوريه در چندسال اخير نگاه ميكنيد نه از ثبات و نه از تداوم خبر چنداني نيست. زماني كه به گامهايي نگاه ميكنيد كه آنها روي زمين برداشتهاند مانند تجهيز سنگين شاخههای سوري پ.ک.ک يعني حزب پ.ی.د و ی.پ.گ صرفا به اين دليل كه آنها تنها گروههايي هستند كه با داعش مبارزه ميكنند، متوجه ميشويد كه اين سياستها بيمعنا است.
اخيرا يك ژنرال آمريكايي در پاسخ به سوالي در مورد رابطه امريكا با اين دو گروه از كردها در سوريه اعتراف كرده است كه فكر ميكند آنها با گروه پ.ک.ک در ارتباطهايي هستند و بنابراين از انها خواسته كه اسامي خود را تغيير دهند. آنها برهمين اساس ميگويند نيروهاي دموكراتيك سوريه تاسيس شدهاند. حقيقت اين است كه آن هم يك گروه تحت كنترل پ.ک.ک است و اين ژنرال امريكايي هم توضيح داده كه اين تغيير اسم به توصيه آنها برای اينكه نشان دهند ارتباطي با پ.ک.ک ندارد، صورت گرفته است».
سفیر ترکیه در تهران در واکنش به «سخنان برخی مقام های آمریکایی و رهبران کشورهای غربی مانند رئيسجمهور فرانسه» مبنی بر اینکه «بركناري بشار اسد ديگر برای آنها اولويت نيست» تاکید کرد:
«تمام اين اظهارات و رويكردها اشتباه است چرا كه پس از همه اتفاقهايي كه در سوريه رخ داده است هيچ كس گمان نميكند كه ميتوان بر سوريه مانند گذشته حكمراني كرد و به همهچيز به گونهاي ادامه داد كه گويا هيچ اتفاقي رخ نداده است و بشار اسد همچنان ميتواند به حضور در قدرت ادامه دهد. اين سيستم جواب نميدهد. به همين دليل است كه ما فكر ميكنيم يك انتقال قدرت معنادار و واقعي در سوريه يك ضرورت است و ميتواند گام نخست براي صلحي پايدار و بازسازي همهجانبه در سوريه باشد».
از دیدگاه او جامعه جهانی حمایت معنادار سیاسی و نظامی از اپوزیسیون سوریه نکرده، تجهیزاتی در اختیار آن قرار نداده، تنها به بیانیه سیاسی اکتفا کرده، رويكرد چماق و هويج به کار برده و اوباما نیز که میگفت استفاده از تسليحات شيميايي خط قرمز است، پس از آنكه بشار اسد از تسليحات شيميايي استفاده كرد هیچ اتفاقي رخ نداد و تنها يك گام عقبتر رفت.
حاکان تکین افزود: «بنابراين يك جنگ برابر در سوریه وجود نداشته است. ارتشي بسيار قوي با اين تجهيزات بسيار سنگين، ساختار و قدرت اطلاعاتي به اضافه حمايتهاي زميني كشور بزرگي مانند روسيه و البته ايران و برخي شبهنظامياني كه از ساير كشورها به ميدان در سوريه آمدهاند تا از رژيم بشار اسد حمايت كنند.
با وجود همه اين عدم تعادلها ما بايد متوجه باشيم كه اپوزيسيون با وجود كمبود حمايتهاي سياسي مقاومت كرده و همچنان هم به مقاومت خود ادامه ميدهد. نميتوانيم بگوييم كه كل جهان در يك سمت بودند و بشار اسد هم در سمت ديگر. اين مساله نيست. شما سياستهاي روسيه و امريكا را با هم مقايسه كنيد. تفاوتهاي بسياري وجود دارد».
سفیر ترکیه در تهران در مورد نظر حسن روحاني رئیس جمهور ایران مبنی بر اینکه «سدسازیهای اخير تركيه يكی از عوامل موثر در بيابانزايي در ايران» است تصریح کرد:
«ما اعتقاد داريم اين اظهارنظرها و تركيه را مقصر همهچيز دانستن از پيشينه علمي كافي برخوردار نيست. ما همواره در اين مورد صحبت كردهايم و پيشنهاد كردهايم كه گفتوگو را از سطح گفتوگوهاي كارشناسي آغاز كنيم. موضوع فقط مساله سدسازي نيست و اين سدسازي هم تنها دليل گرد و غبارها نيست.
علاوه بر اين هركشوري مسووليتهاي خود را در اين خصوص دارد و بايد همه اين مسائل را در نظر گرفت. سدسازي در دجله و فرات براساس اطلاعات علمي كمترين تاثير را بر تغييرات جوي داشته است. توپ اكنون در زمين ايرانيها است و ما اميدوار هستيم كه ايران و تركيه در اين زمينه با هم وارد گفتوگو شوند».
وی در پایان درباره روابط ایران و ترکیه و برنامه های شورای عالي راهبردی روابط دو کشور گفت:
«اين شورا معمولا در جريان ديدارهاي روساي جمهور فعال ميشود. ما اين شورا را تاكنون سه بار برگزار كردهايم كه دو بار آن در جريان سفر رييسجمهور روحاني به تركيه و يك بار هم در جريان سفر رييسجمهور اردوغان به ايران بوده است. اكنون نوبت رييسجمهور تركيه است كه به ايران سفر كند و ما اميدوار هستيم كه اين سفر در سال جاي رخ بدهد.
به دليل تحولات سياسي كه در تركيه و ايران رخ داده است امكان برگزاري اين سفر در تاريخ زودتر وجود نداشته است. ما يك رفراندوم را پشت سر گذاشتيم و در ايران هم انتخابات رياستجمهوري در جريان بوده است. هر دو طرف مشتاق هستند كه اين سفر پيش از پايان سال جاري ميلادي انجام شود».
