29 ژوئن 2020•بهروزرسانی: 30 ژوئن 2020
استانبول/ خبرگزاری آناتولی
غلامعباس ترکی، دادستان نظامی استان تهران در دیدار با جمعی از خانوادههای قربانیان سانحه سرنگونی هواپیمای اوکراینی و تعدادی از وکلای آنان به تشریح جزئیاتی از این پرونده پرداخت.
به گزارش رسانههای ایران، وی با بیان اینکه تشریح حادثه در جلسه امروز، به منظور طبیعی جلوه دادن و یا توجیه آن نیست، گفت: در همان شب 21 دی تعدادی از افرادی که در سامانه شلیک کننده و بخشهای بالادستی آن حضور داشتند به عنوان متهم احضار شدند و تحقیقات مبسوطی در همان شب انجام و یکی از متهمان بازداشت شد.
وی افزود: در فرآیند تحقیقات، 5 نفر دیگر به عنوان متهم تحت تعقیب قرار گرفتند که با قرار قانونی بازداشت شدند و در ادامه 3 نفر از متهمان پس از انجام تحقیقات مقتضی با تودیع وثیقه آزاد شدند در حال حاضر 3 نفر در بازداشت به سر میبرند.
ترکی با بیان اینکه تا این لحظه دلیلی بر هک سایبری و الکترونیکی، اختلال بیرونی در سامانههای پدافندی و موشکی و نفوذ در سامانهها یا شبکهها بدست نیامده، اظهار داشت: به هیچ شواهد و قرائنی برای احتمال خرابکاری و جاسوسی در هواپیما نرسیدیم و آثاری از قطعات موشک شلیک شده بر روی بدنه هواپیما مشهود است و هواپیما بر اثر برخورد با زمین منفجر شده و قطعات آن تا شعاع وسیعی از محل اصابت پراکنده شده که به لحاظ مسکونی بودن محل با مشکلاتی از نظر جمعآوری قطعات هواپیما و حفظ صحنه مواجه شدیم.
او در ادامه، به تشریح علل وقوع سانحه پرداخت و با اشاره به بررسی رویههای موجود هواپیمایی کشوری در فرودگاه همچنین رویههای شبکه پدافندی گفت: در بامداد روز سانحه، با توجه به احتمال حمله هوایی آمریکا به ایران، بخش نظامی برای تأمین امنیت پروازها به بخش غیرنظامی کنترل فضای کشور اطلاع میدهد که تنها پروازهایی مجاز به برخاستن از باند فرودگاهها هستند که از قبل توسط شبکه پدافند شناسایی شده و مجوز پرواز آنها توسط این شبکه صادر شده باشد.
وی افزود: بر این اساس، در زمینه رویه برخاستن هواپیماهای خروجی در فرودگاههای تهران تغییری ایجاد میشود و کلیه پروازها باید با اجازه و پس از شناسایی توسط شبکه پدافندی از باند فرودگاه پرواز میکردند و در همه پروازهایی که تا زمان وقوع سانحه و بعد از انجام شده این رویه برقرار بوده است. لذا مراجع مسئول مطابق مقررات به اتخاذ تدابیر کنترلی اکتفا نموده و آسمان بر روی پروازها به طور کامل بسته نشده است.
ترکی درباره انطباق صدور مجوز پرواز به هواپیمای اوکراینی با رویه ابلاغی شبکه پدافندی کشور گفت: در ساعت 5 و 52 دقیقه واحد کنترل تقرب مراقبت پرواز با مرکز کنترل فضای کشور تماس میگیرد و درخواست صدور مجوز میکند و مرکز کنترل کشور یک دقیقه بعد درخواست را به مرکز هماهنگی اعلام میکند و نهایتا با تأیید این مرکز در ساعت 6 و 12 دقیقه، خلبان مجوز پرواز را از برج مراقبت فرودگاه امام خمینی دریافت میکند و در هماندر ارتفاع 600 متری هدف موشک پدافند هوایی گرفته و متاسفانه سقوط میکند.
دادستان نظامی تهران با اعلام اینکه دادسرای نظامی در بررسیها به یک سری از خطاها رسیده است، یکی از خطاهای تاثیرگذار و عمده در این سانحه را چنین تشریح کرد: سامانه سیاری که موشک شلیک کرده پس از راه اندازی مجدد به دلیل شرایط میدانی، شمال واقعی را دقیق تعیین نمیکند و همین اشتباه فاحش موجب میشود که سمت اهداف شناسایی شده توسط سامانه با اختلافی حدود 105 درجه توسط اپراتور مشاهده شود و این خطا، مبنای یک سلسله اشتباهات دیگر قرار میگیرد و در نتیجه سامانه پدافندی دچار اشتباه میشود.
وی افزود: کاربر سامانه پدافندی، مشخصات هدف شناسایی شده را به مرکز هماهنگی مربوط اعلام میکند، ولی پاسخی دریافت نمیکند و اطلاعات ثبت شده نشان میدهد که پیام سامانه دفاعی با مرکز هماهنگی مبادله نشده و قبل از مبادله پیام و دریافت پاسخ، متأسفانه کاربر اقدام به شلیک کرده در حالیکه این قطع ارتباط تنها در حد چند ثانیه بود.
وی با اشاره به اینکه سامانهها به عنوان واحدهای عملیاتی پاییندستی، ارتباطی با برج مراقبت نداشتهاند و صرفا برابر دستورالعملها باید برای تشخیص اهداف مشکوک از مرکز بالادستی استعلام و کسب تکلیف میکردند، گفت: در سانحه هواپیمای اوکراینی، هیچ دستوری مبنی بر شلیک از سوی شبکه به سامانههای پایین دستی صادر نشده و در زمان وقوع سانحه، وضعیت سامانههای پدافندی تحت مقررات «آتش محدود» بوده نه آتش به اختیار، بنابراین صرفا باید با اخذ مجوز از شبکه، شلیک صورت میگرفت.
وی با بیان اینکه دو موشک توسط سامانه پدافندی شلیک شده و بررسی کارشناسان حاکی است که یکی از این موشکها تاثیری بر روی هواپیما نداشته و موشک دیگر در نزدیکی هواپیما منفجر شده، گفت: 26 ثانیه فاصله شلیکهای اول و دوم بوده، ولی متاسفانه در این فاصله زمانی هم، کاربر برای شلیک دوم از شبکه کسب مجوز نمیکند. ابراتورهای ما امکان پذیرش جعبه سیاه را تا زمان فروکش کردن ویروس کرونا ندارند.
دادستان نظامی استان تهران با اعلام اینکه کشور اوکراین به عنوان مالک هواپیما اصرار داشت که جعبههای سیاه هواپیما برای بازخوانی، به آن کشور فرستاده شود، گفت: آمریکا و کانادا به عنوان کشورهای ذینفع، در مورد توانایی و امکانات فنی لابراتورهای اوکراین در بازخوانی اطلاعات جعبههای سیاه ابراز تردید کردند.
وی افزود: در حال حاضر و بعد از فروکش کردن نسبی بیماری کووید 19، لابراتورهای فرانسه برای دریافت جعبههای سیاه اعلام پذیرش و آمادگی کردند که با تشخیص سازمان هواپیمایی کشوری به این کشور ارسال شد.
