13 اکتبر 2016•بهروزرسانی: 13 اکتبر 2016
سقاريا / دلیر میراف / خبرگزاری آناتولی
نشست تخصصی «اقتصاد، سیاست خارجه و داخلی ایران پس از برجام» در حاشیه سومین کنگره “جامعه و سیاست در خاورمیانه” از سوی پژوهشگاه خاورمیانه دانشگاه سقاریاى تركيه با حضور کارشناسانی از مرکز مطالعات ایرانی آنکارا برگزار شد.
حقی اویغور، معاون رئیس «مرکز مطالعات ایران» و مدیر این نشست با اشاره به اینکه روحانی پس از دوره احمدی نژاد یک ایران دارای مشکلات بسیار را تحویل گرفت، گفت: بزرگترین چالش تورم بالا و رابطه با غرب به ویژه موضوع هسته ای بود. او با دادن وعده های در رابطه با اصلاح این وضع به عنوان رئیس جمهور انتخاب شد.
اسماعیل ساری، کارشناس سیاست خارجی ایران در این مرکز به بررسی مسائل سیاسی ایران در دوره روحانی پرداخت و گفت: ایران در سیاست خارجی بر خلاف تصور که گفته می شود دینی و ایدئولوژیک است، بر اساس منافع ملی خود، پراگماتیست و واقعگرا عمل می کند.
او افزود : ایران از سال 1979 تا امروز در سیاست خارجی پنج استراتژی را دنبال کرده است؛ «عدم تعهد کامل» از پیروزی انقلاب تا شروع جنگ با عراق- «عدم تعهد و مبارزه» تا پایان جنگ - «عدم تعهد و سازش» تا سال 2005 - «بازگشت به عدم تعهد و مبارزه» تا سال 2013 - در دوران مذاکره هسته ای «بازگشت به عدم تعهد و سازش».
ساری با اشاره به مذاکرات هسته ای با کشورهای 5+1، اظهار داشت: در اصل مذاکره با آمریکا بود و سیاست خارجی ایران در این دوره باز راه عدم تعهد و سازش را پیش گرفته و آمریکا نیز به ایران برای ایفای نقش در خاورمیانه اجازه داده است.
مراد اصلان، دانشیار دانشگاه یلدریم بایزید آنکارا در این نشست اقتصاد ایران در دوره روحانی را مورد بررسی قرار داد و گفت: اقتصاد ایران در دوران ریاست جمهوری احمدی نژاد سیر صعودی داشت ولی او از این فرصت استفاده نکرد، اما در دوره روحانی با کاهش قیمت جهانی نفت و تحریم ها اقتصاد ایران سیر نزولی گرفت.
او ادامه داد: روحانی زمانی که زمام امور در ایران را به دست گرفت تورم تقریبا 20 درصدی حاکم بود ولی وی توانست آن را به حدود 10درصد پایین بیاورد. همچنین وی تلاش های برای اصلاح اقتصاد کشورش کرده ولی مشکلات ساختاری درون این کشور سد راه وی شده است. با این حال اقتصاد ایران در بخش صادرات غیرنفتی سیر صعودی گرفته است.
اصلان افزود: ایران دارای مشکلاتی از قبیل بیکاری بالا، نقش دولت در اداره آن که سد راه رقابتی شدن را گرفته، است. سیستم بانکداری و ارتباط بانکی با خارج و تحریم. با توجه به این مسائل مشخص می شود که اقتصاد ایران حالا حالاها با مشکلات فراوانی روبروست.
وی همچنین گفت: ایران برای سال آینده رشد 8% را در نظر گرفته که برای رسیدن به آن و افزایش تولید به حدود 250 میلیارد دلار نیاز دارد. با توجه به تحریم های وضع شده علیه این کشور و عدم اشتیاق سرمایه گذاران خارجی امکان رسیدن به این هدف غیرممکن به نظر می رسد.
محمد کوچ، یکی دیگر از کارشناسان مرکز مطالعات ایران که روی سیاست داخلی ایران پژوهش می کند در این نشست گفت: برای درک واقعی از سیاست خارجی و اقتصاد ایران، باید از ساختار و وضع داخلی این کشور مطلع باشیم.
وی با اشاره به این که محافظه کاران و اصلاح طلبان در ساختار درونی ایران با هم در رقابت هستند، اظهار داشت: محافظه کاران همیشه با این نگرانی که اصلاحات از نفوذ آن ها می کاهد همیشه تلاش برای جلوگیری آن کرده اند.
او اظهار داشت: به ویژه پس از امضای قرارداد هسته ای «برجام» شکاف بین این دو گروه بیشتر شده است، به صورتی که امروزه دولت این کشور برای جذب سرمایه خارجی و بهبود وضع اقتصادی تلاش می کند، اما طرف مقابل با مخالفت، سعی می کند جلوی آنها را بگیرد. برای مثال قرارداد FATF و قراردادهای نفتی امروزه موضوع اصلی مورد بحث جناح های مختلف در این کشور شده است.
