06 فوریه 2018•بهروزرسانی: 07 فوریه 2018
استانبول/عبدالسلام سلیمی/خبرگزاری آناتولی
کارشناسان سیاسی و دیپلماتیک ایران و همچنین رسانههای وابسته به نهادهای امنیتی و نظامی این کشور؛ چه قبل و چه بعد از آغاز درگیریهای مسلحانه در سوریه بر خطرات گروه تروریستی پ.ی.د/ی.پ.گ برای امنیت ملی و تمامیت ارضی کشورشان صحه گذاشته اند، اما اقدامات این گروه طی هفت سال گذشته در سوریه یا با همکاری و چراغ سبز تهران و متحدش یعنی رژیم اسد همراه بوده یا اینکه با عناوینی مانند کردها و نیروهای دموکراتیک و غیره توجیه شده است.
در یک قالب کلی، باید این سیاست حاکمان کنونی ایران را ترجیح تاکتیک بر استراتژی یا دشمن بر رقیب نامید، چون نمونههای دیگری نیز میشود برای آن برشمرد. به عنوان مثال میتوان به سیاست همکاری تهران با روسیه به عنوان دشمن بالقوه و بالفعل سرزمین ایران برای نمایش خصومت با غرب و آمریکا، یا حمایت از طالبان در مقابل دولت افغانستان اشاره کرد که هرکدام از اینها مجالی مفصل و جداگانه میطلبد.
در سپتامبر 2012 یعنی حدود یک سال و نیم بعد از آغاز جنگ سوریه، محمدعلی سبحانی از مقامات وزارت امور خارجه ایران و سفیر سابق این کشور در لبنان و اردن و سفیر کنونی در قطر طی مقالهای با عنوان "ضربه غیرمستقیم اسد به ایران" در وبسایت پرمخاطب «فرارو» نوشت:
"کردهای سوریه که با مدیریت و حمایت بشار اسد بر کردستان سوریه حاکم شده اند، آینده مسئله کردها را برای کشورهایی که با تجزیهطلبی کردی مواجه هستند، دشوار نموده است... بشار و حزب بعث به خاطر انتقام از ترکیه به این موضوع دامن و همزمان به استراتژی ایران ترکیه و سوریه در قضیه کردی ضربه زده اند".
این دیپلمات باسابقه، حدود 15 ماه بعد نیز طی مطلبی در خبرگزاری «خبرآنلاین» نزدیک به رئیس مجلس ایران، بار دیگر حمایت بشار اسد از گروه مسلح کرد در سوریه را برای "ضربه زدن به دولت ترکیه" دانست و در ادامه خاطرنشان کرد: "البته در انتها، چنین مسائلی به ضرر کشورهایی (از جمله ایران) خواهد بود که بخشهای کردنشین دارند".
درحالیکه بسیاری از رسانهها و کارشناسان ایرانی عملیات زیتون ارتش ترکیه علیه تروریستهای پ.ک.ک/پ.ی.د (PKK/KCK/PYD-YPG) در عفرین را "حمله به کردهای سوریه"، دانستهاند، علیرضا سلیمی عضو فراکسیون ولایی (حامی رهبر) در مجلس ایران در تاریخ 23 ژانویه امسال در مصاحبه با خبرگزاری «خانه ملت» گفت: "آمریکا به دنبال ایجاد دهلیزی امن برای گروههای تروریستی در منطقه و تحریک گسلهای قومی در شمال سوریه است".
عرفان قانعیفر روزنامه نگار کُرد حامی حکومت ایران طی چند سال اخیر بارها در رسانه های این کشور، عناصر پ.ک.ک، از جمله سرکرده آن را به "تروریسم، جنایت نسبت به غیرنظامیان بخصوص دختران و بهره کشی جنسی از آنها، قاچاق مواد مخدر و مزدوری برای اجنبیها" متهم و در عین حال اعتراف کرده که شاخه های چهارگانه آن در عراق، ایران، ترکیه و سوریه در اصل یک گروه و تحت رهبری واحدی هستند.
به گفته او "پس از حملات یازده سپتامبر، پ.ک.ک برای این که شامل لیست تروریستی آمریکا نشود، اسم خود را به کنگره دموکراسی کردستان (کا.د.ک) تغییر داد. پ.ک.ک گروه های کوچکی از خود ایجاد کرد تا از حملات ترکیه و حملات احتمالی آمریکا مصون بماند. این تقسیم اعضا به صورت گروههای کوچک در عراق، سوریه و ایران انجام شد (فرارو).
وی فعالیت گروه تروریستی پ.ک.ک در سوریه را چنین تشریح کرده است: "امروزه پ.ک.ک، صراحتا تائیدکننده حکومت بشار اسد است. او با حزب اتحادیه دموکراتیک کردستان شاخه سوری پ.ک.ک توافق کرده که کنترل کردستان سوریه در اختیار آنها باشد... آیا مردمان کرد سوریه نقش مخرب پ.ک.ک و اوجالان را فراموش کرده اند که امروزه گروهی وابسته به اوجالان، اختیار آنان را در دست بگیرد؟ (مجله مثلث)".
دیگر کارشناس کُرد ایرانی؛ محمدعلی دستمالی اواخر ماه گذشته در روزنامه «اعتماد» چاپ تهران ضمن اعتراض شدید به عملیات شاخه زیتون ارتش ترکیه، درباره گروه تروریستی پ.ی.د یا از دیدگاه او "کردهای مسلح حاضر در عفرین" اعتراف کرد: "آنان از لحاظ فكری و سازمانی همچنان تابع نظرات اوجالان و دستورات پ.ک.ک هستند''.
خبرگزاری «فارس» نزدیک به سپاه پاسداران ایران، شش ماه پس از آغاز جنگ سوریه طی گزارش مفصلی با عنوان «قندیل ایالت کوچک پژاک برای تربیت تروریستها" درباره اقدامات تروریستی پ.ک.ک و شاخه ایرانی آن؛ یعنی پژاک، از عملیات ارتش ترکیه علیه مواضع آنها در قندیل چنین حمایت کرد: "طی چند روز گذشته در پی فعالیت تروریستی نیروهای حزب کارگزاران کردستان پ.ک.ک در ترکیه، نیروهای آن کشور دست به حملههای گسترده به مواضع آنها زدند".
این خبرگزاری با وجود اذعان به "سوری بودن بیشتر اعضای پ.ک.ک" و نفوذ آنها به داخل ترکیه برای انجام عملیات تروریستی در گزارش مذکور، در چند سال اخیر بخصوص بعد از آغاز عملیات شاخه زیتون ارتش ترکیه هرگز اشاره ای به حضور گروه تروریستی پ.ک.ک/پ.ی.د در عفرین و غیره نکرده و دائما عبارات "حمله به کردهای سوریه" را تکرار می کند.
وبسایت «شفاف»، وابسته به محمدباقر قالیباف شهردار سابق تهران در فوریه 2015 مصاحبه ای با دکتر حسین درخشان، کارشناس مطالعات تروریسم انجام داده است. او در این مصاحبه که با عنوان "تاریخچه مختصری از شکلگیری گروهک تروریستی پ.ک.ک " منتشر شده نیز بر وجود شاخه های این گروه در ایران و سوریه تاکید میکند.
به گفته او "شاخه سوری پ.ک.ک، حزب اتحاد دموکراتیک نام دارد". اما همین وبسایت در روزهای اخیر نوشته است: "ترکیه از 20 ژانویه تحت عنوان عملیاتی به نام «شاخه زیتون» به شبهنظامیان کرد در منطقه عفرین حمله کرده است".
جامعترین گزارش درباره فعالیت گروه تروریستی پ.ک.ک/پ.ی.د در سوریه و خطر آن برای ایران متعلق به وبسایت تحلیلی «فرهنگ» وابسته به سپاه پاسداران با عنوان "همزمان با تحرک کردهای سوریه به سوی استقلال؛ زنگ خطر جداییطلبان کرد برای ایران" در اواخر اکتبر 2015 است. در این گزارش آمده است:
"قدرتگیری فزاینده یگانهای مدافع خلق و تشکیل احتمالی منطقه خودمختار کُردی در سوریه، پیامدهای امنیتی ناگواری برای تهران دربرخواهد داشت. گروه پ.ی.د همچون پژاک خود را وفادار به عبدالله اوجالان رهبر پ.ک.ک میداند... این گروه توانسته با حذف رقبای درونیاش، خویشتن را به قدرت غالب در مناطق کردنشین سوریه تبدیل نماید".
نویسنده گزارش همچنین با اشاره به "عدم رویارویی دولت دمشق" با تروریستهای مذکور و "گاها همکاری این دو"، به دلیل "دشمنی واحدشان با گروههای معارض ضد نظام سوریه" و همچنین روابط حسنه گروه تروریستی پ.ی.د (PYD) با اسرائیل تصریح کرده است:
"تروریستهای پژاک؛ شاخه ایرانی پ.ک.ک، گهگاه مخاطرات امنیتی را در ایران ایجاد نموده اند. قدرتگیری احتمالی شاخه سوری پ.ک.ک، ایران را نیز مانند ترکیه درگیر مسائل امنیتی خواهد نمود. ضروری است دستگاه دیپلماسی و نهادهای امنیتی و نظامی ایران فارغ از اختلاف دیدگاه با ترکیه، هرگونه تغییر و تحول در مناطق کردنشین سوریه را رصد کنند.
تجربه شکلگیری منطقه خودمختار کردستان در عراق و میل به ایجاد کشوری مستقل در این منطقه که با حمایت پیدا و پنهان آمریکا و اسرائیل صورت پذیرفته و تبعات آن بر امنیت خاورمیانه می بایست برای ترکیه و ایران پندآموز شده و سرلوحه سیاستهای آنان در سوریه قرار گیرد".
