10 مارس 2018•بهروزرسانی: 11 مارس 2018
آنکارا/ سلنا صمدلی/خبرگزاری آناتولی
محسن شریعت نیا، استاد دانشگاه شهید بهشتی تهران طی سخنانی در نشستی با عنوان «روابط ایران - چین - هند» در سالن کنفرانس دانشکده اقتصاد دانشگاه غازی آنکارا با تاکید بر اینکه علیرغم نزدیکی دیدگاهها در بسیاری از موضوعات بین المللی، ایران و چین متحد استراتژیکی محسوب نمیشوند، اظهار داشت:
«ایران و چین در نظام جهانی از منظر تکثر قدرت و سمت دهی به توزیع قدرت، از اهداف مشترکی برخوردار هستند. در چنین شرایطی با توجه به اینکه نظام ترتیب یافته از سوی آمریکا به عنوان یک عامل فشار بر چین و ایران محسوب می شود، لذا هر دو کشور می کوشند تا با همکاری مشترک معادله جدیدی از قدرت را در جهان ایجاد کنند.
مهمترین فاکتور شکل دهنده به روابط استراتژیک میان ایران و چین رویزیونیسم (تجدید نظر طلبی) است. اما به رغم وجود این فاکتور و برخلاف تحلیل ها و اخبار ارائه شده از سوی رسانه های غربی، این دو کشور متحد هم نیستند. آسیای میانه و خارومیانه از دیدگاه چین از درجه دوم اهمیت برخوردار است. اولویت های استراتژیک چین و ایران با یکدیگر متفاوت است. برای ایران تغییر خاورمیانه و افزایش میزان نفوذ و قدرت ایران در این ناحیه از اولویت نخست برخوردار است.
این در حالی است که این اولویت برای چین، حضور و بسط قدرت در شرق و سواحل قاره آسیا است. این کشور خصوصا در تلاش تقویت توان خود در دریای چین شرقی است. همین تفاوت جدی در اولویتها سبب شده تا از ظهور یک اتحاد میان دو کشور جلوگیری کند.
تقویت نقش چین در افغانستان پنجره های جدیدی برای ایران را باز می کند؛ زیرا مهمترین مشکل ایران در افغانستان حضور آمریکا و عوامل مخفی آن است. موضع غالب ایالات متحده در افغانستان موجب نگرانی ایران شده و تهران فکر می کند که واشنگتن برنامه ای برای ایران از افغانستان دارد.»
- مختار احمد بهات، استاد دانشگاه ساکاریا نیز پیرامون روابط ایران و هند گفت:
«دو کشور دارای روابط و مشترکات تاریخی و فرهنگی بیشماری هستند. البته در دوره های مختلف این روابط فراز و نشیبهایی به همراه داشته است. امروزه تهران و دهلی در روابط دو جانبه خود دارای ثبات پایداری هستند. هر دو کشور در راستای تلاش برای رشد و توسعه روابط در زمنیه های مختلف به توافق رسیده اند. فقط در برخی مواقع، بعضی موارد چون اعمال تحریم های بین المللی علیه ایران به دلیل برنامه هسته ای این کشور و همچنین مناسبات نزدیک میان آمریکا و هند در گسترش این روابط مانع ایجاد می کند.
از مشکلات و موانع مهم در روابط دو کشور مسئله کشمیر و روابط دو کشور با آمریکا است. هندوستان می خواهد اقتصادش را توسعه دهد و به همین دلیل در زمینه تامین انرژی و دسترسی به بازار مصرف جدید به ایران نیاز دارد. ایران نمی تواند از منابع طبیعی اش به دلیل تحریمها و عدم سرمایه گذاری خارجی به طور کامل استفاده کند.
منافع مشترک هند و ایران می تواند عمق و سطح روابط و همکاری های دو کشور را در زمینه های بسیاری از جمله آموزش، حمل و نقل، اقتصاد، تبادل تکنولوژی٬ تجارت و انرژی افزایش دهد. نباید فراموش کرد که همکاری های استراتژیک طولانی مدت نیز بین دو کشور می تواند فراهم شود، اما این امر به روابط ایران و آمریکا و همچنین به مناسبات هند و آمریکا و اسرائیل بستگی دارد.»
گفتنی است این نشست از سوی دانشگاه غازی آنکارا و با همکاری مرکز مطالعات ایرانی آنکارا و با حضور اساتید و دانشجویان برگزار شد.
