12 فوریه 2025•بهروزرسانی: 13 فوریه 2025
تهران/ احمد دورسون/ خبرگزاری آنادولو
پس از اینکه دولت ایران تلاش کرد تا مذاکرات هستهای را با آمریکا از سر گیرد، اظهارات ضد مذاکرات آیتالله علی خامنهای، رهبر این کشور، موجب ایجاد ابهام در روابط دو کشور و روند حل مسائل هستهای شد.
در ایران که سالهاست با مشکلات اقتصادی جدی به ویژه به دلیل تحریمهای اعمالشده در دوره نخست ریاست جمهوری دونالد ترامپ در سال 2018 مواجه است، مقامات دولتی بارها تمایل خود را برای از سرگیری مذاکرات هستهای و لغو تحریمها اعلام کرده بودند. مقامات ارشد مانند مسعود پزشکیان، رئیسجمهور و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، نیز به دنبال این نگاه مثبت به مذاکرات بودند، که هم در افکار عمومی داخلی و هم در سطح بینالملل با استقبال مواجه شد.
سیر وقایع به گونهای پیش رفت که در حالی که گمان میرفت دو کشور در حال آمادهسازی برای مذاکرات جدید هستند، خامنهای در تاریخ 8 فوریه، موضعگیری تندی در برابر اظهارات دولت درباره مذاکرات هستهای اتخاذ کرد و اعلام کرد که مذاکره با آمریکا هرگز در راستای منافع ملی ایران نخواهد بود.
به دنبال اظهارات خامنهای، موضع دولت به سرعت تغییر کرد و مقامات دولتی بیان کردند که در صورت ادامه فشارها و تحریمهای آمریکا، مذاکره بیمعنا خواهد بود.
حامد روشنچشم، عضو هیئت علمی رشته علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی، در گفتگو با خبرنگار آنادولو گفت: «با توجه به شرایط کنونی و سابقه تاریخی میان ایران و آمریکا، باید قبول کرد که مذاکرات بین دو کشور روند پیچیدهای دارد».
او تأکید کرد که خروج یکجانبه ترامپ از توافق هستهای، که یک توافق بینالمللی مصوب شورای امنیت سازمان ملل بود، بیاعتمادی ایران به آمریکا را بیشتر کرده است.
به گفته وی، مذاکرات همچنان در دستور کار دو طرف قرار دارد، اما این روند به دلیل تلاشهای حداکثری هر دو طرف در سر میز مذاکره، پیچیده و دشوار شده است.
روشنچشم همچنین اشاره کرد که حضور اصلاحطلبان در دولت، که توانایی تعامل بیشتری با غرب دارند، عامل مهمی در اجرای این مذاکرات است.
سامان نیازی، کارشناس روابط بینالملل ایران، اظهار داشت که تمایل ترامپ به مذاکره، تلاشی برای استفاده از سیاستهای فشار به منظور کشاندن ایران به پای میز مذاکره است، اما او این امر را غیر ممکن ارزیابی کرد.
نیازی تصریح کرد که موضع خامنهای در قبال مذاکرات با آمریکا به معنای ترسیم خط قرمز در این زمینه است.
او بیان کرد: «ایران در موضع ضعیفی نیست و هیچگاه بر سر اصول خود مصالحه نخواهد کرد. اصل اساسی نظام سیاسی ما احترام به عزت و حیثیت ملت ایران است».
