15 ژانویه 2026•بهروزرسانی: 16 ژانویه 2026
استانبول/خبرگزاری آنادولو
یونس تورهان، عضو هیئت علمی گروه روابط بینالملل دانشگاه حاجی بایرام ولی آنکارا، در گفتوگو با خبرنگار آنادولو با اشاره به نوسانهای روابط اقتصادی آفریقا و آمریکا در 10 سال گذشته ابراز داشت: با وجود افزایش حجم تجارت دوجانبه، سهم آفریقا از کل تجارت آمریکا همچنان در سطحی نمادین باقی مانده است.
این استاد دانشگاه با تاکید بر اینکه حجم تجارت آمریکا و آفریقا در 10 سال گذشته بهطور متوسط در سطح 70 تا 80 میلیارد دلار بوده است، گفت: حجم کل تجارت آمریکا در سال 2024 حدود 7.37 تریلیون دلار بود و در این چارچوب، سهم آفریقا از تجارت آمریکا حدود 1.1 درصد باقی مانده است. این موضوع نشان میدهد سهم آفریقا در کل تجارت آمریکا همچنان در سطحی نمادین قرار دارد.
تورهان گفت: در سال 2014 صادرات آمریکا به آفریقا 38 میلیارد دلار و واردات آن 34.6 میلیارد دلار بود و آمریکا در این دوره مازاد تجاری داشت.
وی با بیان اینکه این وضعیت در مدت کوتاهی تغییر کرد، افزود: در سال 2015 صادرات به 27.1 میلیارد دلار و واردات به 25.3 میلیارد دلار کاهش یافت.
تورهان با اشاره به اینکه در سال 2016 صادرات آمریکا به آفریقا به 22.2 میلیارد دلار سقوط کرد، در حالی که واردات به 26.5 میلیارد دلار افزایش یافت، اظهار داشت: در این سال، برای نخستین بار در تجارت آمریکا و آفریقا کسری تجاری شکل گرفت.
تورهان با بیان اینکه صادرات آمریکا به آفریقا در سال 2017 در حدود 22 میلیارد دلار ثابت ماند، گفت واردات در همین سال به 33.4 میلیارد دلار افزایش یافت که این وضعیت نشاندهنده رشد قابل توجه جریان انرژی و مواد خام از آفریقا به آمریکا است.
وی تصریح کرد: در سال 2018 صادرات به 26 میلیارد دلار رسید، در حالی که واردات با 35 میلیارد دلار به رکوردی بیسابقه دست یافت و در نتیجه کسری تجاری در این دوره بیش از پیش گسترش پیدا کرد. در سال 2019 واردات به 30.1 میلیارد دلار کاهش یافت، اما صادرات آمریکا به آفریقا تا حد زیادی در سطحی ثابت باقی ماند.
تورهان با اشاره به پیامدهای همهگیری کرونا جهانی گفت: در سال 2020 به دلیل پاندمی، صادرات به 21.9 میلیارد دلار و واردات به 23.7 میلیارد دلار کاهش یافت. این سال دورهای بود که زنجیرههای تامین جهانی بهشدت دچار اختلال شدند.
وی ادامه داد: از سال 2021 روند بهبود آغاز شد و در این سال صادرات به 27.7 میلیارد دلار و واردات به 37.6 میلیارد دلار افزایش یافت. به گفته تورهان، در سال 2022 نیز واردات با 41.7 میلیارد دلار به بالاترین سطح خود در این دوره رسید.
تورهان با بیان اینکه در سال 2023 صادرات به 28.6 میلیارد دلار و واردات به 38.5 میلیارد دلار کاهش یافت، اظهار داشت در سال 2024 صادرات به 32.3 میلیارد دلار و واردات به 39.5 میلیارد دلار افزایش پیدا کرد. وی همچنین گفت تا نوامبر 2025 صادرات به 34 میلیارد دلار رسیده، در حالی که واردات به 37.8 میلیارد دلار کاهش یافته است.
تورهان با اشاره به اینکه آمریکا در سیاست آفریقایی خود به دنبال ایجاد توازن میان گفتمان توسعه و رقابت راهبردی است، گفت: در دوره ریاستجمهوری جو بایدن، آفریقا نه بهعنوان «دریافتکننده کمک»، بلکه بهعنوان «شریک برابر در توسعه» تعریف شد، با این حال در پس این گفتمان، انگیزهای راهبردی برای مقابله با نفوذ روبهافزایش چین و روسیه نیز وجود دارد.
وی با مقایسه دورههای ریاستجمهوری باراک اوباما و جو بایدن با دوره ترامپ ابراز داشت: در دوره اوباما، تاکید بر همکاریهای نهادی پررنگ بود، در حالی که در دوره ترامپ، آفریقا در سیاست خارجی آمریکا به حاشیه رانده شد.
