16 آوریل 2021•بهروزرسانی: 16 آوریل 2021
استانبول/ خلیل سلحشور/ خبرگزاری آناتولی
جو بایدن، رئیس جمهور آمریكا روز چهارشنبه گذشته اعلام كرد كه طولانی ترین جنگ آمریكا را تا 11 سپتامبر امسال پایان میدهد و درگیریهای دو دهه در افغانستان را دیگر از اولویتهای آمریكا نمیداند. اما برخی کارشناسان افغان در واکنش به این تصمیم ابراز نگرانی کرده و میگویند طالبان که در حال جنگ با دولت مورد حمایت آمریكا در افغانستان است، بدون حضور نظامیان آمریكایی به قدرت نزدیکتر میشود.
علیرغم اینکه امسال مذاکرات صلح بین طالبان و نمایندگان دولت افغانستان جریان داشت، درگیریها در این کشور افزایش یافته است. این وضعیت در بسیاری از مناطق افغانستان وجود دارد که نیروهای امنیتی افغان شهرهای بزرگ و مراکز شهری و شبهنظامی طالبان مناطق وسیعی از حومههای شهر و روستاها را در کنترل خود دارند.
احمد سعیدی، استاد دانشگاه و کارشناس امور سیاسی افغانستان در این زمینه تاکید کرده است: «اعلام تاریخ خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان طالبان را گستاختر و نیرومندتر میکند ولی متاسفانه باعث ضعف و ناتوانیهای دولت افغانستان از گذشته بیشتر میشود. به باور من این تصمیم واشنگتن یک سیاست ماجراجویانه و عاقبت اندیشانه نبوده و میتواند آینده افغانستان را به طرف یک جنگ تمام عیار و ویرانگر سوق دهد. اما تنها اتحاد، همبستگی و مقاومت تحت رهبری یک زعامت دلسوز و شناخته شده میتواند مردم افغانستان را از جنگ داخلی و ویرانگر نجات دهد».
عزیز آریانفر، نویسنده و کارشناس امور افغانستان نیز طی مطلبی در صفحه فیسبوک خود نوشت: «بدون تردید خروج آمریکاییها از کشورمان چیزی مانند عقب نشینی آنها از عراق خواهد بود. یعنی شماری نیروهای ویژه و اطلاعاتی را برای حفاظت از سفارت و برخی تاسیسات شان نگه خواهند داشت. اما در کل میتوان در کوتاه مدت از بهبود نسبی اوضاع و کاهش تنش سخن گفت. اما در طولانی مدت بحث پیرامون صلح، ثبات و توسعه پایدار هنوز بسیار پیش از وقت است. خروج کامل آمریکاییها، باتلاقی از خود بر جا خواهد گذاشت که در آن جنگ را پایانی نباشد. چنانی که شورویها پس از رفتن کامل شان چنین کردند».
این درحالی است که محمد سلیم صائب، دیپلمات سابق افغان و تحلیلگر مسائل سیاسی افغانستان تاکید میکند: «به هیچ وجه باور ندارم که آمریکاییها از افغانستان خارج شوند و این کشور را به رقبای منطقهای و بین المللی خود بسپارند، اما خروج احتمالی آنها بهویژه در این مرحله به نفع هیچ کسی نیست. اصرار طالبان در این مورد ناشی از بیخبری و کوته نظری است. این گروه باید بداند که نبود نیروهای آمریکایی قطعا منجر به پیچدگی بیشتر اوضاع میشود.
وی تصریح کرد: «اگر طالبان تصور کنند که بعد از خروج آمریکاییها شهرهای بزرگ را تصرف میکنند و به سادگی به قدرت میرسند، کاملا در اشتباه به سر میبرند. ما دیگر در دههای نود قرار نداریم که آنها با چهار خودروی پیکآپ بتوانند یک شهر یا یک شهرستان را تصرف کنند. حالا همه چیز تغییر کرده است، مردم بیدار شدهاند، هیچ کسی نمیتواند عقربههای ساعت را به عقب بگرداند و گذشتههای تاریک را بازگرداند».
همچنین فاطمه گیلانی، یکی از چهار زن مذاکره کننده با طالبان برای دولت افغانستان این نگرانیها را به زبان آورده و تاکید کرده است که «عقب نشینی بدون برقراری صلح در افغانستان غیرمسئولانه است».
فوزیه کوفی، عضو هیئت مذاکره کننده دولت افغانستان با طالبان در دوحه نیز طی پیامی در واکنش به خروج نیروهای خارجی از این کشور نوشت: «هیچ جنگی با جنگ ختم نشده یا به قول معروف خون با خون پاک نمیشود، با اعلان تاریخ خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان هیچ دلیلی برای ادامه جنگ در افغانستان باقی نمیماند. حالا بر طالبان است که با تعهد جدی به پایان جنگ و تحقق صلح همهپذیر از فرصت باقی مانده استفاده کنند. مردم افغانستان انتظار دارند که طرفهای درگیر از بد شدن وضعیت جلوگیری کرده و زمینه را برای همزیستی، ثبات توام با صلح فراهم سازند».
گفتنی است محمد اشرف غنی، رئيس جمهور افغانستان بر توانایی کامل نیروهای امنیتی این کشور برای دفاع از مردم تاکید کرده و گفته است که «به تصمیم ایالات متحده احترام میگذارد»، اما میررحمان رحمانی، رئیس پارلمان افغانستان هشدار داد که «افغانها میخواهند سربازان آمریکایی نباید به زودی افغانستان را ترک کنند. عقب نشینی این نیروها خواست مردم افغانستان است، اما در حال حاضر شرایطی فراهم نشده است كه این اتفاق بیفتد. احتمال بازگشت جنگ داخلی وجود دارد».
