کابل/سید خدابیردی سادات/ خبرگزاری آناتولی
با تشدید حملات شبهنظامیان طالبان در افغانستان، تسلط این گروه به مناطق مختلف این کشور به سرعت در حال گسترش است، این در حالی است که نیروهای امنیتی افغان تنها كنترل كامل 22 درصد مناطق را در دست دارند.
ایالات متحده آمریکا پس از حملات 11 سپتامبر، به این دلیل که اسامه بن لادن و دیگر سرکردگان القاعده در افغانستان مخفی شدهاند، عملیات حمله به افغانستان تحت عنوان "عملیات آزادی بلندمدت" را آغاز کرد. بیش از 20 کشور از جمله اعضای ناتو، از ایالات متحده آمریکا در عملیاتی که به مدت 13 سال (بین سالهای 2001-2014) به طول انجامید حمایت کردند.
در سال 2014 یک ماموریت جدید به رهبری ناتو و متشکل از 36 کشور متحد و غیر متحد بر آموزش ارتش افغانستان متمرکز شد. پس از آن فعالیت طالبان به سرعت افزایش یافت و از جنوب این کشور شروع و به مناطق دیگر گسترش یافت. بر اساس دوازدهمین گزارش کمیته تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل ، طالبان بین 58 هزار تا 100 هزار نیروی مسلح دارد.
وعده آمریكا برای خروج همه نیروهای خارجی از كشور با امضای توافق نامه صلح با طالبان در تاریخ 29 فوریه 2020 نقطه عطفی برای این كشور بود. به موازات روند خروج، مذاکرات روند گذار بین طالبان و جمهوری اسلامی افغانستان بی نتیجه به پایان رسید. با فروپاشی این روند، فشار و حملات طالبان در سراسر کشور شدت گرفت.
طالبان که طبق توافقنامه دوحه اطمینان دادند که به نیروهای خارجی حمله نخواهند کرد، علیه نیروهای امنیتی افغانستان دست به اقدامات خشونت آمیز زدند.
بر اساس دوازدهمین گزارش کمیته تحریم سازمان ملل متحد، در حال حاضر در گروه طالبان حدود 58 هزار تا 100 هزار جنگجوی مسلح عضویت دارند.
در حالی که طالبان کادر خود را به طور پیوسته گسترش میدهد، تعداد نیروهای امنیتی افغانستان که هدف آنها رسیدن به 352 هزار نفر در ماههای نخست سال بود، تنها با 308 هزار نیرو فعالیت میکنند.
- به هم خوردن موازنه به نفع طالبان
نفوذ دولت مرکزی که پس از حمله آمریکا به افغانستان در سال 2001 و عقب نشینی طالبان در حال افزایش بود، روز به روز در حال کاهش است. دولت، طالبان و سازمان ملل متحد دادههای مختلفی در مورد مناطق تحت کنترل خود ارائه میکنند.
بر اساس بیانیه وزارت امور داخله افغانستان، بیش از نیمی از اراضی این کشور تحت کنترل نیروهای دولتی است و هیچ منطقهای به طور دائم تحت کنترل طالبان نیست. طبق بیانیه مذکور، اخیراً به دلایل امنیتی کنترل بسیاری از مناطق تغییر کرده است اما این به معنای آن نیست که آن منطقه تحت کنترل طالبان قرار گرفته است.
از سوی دیگر گروه طالبان مدعی است که بر 80 درصد خاک این کشور تسلط دارند. براساس دادههای اطلاعاتی سازمان ملل، طالبان 50 تا 70 درصد از مناطق این کشور را تحت کنترل خود گرفته است.
- کنترل مراکز ولایتها در دست نیروهای امنیتی افغان و شهرستانها در دست طالبان است
بر اساس گزارشی که خبرنگار آناتولی به نقل از منابع محلی گردآوری کرده، گروه طالبان کنترل بیش از 150 شهرستان و مرکز آن از مجموع کل 407 شهرستان این کشور را در اختیار دارد.
طالبان مدعی است که کنترل بیش از 260 مرکز شهرستانها را در اختیار دارد. مرکز 34 ولایت افغانستان از سوی دولت این کشور اداره میشود. درگیری بین نیروهای امنیتی افغانستان و شبهنظامیان طالبان در اکثریت مناطق این کشور ادامه دارد.
درگیریها در حدود 150 شهرستان از 407 شهرستان افغانستان ادامه دارد. حدود 53 منطقه وابسته به این شهرستانها در کنترل نیروهای امنیتی افغانستان قرار دارند.
شبهنظامیان به مرکز ولایت بادغیس در غرب افغانستان که همه شهرستانهای آن را به کنترل خود درآوردهاند، حمله و برای مدت کوتاهی بسیاری از مناطق مرکزی ای شهر را تصرف کردند.
نیروهای دولتی که 3 شهرستان در ولایت بدخشان، 2 شهرستان در ولایت تخار، 3 شهرستان در ولایت قندوز، 3 شهرستان در ولایت هرات و 2 شهرستان در ولایت فاریاب در شمال شرقی این کشور را کنترل میکنند، برای بازپس گیری شهرستانهای تحت تصرف طالبان به عملیات خود ادامه میدهند.
- حرکت طالبان به سمت دروازههای مرزی
طالبان در حملاتی که در هفته آخر ماه ژوئن آغاز کرد تقریبا تمام مناطق در مرز ازبکستان و تاجیکستان را تصرف کردند. شبهنظامیان این گروه در 22 ژوئن کنترل گذرگاه مرزی شیرخان بین تاجیکستان و ولایت قندوز در شمال کشور را به دست گرفتند.
طالبان در ادامه پیشروی خود در افغانستان در 8 ژوئیه گمرک مرزی اسلامقلعه در مرز این کشور با ایران را نیز تصرف کردند. این گروه همچنین دروازه مرزی حیرتان مهمترین مسیر تجاری افغانستان به ازبكستان و گذرگاه مرزی ابونصر فراهی در ولایت فراه در مرز ایران را نیز محاصره كردند.
آنها همچنین بر ولایت غزنی در جنوب غربی این کشور متمرکز شدند.
شبهنظامیان طالبان همچنین در 26 ژوئن کنترل منطقه اندخوی که در مسیر پایانه مرزی آقینه در شمال این کشور و در مرز ترکمنستان در شمال این کشور قرار دارد را تحت کنترل خود درآوردند.
این گروه همچنین در 14 ژوئیه گذرگاههای مرزی «اسپینبولدک» در مرز پاکستان را تصرف کرد.
براساس اعلام اتاق بازرگانی افغانستان، روزانه صدها وسیله نقلیه حامل مواد غذایی از دروازههای مرزی مذکور وارد کشور میشدند ولی پس از این که گذرگاهها تحت کنترل طالبان قرار گرفتند، هیچ وسیله نقلیهای از این مسیرها وارد این کشور نمیشود.
- طالبان به پایتخت نیز نفوذ میکند
در حالی که طالبان پیش از این اقدامات خود را در ولایات جنوبی افغانستان تشدید کرده بودند، در دو ماه گذشته فشار خود را بر مناطق شمالی، شمال شرقی و غربی بیشتر کرده است.
طالبان از ماه مه حملات شدیدی را به ولایات غور، نیمروز ، فراه ، هرات و بادغیس در غرب، قندهار در جنوب، بدخشان و تخار در شمال شرقی، فاریاب، جوزجان، بلخ، بغلان، قندوز، سمنگان در شمال آغاز کردند.
طالبان در سه ماه گذشته بیش از 161 پاسگاه را در 85 شهرستان در شمال افغانستان هدف قرار دادهاند. آنها 51 شهرستان را تصرف کرده و در 14 مورد از این مناطق بر فشارهای خود بر نیروهای امنیتی افزوده است.
تعداد کل شهرستانهای تحت کنترل طالبان از ماه مه تاکنون به 72 منطقه رسیده است. شبهنظامیان این گروه در 12 ماه مه، شهرستان نرخ از ولایت میدان وردک را که از مرزهای اداری کابل، پایتخت افغانستان 30 کیلومتر دورتر است را تصرف کردند.
- در هفته گذشته 3 منطقه از طالبان بازپس گرفته شد
وزارت کشور افغانستان اعلام کرده که در هفته گذشته 3 منطقه از طالبان باز پس گرفته شده است. دره صوف ولایت سمنگان در شمال کشور و منطقه کلدار ولایت بلخ از طالبان بازپس گرفتند. شهرستان کرخ ولایت هرات در غرب این کشور نیز در 23 جولای از کنترل طالبان خارج شد.
بنا بر اعلام وزارت کشور افغانستان، تعداد شهرستانهای تحت کنترل دولت در ماه گذشته از 25 مورد فراتر رفته است.
- ترکیه از صلح شرافتمندانه و جامع در افغانستان دفاع میکند
در مذاکرات صلح افغانستان که تقسیم قدرت و مراحل تحقق آتشبس از اهمیت زیادی برخوردار است، ترکیه از همان ابتدا طرفدار این دیدگاه است که صلح باید به رهبری افغانستان باشد.
ترکیه از صلح تحمیل شده از خارج حمایت نمیکند بلکه از صلح "شرافتمندانه و همه جانبه" در نتیجه مذاکرات خود احزاب افغانستان حمایت میکند. فرودگاه بین المللی حامد کرزی برای اینکه افغانستان از جهان خارج منزوی نشود از اهمیت مهمی برخوردار است.
ترکیه با حفظ دیدگاه خود در نشست افغانستان که به عنوان مکمل مذاکرات بین افغانها در دوحه قرار است در استانبول برگزار شود، در صورت آمادگی طرفین برای میزبانی کنفرانس جدید نیز آماده است.
- ایجاد سازوکار جدید و حضور سربازان ترک در افغانستان
مقامات معتقدند که پس از پایان ماموریت ناتو حضور ترکیه در افغانستان در دوره جدید، به دعوت دولت افغانستان و با مبنای قانونی که در چارچوب ماموریت دوجانبه آماده میشود، تحقق مییابد.
آنها همچنین اظهار داشتند ترکیه در این مورد به تماسهای خود با دولت افغانستان ادامه میدهد. آنکارا میخواهد در روند جدید در افغانستان با كشورهای بزرگی كه از فرصت و توانایی برخوردارند نیز همكاری كند.
- ترکیه به لطف تجربیات خود در موقعیت بی نظیری قرار دارد
مقامات ترکیه که مسئولیت اداره فرودگاه حامد کرزی را از سال 2015 بر عهده دارند، معتقدند كه آنکارا از این نظر تجربه بزرگی داشته و در موقعیت بی نظیری قرار دارد.
با این حال ترکیه همچنین به این واقعیت توجه دارد که تعطیلی ناگهانی فرودگاه میتواند عواقب بسیار جدی برای مردم افغانستان داشته باشد.
مقامات ترکیه که معتقدند پاکستان نقش مهمی در آینده افغانستان دارد، بر لزوم همکاری با این کشور در روند تلاشها برای صلح افغانستان تاکید میکنند.
از سوی دیگر، ترکیه مذاکرات خود را با مقامات نظامی ایالات متحده در مورد کنترل و اداراه از فرودگاه در افغانستان ادامه میدهد.
- روند صلح
تعهد آمریكا برای خروج همه نیروهای خارجی از افغانستان با امضای توافقنامه صلح با طالبان در 29 فوریه 2020 نقطه عطفی برای این كشور محسوب میشود.
پس از امضای توافقنامه صلح بین آمریکا و طالبان در 12 سپتامبر 2020 ، مذاکرات بینالافغانی در دوحه، پایتخت قطر آغاز شد. مذاکرات در فوریه 2021 بدون نتیجه محسوسی متوقف شد.
مذاکرات با هدف پایان دادن به سالها خشونت در افغانستان از 17 ژوئيه در دوحه از سر گرفته شد. در نشست دوحه هیئتهای طالبان و دولت افغانستان توافق کردند که مذاکرات را تسریع بخشیده و جلسه جدیدی را برای دستیابی به یک راه حل عادلانه برگزار کنند.
طالبان از ماه فوریه حملات خود را در سراسر کشور تشدید کرده است. این گروه که با توافقنامه دوحه حمله به نیروهای خارجی را تضمین نکرده، اقدامات خشونت آمیز علیه نیروهای امنیتی افغانستان انجام میدهد.
%2Fagustos%2Finf-01B.jpg)
