30 مارس 2021•بهروزرسانی: 31 مارس 2021
استانبول/ خلیل سلحشور/ خبرگزاری آناتولی
محمد نعیم، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در دوحه و عضو مذاکرهکننده این گروه در مصاحبه با خبرنگار «آناتولی» به بررسی چشمانداز آینده افغانستان و روند صلح این کشور پرداخت.
آناتولی: در نشست خبری مسکو در صورت عقب نشینی نظامیان ایالات متحده، احتمال شروع حملات را رد نکردید. اما در صورت وقوع درگیریها، غیرنظامیان نیز کشته خواهند شد. چرا افغانها بهای کوتاهی آمریکا در انجام تعهدات خود را باید بپردازند؟
محمد نعیم وردک: ما این را در مسکو گفتیم و بیانیه جدیدی صادر کردیم. اگر نیروهای خارجی کشور ما را ترک نکنند، آزادی و استقلال خواسته مردم ما است. همه ملتها برای آزادی خود فدا میشوند. ما نماینده مردم خود هستیم. ما طی 20 سال گذشته علیه نیروهای خارجی جنگیدیم و این حق مردم است که از آزادی، ارزشها و استقلال خود دفاع کنند. در واقع، آزادی ارزش بسیار بالایی دارد. فداکاری برای آن مهمترین چیز در تاریخ ملتها بوده و به عنوان افتخارات ثبت شده است.
آناتولی: در توافقنامه بین آمریکا و طالبان، اگر یک طرف بخواهد یا با یک توافق مشترک میتواند قبل از تحقق شرایط آن را فسخ کند؟ در این صورت، شرایط فسخ چیست؟ عواقب آن چه خواهد بود؟
محمد نعیم وردک: لغو توافقنامهای که در دوحه پایتخت قطر میان طالبان و آمریکا به امضا رسیده، شرط خاصی ندارد، اما اگر مسلماً هر کس به تعهدات خود در این توافقنامه پایبند نباشد، این به معنای نقض توافق است. زیرا هیچ شرطی در این توافقنامه مبنی اینکه هم ما و هم آمریکاییها میخواهند به جنگ خاتمه دهند، وجود ندارد. پایان دادن به جنگ هدف مشترک همه بود، بنابراین نیازی به شروع دوباره جنگ نبود. اما اکنون که طرف مقابل به آن پایبند نیست و چنین اقداماتی را انجام نمیدهد، مشکل آنهاست. در غیر این صورت، در آغاز خواست همه این بود که جنگ تحمیلی بر ملت ما پایان یابد، ملت ما باید به ثبات برسد و کشور ما باید آزاد شود.
آناتولی: آیا میتوانید تضمین کنید که پس از عقب نشینی نیروهای آمریکایی، جنگ از سر گرفته نشود؟
محمد نعیم وردک: در حقیقت، نیازی به نیروهای خارجی در افغانستان نیست. امارت اسلامی افغانستان (گروه طالبان) نماینده واقعی مردم افغانستان است، باید نیروهای خارجی برای برقراری صلح، استقلال و آزادی کشورمان را ترک کنند. پس از آن طرفهای داخلی میان گروه طالبان و سایر احزاب سیاسی اختلافات شان را همانگونه که مذاکرات در دوحه ادامه دارد، حل خواهند کرد و ما امیدواریم که افغانها به یک راه حل بر سر میز گفتگو برسند.
این واقعیت است با ورود نیروهای خارجی، در افغانستان جنگ کاهش نیافته بلکه با حضورشان جنگ را تشدید کردهاند. اگر آنها افغانستان را ترک کنند، یکی از علل جنگ کاهش مییابد. یک طرف جنگ، ضعیف خواهد شد و در نهایت جنگ پایان خواهد یافت.
آناتولی: آیا شما آماده هستید که دوره عقب نشینی نیروهای آمریکایی را تا ماه نوامبر تمدید کنید؟
محمد نعیم وردک: خروج نیروهای خارجی در این توافقنامه نهایی شده است، ایالات متحده این توافقنامه را امضا کرده و توسط سازمان ملل تصویب شده است. مورد تائيد همسایگان و کشورهای منطقه نیز قرار گرفته است. بنابراین موضوع در اینجا تمام شده است. اکنون مسئله دیگری در این زمینه وجود دارد و آن این است که اگر کسی به حرف اول خود پایبند نماند، چه تضمینی برای حرفهای دوم وجود دارد که بر قول و تعهد خود بایستد؟
آناتولی: چه مواردی را در دستور کار نشست استانبول قرار میدهید؟ خواستههای اصلی شما چیست؟
محمد نعیم وردک: ما هنوز اطلاعات مفصلی در مورد نشست صلح افغانستان در ترکیه نداریم. این موضوع در حال بحث است. خواسته اصلی ما این است که نیروهای خارجی را در تاریخ مشخص شده، طبق توافقنامه خارج کنیم. خواسته اصلی ما این است که نظام آینده افغانستان بر اساس اصول اسلامی باشد و دارای یک سیستم قوی، پایدار و فراگیر باشد که بتواند به مشکلات مردم آن پاسخ دهد و امنیت تأمین شود.
آناتولی: کدام کشورها یا نیروهای سیاسی را میخواهید در میز مذاکره ببینید؟
محمد نعیم وردک: موضوع خروج نیروهای خارجی در میز مذاکره حل شده است. جنگ 20 ساله گذشته افغانستان دارای دو بعد بود، یک بعد خارجی و دیگری بعد داخلی، بعد خارجی با توافقنامه دوحه که بر اساس آن خارجیها افغانستان را ترک میکنند، اکنون ما وارد بعد داخلی شدهایم. ما در حال مذاکره برای حل آن هستیم، آغوش ما باز است، اگر کسی از بعد داخلی بیاید، ما البته در مذاکرات داخلی با آنها صحبت خواهیم کرد. نیازی به مداخله نیروهای خارجی نیست.
خبرگزاری آناتولی: آیا فکر میکنید ایران باید نقش فعالتری در حل و فصل بحران افغانستان داشته باشد؟
محمد نعیم وردک: امید ما این است که همه همسایگان، کشورهای منطقه و کشورهای جهان در افغانستان نقش مثبتی داشته باشند و ما برای دستیابی به استقلال و آزادی با مردم همکاری خواهیم کرد. ثبات افغانستان در صورت شکلگیری یک سیستم قوی و پایدار خواست همه ما، همسایگان، منطقه و جهان است. مشکلات افغانستان در مذاکرات بینالافغانی در حال انجام است. امید ما این است که در نتیجه گفتوگوها مشکلات حل شده و تلاشهای مداوم کنونی به نتیجه مثبت برسد.
آناتولی: به نظر شما آیا دعوت از رهبران قبایل پشتون از خیبرپختونخوا و بلوچستان به نشستهای صلح افغانستان ضروری است؟
محمد نعیم وردک: بحران در افغانستان در واقع یک مشکل قومی نیست. همانطور که قبلاً گفتیم، این مشکل در حال حاضر در سطح بین افغانها در حال بحث است. چه افراد قبیلهای بیایند و چه رهبران قبایل. امیدوارم هر کوششی در حال انجام در نتیجه این تلاشها راه حلی پیدا کند.
آناتولی: آیا طالبان آماده است تا از ایده بازگرداندن امارت اسلامی در افغانستان دست بکشد؟
اینکه نظام آینده و ماهیت آن چگونه خواهد بود، مباحثی است که در میز مذاکره بحث میشود، ما میخواهیم در این مورد به اتفاق نظر برسیم. البته تردیدی نیست که نظام آینده یک نظام اسلامی خواهد بود. به هر حال، ملت ما چهل سال برای این موضوع فداکاری کردهاند.
آناتولی: چه چشماندازی درباره صلح افغانستان دارید؟ دولت آینده را چگونه تصور میکنید؟ چه کسی رئیس دولت خواهد شد؟ چه نامی به این موقعیت داده خواهد شد؟ مجلس و سایر نهادهای دولتی چطور؟
محمد نعیم وردک: بیش از 99 درصد مردم افغانستان مسلمان هستند و طبق تمام اصول بینالمللی، هر جامعه، هر کشور و هر ملتی که یک دولت را تشکیل میدهد و زندگی میکنند، ارزشهای آن بر اساس اعتقادات و اصول آنها خواهد بود، بنابراین این حق مسلم مردم افغانستان است که دارای یک نظام اسلامی باشند که در مورد ماهیت آن در نتیجه مذاکرات بینالافغانی تصمیم گیری خواهد شد. در نتیجه مذاکرات بین الافغانی همه بحثها، تفاهم و تصمیم گیری وجود خواهد داشت.
آناتولی: حقوق بشر چطور؟ آیا زنان افغان از حقوق برابر با مردان برخوردار خواهند بود؟
محمد نعیم وردک: همه بحثها پیرامون نظام آینده افغانستان در مذاکرات بینالافغانی وجود خواهد داشت. تفاهم و تصمیمگیری سیستم چگونه خواهد بود. در مورد حقوق بشر و زنان، دین مقدس اسلام همه این مسائل در میز مذاکرات مطرح میشوند. نظام اسلامی که در آینده در افغانستان شکل خواهد گرفت. طبق تمام اصولی که اسلام به زن و مرد قائل شده است. نظام اسلامی که حقوق همه هموطنان اعم از زن و مرد، پیر یا جوان، کودک یا نوجوان را مسئولیت خود میداند. تمام حقوق آنها را تضمین میکند.
