ارزروم/خلیل سلحشور/خبرگزاری آناتولی
شهرهای آغری، ایغدیر، وان و ارزروم در شرق ترکیه این روزها شاهد موج بی سابقه و انبوه پناهجویان افغان بوده و طی یک سال گذشته شمار کسانی که به صورت غیرقانونی از طریق ایران به خاک کشور وارد می شوند، افزایش چشمگیری داشته است.
به گزارش خبرنگار بخش فارسی خبرگزاری آناتولی، دهها هزار افغان اخیرا به ترکیه آمده اند. تنها طی یک هفته گذشته افزون بر 2500 تن از آنها پس از ورود به ترکیه از طریق مرزهای شرقی وارد کشور توسط نیروهای امنیتی و ژاندارمری در استانهای آغری، وان، ایغدیر و ارزروم دستگیر شده اند.
آنها جهت عودت به افغانستان در مراکز تجمع مهاجران نگهداری می شوند و منتظر پروازهای چارتر از فرودگاه ارزروم به کابل هستند. بررسیها نشان می دهد ادامه نا امنیها و فقر اقتصادی و بیکاری در افغانستان از عوامل اصلی مهاجرت غیرقانونی آنان به کشورهای همسایه، ترکیه و اروپا است.
-مشکلات امنیتی و اقتصادی مرا واداشت تا شانس خود را در خارج امتحان کنم
محمد اسحاق اهل فاریاب که 50 کیلومتر مسیر را پیاده طی کرده است، هنگام عبور از بزرگراه آغری-ارزروم در ترکیه به خبرنگار آناتولی گفت:
"از شهرستان خواجه سبز پوش به قاچاقچیان انسان معرفی شدم. آنها جهت انتقالم از فاریاب به استانبول 1300 دلار از من گرفتند. همراه با برخی هموطنان مرا به مرز ایران فرستادند. سپس با پیمودن کوه ها، وارد شهرستان سراوان ایران شدیمئو از آن آنجا با دیگر قاچاقچیان خود را به مرز ترکیه رساندیم".
وی که لب هایش از شدت سرما ترک خورده بود و به علت پیاده روی، خیلی خسته به نظر می رسید، همچنین اظهار داشت:
"قرار بود قاچاقچیان ما را با ماشین تا استانبول ببرند، اما گریختند. من و 180 پناهجوی دیگر را در وسط راه رها کردند. قصد داریم از شهرستان خراسان ارزروم به مرکز این استان برویم. اگر توسط پلیس دستگیر نشویم، خود را به استانبول میرسانیم. میخواهیم در آنجا کار کنیم. یکی از برادرانم توسط طالبان شهید شده است. مشکلات امنیتی و اقتصادی باعث شد شانش خود برای ادامه زندگی را در اینجا آزمایش کنم".
-قصد عبور به اروپا را نداریم
عتیق الله از شهرستان قرغه ای ولایت لغمان با چند تن دیگر از نزدیکانش نیز راهی ترکیه شده و از جنگ و مشکلات امنیتی، بیکاری و فقر در کشورش سخن می گوید. وی نیز تصریح کرد:
"برای سفر از نیمروز تا استانبول 1000 دلار به قاچاقچی انسان دادم. قرار بود با خودرو یا کامیون ما را به آنجا ببرند، اما شانس یاری نکرد. آنها از ترس نیروهای مرزی ترکیه من و همراهانم را تنها گذاشتند.
به اینجا آمدیم تا مدتی کار کنیم و برای خانواده پولی بفرستیم. هدف ما تنها رفتن به استانبول است و قصد عبور به اروپا را نداریم. از پلیس و مردم میهماننواز ترکیه خیلی متشکریم. آنها هیچ زیانی به ما نمی رسانند در طول راه کمک های انسانی فراوانی نیز انجام دادند.
یازده روزه خاک ایران را پشت سر گذاشتیم. در راه با دزدان مواجه شدیم و پولهای ما را غارت کردند. با وجود این همه تهدید، خود را به اینجا رساندیم. درصورتیکه توسط پلیس دستگیر نشویم، به استانبول میرویم و آنجا کار خواهیم کرد. وگرنه ممکن است اخراج و به افغانستان بازگردانده شویم".
- قاچاقچیان انسان به کسی رحم نمیکنند
غلام حسین از شهرستان علیشنگ ولایت لغمان با پرداخت 1100 دلار به قاچاقچیان انسان بهصورت غیرقانونی وارد ترکیه شده است. وی نیز می گوید:
"منطقه ما تحت کنترل طالبان است. مشکلات اقتصادی زیادی در این منطقه زیاد است. جوانانی مانند من مجبور شده عزم سفر کنند و خود را به یکی از کشورهای اروپایی برسانند. در مسیر راه از سوی بلوچها، پاکستانیها و ایرانیها خیلی اذیت شدیم.
قاچاقچیان به کسی رحم نمی کنند. آنها تنها پول میگیرند و به وعده خود پایبند نیستند. پول را یک نفر می گرفت، اما به چند تن دیگر فروخته شدیم. آنها، ما را در نیمه راه تنها گذشته و فرار کردند. چهار شب این راه ها را پیاده کردیم و در مسیر می خوابیدیم".
-وضعیت ایران هم بد است و شغلی برای خود پیدا نکردم
گل آقا سید مراد از ولایت تخار که توسط نیروهای امنیتی ترکیه دستگیر و همراه با 310 پناهجوی دیگر به اقامتگاه موقت تیم جستجو و نجات تانری ویردی در شهرستان دوغوبایزید استان آغری منتقل شده است، نیز اظهار داشت:
"داعش و طالبان بهصورت متناوب بر منطقه ما مسلط می شوند. ادامه درگیریها و عدم ثبات و آرامش در افغانستان باعث شد کشورم را ترک کنم. هدف من فقط کار در ایران بود، اما وضعیت این کشور هم بد است و شغلی نیافتم. تصمیم گرفتم راهی ترکیه شوم تا آینده بهتری داشته باشم. مسئولین ایران نمی خواهند ما در آنجا زندگی و کار کنیم و همیشه دستگیر و اخراجمان می کنند".
-در ایران حق و حقوقی برای ما قایل نیستند
محمد یکی دیگر از شهروندان افغانستان که در مرکز مذکور منتظر طی شدن مراحل رسمی برای بازگشت به کشورش است، گفت:
"حدود 25 سال همراه با خانواده درایران زندگی کرده ام اما مسئولین آن حق و حقوقی برای ما قایل نیستند. اجازه نداشتیم به راحتی درس بخوانیم. به همین دلیل قصد سفر به ترکیه کردیم. مردم اینجا مسلمان و بردران ما هستند. از مقامات ترکیه میخواهیم ما را به افغانستان نفرستند و و اجازه دهند در کشورشان بمانیم و هزینه خانه و زندگی خود را تامین کنیم".
-حملات طالبان و داعش؛ عامل اصلی فقر و تنگدستی در افغانستان
عزیزالله اهل شهرستان رستاق استان تخار در شمال افغانستان نیز مشکلات اقتصادی و امنیتی در کشورش را از عوامل اصلی مهاجرت جوانان به خارج تلقی و تصریح می کند:
"حملات طالبان و داعش در افغانستان، عامل اصلی فقر و تنگدستی در افغانستان است. به دلیل درگیری های شدید نمی توانیم شغلی پیدا کنیم. لابد مشکلاتی داریم که آواره ایران و ترکیه شده ایم. هیچ کس تحمل این همه بدبختی و اذیت و دشواری را ندارد".
گفتنی است پناهجویان افغان بعد از عبور از مرز ایران- ترکیه، مسافتی حدودا 250 کیلومتری تا شهرهای آغری و ارزروم را اکثرا پیاده طی میکنند. این مسیر، کوهستانی و هنوز پوشیده از برف است و باعث بروز مشکلات بسیار برای مهاجران غیرقانونی از مرز عبور کرده اند میشود.
