کابل/سید خدابیردی سادات/ خبرگزاری آناتولی
در حالی که گروه طالبان حملات خود را در افغانستان تشدید و مناطق تحت کنترل خود را افزایش داده، نیروهای دولتی تنها كنترل كامل 25 درصد از شهرستانها را در اختیار دارند.
پس از حملات 11 سپتامبر، ایالات متحده آمریکا عملیات حمله به افغانستان را در 7 اکتبر 2001 و به این دلیل که اسامه بن لادن و دیگر رهبران القاعده در این کشور مخفی شدهاند، آغاز کرد.
بیش از 20 کشور عضو و غیر عضو ناتو در عملیاتی که به مدت 13 سال (2001 تا 2014 ) ادامه داشت، از ایالات متحده آمریکا حمایت کردند.
در سال 2014 یک ماموریت جدید به رهبری ناتو و متشکل از 36 کشور متحد و غیر متحد بر آموزش ارتش افغانستان متمرکز شد.
پس از سال 2014 فعالیت طالبان به سرعت افزایش یافت و از جنوب این کشور شروع و به مناطق دیگر گسترش یافت.
بر اساس دوازدهمین گزارش کمیته تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل ، طالبان بین 58 هزار تا 100 هزار نیروی مسلح دارد.
در حالی که طالبان نیروهای خود را به طور پیوسته گسترش میداد، تعداد نیروهای امنیتی افغانستان که هدف آنها رسیدن به 352 هزار نفر در ماههای اول سال بود، در 308 هزار نفر باقی ماند.
وعده آمریكا برای خروج همه نیروهای خارجی از كشور با امضای توافق نامه صلح با طالبان در تاریخ 29 فوریه 2020 نقطه عطفی برای این كشور بود.
به موازات روند خروج، مذاکرات روند گذار بین طالبان و جمهوری اسلامی افغانستان بی نتیجه به پایان رسید.
با فروپاشی این روند، فشار و حملات طالبان در سراسر کشور شدت گرفت. طالبان که طبق توافقنامه دوحه اطمینان دادند که به نیروهای خارجی حمله نخواهند کرد، علیه نیروهای امنیتی افغانستان دست به اقدامات خشونت آمیز زدند.
- به هم خوردن موازنه به نفع طالبان
نفوذ دولت مرکزی که پس از حمله آمریکا به افغانستان در سال 2001 و عقب نشینی طالبان در حال افزایش بود، روز به روز در حال کاهش است.
دولت، طالبان و سازمان ملل متحد دادههای مختلفی در مورد مناطق تحت کنترل خود ارائه میکنند.
طارق آرین، سخنگوی وزارت کشور افغانستان در گفتوگو با خبرگزاری آناتولی گفت که آنها بیش از نیمی از مناطق کشور را تحت کنترل دارند. در حالی که طالبان ادعا میکنند که کنترل 75 درصد از کل کشور را به دست گرفته است.
براساس اطلاعات سازمان ملل، طالبان 50 تا 70 درصد از مناطق این کشور را تحت کنترل خود گرفته است.
بنا به اعلام منابع محلی افغانستان، گروه طالبان کنترل 90 شهرستان از مجموع کل 407 شهرستان این کشور را در اختیار دارد. حدود 60 منطقه وابسته به این شهرستانها نیز در کنترل نیروهای امنیتی افغانستان قرار دارند.
بر این اساس، مرکز 34 ولایت افغانستان از سوی دولت این کشور اداره میشود. اما از سویی تنش بین دولت و شبهنظامیان این کشور در 250 شهرستان ادامه دارد.
در این راستا، اقدامات طالبان که پیشتر در مناطق جنوبی افغانستان متمرکز بود، در دو ماه اخیر به شمال، شمال شرقی و غرب این کشور گسترش پیدا کرده است. حملات خشونت آمیز طالبان از ماه مه در ولایات فاریاب، جوزجان، سمنگان، بلخ، بغلان در شمال، بدخشان و تخار در شمال شرق، غور و بادغیس در غرب افزایش یافته است.
طالبان در دو ماه اخیر به 20 پاسگاه در 9 شهرستان در شمال افغانستان حمله کرده و کنترل دو شهرستان را در اختیار گرفتند. همچنین فشار این گروه بر نیروهای امنیتی در 7 شهرستان دیگر نیز در حال افزایش است. طالبان از ماه مه تاکنون کنترل 10 شهرستان را بدست آورده است.
شبهنظامیان طالبان همچنین با پیشروی به سمت شهرستان نرخ ولایت میدان وردک به 30 کیلومتری مرز کابل پایتخت افغانستان رسیده است.
از سوی دیگر روند خروج نطامیان آمریکایی از افغانستان طبق اظهارات جو بایدن رئیس جمهور آمریکا تا 11 سپتامبر به پایان خواهد رسید. ارتش آمریکا تاکنون 44 درصد از این روند را تکمیل کرده است.
پیشرویهای سریع طالبان در داخل کشور موجب افزایش سرعت دیپلماسی آمریکا در این زمینه شده است.
زلمی خلیلزاد، فرستاده ویژه آمریکا در امور افغانستان در محور کابل-دوحه با مقامات مختلف در این زمینه دیدارهای متعددی را انجام داده است. بنا به اعلام دولت افغانستان، آمریکا قرار است طی دو سال آینده به ارزش 3.3 میلیارد دلار کمک نظامی به نیروهای امنیتی این کشور ارسال کند.
وضعیت افغانستان در نشست سران ناتو در 14 ژوئن در بروکسل بررسی خواهد شد.
