استانبول/ خلیل سلحشور/ خبرگزاری آناتولی
کارشناسان افغان بر این باورند که ماهیت جنگ و درگیری در افغانستان بسیار پیچیده بوده و ریشه و عوامل متعددی در داخل و خارج از این کشور دارد. با این حال مذاکرات صلح بینالافغانی که قرار بود در ماه مارس آغاز شود اما به دلیل اختلاف نظر در مورد تبادل زندانیان و ادامه حملات، تلاشها برای برگزاری این مذاکرات را پیچیده تر کرده و به تعویق انداخته است.
با وجودی که تصمیم لوی جرگه مشورتی درباره آزادی 400 زندانی خطرناک طالبان که در هفتم اوت برگزار شد، امیدها و خوشبینیهایی را برای پایان دادن به جنگ در افغانستان ایجاد کرده و حمایت شهروندان و استقبال بین المللی از رفع موانع نیز نوید پایان جنگ را میدهد اما چالشهای بسیاری وجود دارد که نویدبخش روشنی برای صلح در این کشور را در هالهای از ابهام قرار داده است.
همایون کامگار، کاردار سابق سفارت افغانستان در آنکارا در مصاحبه با خبرنگار آناتولی اظهار داشت: "شواهد نشان میدهد که این امر نزدیک نیست؛ از یک سو، مسئله افغانستان با قضایای منطقه گره خورده و از سوی دیگر طالبان به دلایل خاص خودشان حاضر به مذاکره با دولت فعلی این کشور نیست".
این دیپلمات پیشین افغان در ادامه با بیان اینکه "طالبان ادعا میکند که با آمریکاییها به توافق رسیده و حمله به نیروهای خارجی را متوقف کرده است"، تصریح کرد: طالبان حتی درصورت ادامه مذاکره با هیات صلح نیز جنگ را ادامه میدهد. بنابراین بر فرض اینکه توافق صلح امضا شود، بخش تندروتر این گروه به تنهایی یا همراه با داعش جنگ را ادامه خواهد داد".
کامگار تاکید کرد: "علاوه بر این، بازیگران منطقهای مانند ایران، روسیه و چین درحال رقابت شدید با آمریکا و غرب و به نوعی در جنگ نیابتی با طالبان همسو هستند. از این رو، نباید نسبت به تحقق صلح در آینده نزدیک چندان خوشبین بود".
در همین حال محمد اشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان روز گذشته تاکید کرد که "دولت برای دستیابی به صلح پایدار و باعزت و آغاز مذاکرات بین هیئت دولت و گروه طالبان تمامی موانع و بهانهها را از سر راه برداشته است. برای برقراری صلح تمامی شرایط آماده شده است".
در همین راستا صدیق صدیقی، سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان اعلام کرده که در صورتی که "طالبان با دولت مذاکره نمیکنند، پس چرا خواستهای خود را از دولت مطرح میکنند. از دید ما چنین موضعگیریها به روند صلح آسیب خواهد زد. تا زمانی که طالبان شمار بیشتری از نیروهای دولتی را آزاد نکنند دولت نیز 320 زندانی باقیمانده طالبان را آزاد نخواهد کرد".
همچنین حمدالله محب، مشاور امنیت ملی افغانستان نیز با بیان اینکه دولت افغانستان از میان 400 زندانی جنجال برانگیز طالبان 80 تن را رها کرده است، گفته که رها نشدن شماری از "نیروهای امنیتی، خلبانان و فرماندهان ارتش افغانستان" که از سوی طالبان به گروگان گرفته شدهاند، "مانع صلح" است. اما طالبان طی بیانیهای تکمیلنشدن روند رهایی زندانیان این گروه را سبب تأخیر در آغاز مذاکرات میدانند.
از سوی دیگر زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه آمریکا در امور صلح افغانستان اخیرا در رشته توئیتی نوشته که "تلاشها برای پایان دادن به جنگ 40 ساله و تأمین صلح در افغانستان با وجود چالشهای جدی، به مرحله امیدوارکننده رسیده و هیچ دلیل موجهی برای تاخیر در مذاکرات وجود ندارد".
گفتنی است علیرغم آنکه توافقنامه "آوردن صلح در افغانستان" که فوریه امسال میان آمریکا و طالبان در قطر امضا شد، تشدید حملات طالبان علیه نیروهای امنیتی افغانستان و حملات انتحاری و انفجاری در برخی مناطق که باعث کشته شدن صدها نفر از نیروهای امنیتی و غیرنظامیان در هفتههای اخیر شد، به امیدها و انتظارات مردم و جامعه بینالمللی برای برقراری صلح از طریق مذاکره آسیب رسانده است.
