06 ژوئیه 2016•بهروزرسانی: 11 ژوئیه 2016
لندن/ گروه خبری/ خبرگزاری آناتولی
کمیته تحقیق درباره نقش انگلیس در تهاجم نظامی سال 2003 به عراق موسوم به گزارش چیلکات که بین سالهای 2009 تا 2011 با هدف بررسی نقش انگلیس در جنگ عراق تشکیل شد٬ اعلام کرد انگلیس مشارکت در حمله به عراق را پیش از گزینه مسالمت آمیز انتخاب کرده و اقدامات دیپلماتیک درباره عراق بر مبنای اطلاعات و ارزیابیهای معیوب گرفته شد.
جان چیلکات، بوروکرات بازنشسته بریتانیایی در یک کنفرانس مطبوعاتی، نتایج مهم گزارش 2 میلیون و 600 هزار واژهای مربوط به تحقیق درباره وقایع عراق بین سالهای 2009 و 2011 را اعلام کرد.
وی با اشاره به عدم اطلاع و توجیه کافی در اظهارات مقامات دولت انگلیس در دوره نخست وزیری تونی بلر مربوط به این که در این زمان عراق دارای سلاحهای کشتارجمعی بود، تاکید کرد: اطلاعات مربوط به ادامه فعالیتهای دولت صدام حسین در زمینه تولید سلاح های شیمیایی و بیولوژیکی نادرست بود.
او با تاکید بر بی توجهی بلر به هشدارهای مربوط به نتایج احتمالی مداخله نظامی در عراق، اظهار داشت: برنامه انگلیس در ارتباط با عراق بعد از برکناری صدام حسین ناکافی بود و دولت در اجرای اهدافی که اعلام کرده بود، ناکام ماند.
چیلکات گفت: تونی بلر از 18 ماه پیش از تصمیم شورای وزیران در ماه مارس سال 2003 در باره اشغال عراق، دیدارش با جرج دبلیو بوش، رئیسجمهور وقت آمریکا را آغاز کرده بود.
وی با بیان این که بلر در پایان ماه ژانویه همان سال برنامه عملیات نظامی ایالات متحده آمریکا در عراق را تصویب کرده بود، گفت: حکومت انگلیس با شرکت در یک عملیات نظامی بدون کسب پشتیبانی شورای امنیت سازمان ملل متحد به اعتبار این سازمان لطمه زد.
او می افزاید: این آشکار بود که رای اکثریت شورای امنیت سازمان ملل متحد برای عملیات نظامی آمریکا در ماه مارس در عراق فراهم نشود. بلرنخست وزیر و جک استراو وزیر امور خارجه وقت بریتانیا، فرانسه را متهم کردند و مدعی شدند که دولت انگلیس از فروپاشی اعتبار شورای امنیت سازمان ملل متحد جلوگیری کرده است.
این گزارش 12 نسخهای که حدود سه برابر مجموعه کامل آثار ویلیام شکسپیر است، حاوی تعداد زیادی شواهد و مدارک است ولی این گزارش از هر گونه قدرت اعمال تحریم برخوردار نیست.
- هفت سال ادامه یافت
کمیته تحقیق درباره وقایع عراق در ماه نوامبر سال 2009 به سرپرستی جان چیلکات آغاز شد و چهره های کلیدی انگلیس مانند تونی بلر نخست وزیر وقت این کشور و برخی سیاستمداران و دیپلمات ها به دلیل شرکت انگلیس در ماجرای اشغال عراق در سال 2003 مورد پرس و جو قرار گرفتند.
پس از پایان بررسی ها، این تحقیقات توسط آژانس امنیت ملی تصویب و برخی اسناد آن توسط دولت ویرایش شد.
پس از گذشت 3 سال، انتظار می رفت که این گزارش منتشر شود اما به دلیل ممانعت وزیر امور خارجه انگلیس از انتشار گفتگوهای تلفنی میان بلر با بوش رئیس جمهور وقت آمریکا، به تعویق افتاده بود و فقط سال گذشته بخشی از این اطلاعات در رسانه ها منتشر شد.
گزارش چیلکات بار دیگر سخنان و اظهارات بلر در پارلمان انگلیس در قبل از اشغال عراق که مدعی شده بود در عراق سلاح شیمیایی وجود دارد و بعدا دروغ بودن این ادعا اثبات شد را، تایید کرد.
با این حال به گفته بلر اطلاعات وی مبتنی بر اسناد مسئولان سازمان اطلاعاتی کشورش بوده است اما این مسئولان این ادعا را رد کردند و گفتند که بلر در باره خطر سلاح های شیمیایی عراق مبالغه کرده است.
دیوید کلی کارشناس سلاح های شیمیایی و بیولوژیک در وزارت دفاع انگلیس در گزارشی به پارلمان این کشور، ادعاهای بلر مبنی بر وجود سلاح های کشتار جمعی در اختیار صدام و امکان استفاده از آن درمدت 45 دقیقه را تکذیب کرد.
گفتنی است جسد کلی دو روز پس از ارائه این گزارش در 17 ژوئیه 2003 در خانه اش پیدا شد.
- بریتانیا 179 سرباز خود از دست داده است
بریتانیا با 30 هزار سرباز خود در اشغال عراق به رهبری آمریکا شرکت کرده بود و در این اشغال 179 سربازش جان باختند.
تا کنون درباره شمار کشته شدگان عراق که هنوز هم با درگیری های قومی و مذهبی مواجه است، اطلاعتی وجود ندارد، ولی بر آورد این تعداد بین 100 هزار تا یک میلیون نفر است.
گزارش چیلکات که به صورت رسمی هنوز اعلام نشده است، به اطلاع خانوانده های جان باختگان انگلیسی رسیده است. تحقیقات چیلکات، از طرف گوردون برون جانشین بلر آغاز شده بود.
معترضان که قبل از اعلام این گزارش، در جلوی منزل بلر در لندن جمع شده بودند، پلاکاردهایی با نوشته بلر باید به خاطر جنایت جنگی دادگاهی شود، با خود حمل می کردند.
اعضای ائتلاف ضد جنگ در بریتانیا که در واکنش به عملیات جهانی نظامی آمریکا بعد از حملات 11 سپتامبر 2001 و اشغال عراق در سال 2003 تاسیس شده بود، در مقابل مرکز کنگره الیزابت دوم محل اعلام نتیجه تحقیق در باره وقایع عراق توسط جان چیلکات، تظاهرات برپا کردند.
