06 اکتبر 2016•بهروزرسانی: 07 اکتبر 2016
تهران / خبرگزاری اناتولی
محمد علی دستمالی، کارشناس ایرانی مسائل منطقه در گفتگو با خبرگزاری آناتولی در مورد سفر مسئولان اقلیم کردستان عراق به ایران گفت: اقلیم کردستان عراق هم برای پیشبرد اهداف مختلف خود و جنگ در برابر تروریسم به تمامی قدرت های منطقه ای، از جمله ایران و ترکیه نیاز دارد.
ادامه سخنان این کارشناس و روزنامه نگار ایرانی درباره مسائل اقلیم کرد عراق در این مصاحبه به شرح زیر است:
با توجه به شرایط ایران، عراق و کردها، هیچ بازیگری نیست که بتواند بدون هماهنگی و ارتباط با دیگران به اهداف خودش دست پیدا کند و بگوید به توافق دیگران هیچ نیازی نداریم.
روابط اقلیم کردستان عراق با ایران بسیار قدیمی است و ایران همواره از احزاب کرد و اقلیم کردستان عراق پشتیبانی کرده است. اگرچه در شرایط کنونی با توجه به تحولاتی که در منطقه روی داده است، بسیاری از مسائل تغییر کرده و مسیر تغییرات سیاسی در منطقه به گونه ای است که قاعدتا منافع متفاوتی را برای بازیگران مختلف به وجود می آورد.
این موضوع در باره ترکیه هم صادق است و بارزانی در برخی مسائل به رئیس جمهور ترکیه کمک می کند و در پاره ای موضوعات هم این رئیس جمهور ترکیه است که به بارزانی کمک می کند اما آن چیزی که اکنون اهمیت دارد، عملیات آزاد سازی موصل عراق از دست داعش است و مشارکت یا عدم مشارکت نیروهای اقلیم کردستان در آن شاید مهمترین مساله این اقلیم باشد.
سفر نیچروان بارزانی نخست وزیر اقلیم کردستان عراق به تهران برای هماهنگی سفر عموی وی، یعنی مسعود بارزانی به ایران است و اخباری که قبلا از سوی رسانه های اقلیم اعلام شده، حاکی از این است که این سفر به زودی انجام خواهد شد اما در تهران این قضیه هنوز تایید یا تکذیب نشده است.
طبیعی است که اقلیم کردستان عراق برای حل برخی مشکلات خود از ایران کمک بخواهد و متقابلا بعید نیست که ایران هم در برخی از پرونده های منطقه از اقلیم و شخص بارزانی کمک بخواهد. کما اینکه و با توجه به توانایی که ایران برای میانجیگری میان اربیل و بغداد دارد، هم در مساله موصل و هم مسائلی از این دست را ایران می تواند کمک کند که در پروسه زمانی کوتاه تری حل شود.
در باره نقش قدرت های فرامنطقه ای بر روابط ایران و اقلیم کردستان عراق، معتقدم که در پرونده اقلیم کردستان عراق و روابط فرامنطقه ای اقلیم، باید به نقش آمریکا و اروپا توجه جدی داشته باشیم چون یکی از حامیان بسیار مهم اقلیم از دیرباز، یعنی سال 1992 و اعلام منطقه پرواز ممنوع در عراق، آمریکا بوده و هست.
اگر چه آمریکا در برخی مسائل نظیر اعلام استقلال یا جدایی کردها از عراق تاکنون بارها مخالفت خود را اعلام کرده است، اما در پرونده مبارزه با تروریسم، در تجهیز یگان های پیشمرگه به سلاح و در مسائلی از این دست بیشترین کمک را به عنوان یک قدرت فرامنطقه ای به کردها کرده است.
اروپا نیز روابط خوبی با کردها و اقلیم کردستان دارد از جمله سفر مسعود بارزانی به پاریس و دیدار وی با فرانسوا اولاند رئیس جمهور فرانسه نشانگر اوج این روابط بود اما واقعیت این است که در بحث استقلال کردی، نه آمریکا و نه اروپا به شکل جدی، شفاف و روشن حاضر به حمایت از این گفتمان و پروژه نیستند.
سفر اخیر بارزانی به بغداد سفر خیلی مهمی بود چون وی پس از سال ها تصمیم گرفت به بغداد برود و با نخست وزیر عراق دیدار کند و بارزانی در شرایطی به بغداد رفت که تا حد زیادی ادبیات پیشین خود را در مورد مسائلی همچون گفتمان یا پروژه استقلال کردی تغییر داد و در کنفرانسی مطبوعاتی در پاسخ به سوالی در باره اعلام استقلال گفت "ما به دنبال استقلال هستیم، نه جدایی از عراق". معتقدم این جمله بارزانی یکی از مبهم ترین جملاتی بود که در سال های اخیر بر زبان آورده است.
فشار و بحران اقتصادی که اکنون در اقلیم کردستان عراق وجود دارد، مهمترین تهدید علیه اقتدار بارزانی و دیگر رهبران کرد است و تداوم این وضعیت می تواند منجر به بحران های اجتماعی جدی شود و بخشی از مردم کردستان عراق می گویند به جای پرداختن به مسائلی مانند اعلام استقلال و نظایر آن، به وضعیت مردم رسیدگی کنید و آنان را از بحران اقتصادی نجات دهید.