استانبول/ خلیل سلحشور/ خبرگزاری آناتولی
محمد میرویس غیاثی، استاد دانشگاه و تحلیلگر سیاسی افغان در گفتوگوی اختصاصی با آناتولی ضمن انتقاد از عدم تعامل رژیم طالبان با جهان اظهار داشت: متاسفانه تا کنون اغلب راه حلهایی که جامعه جهانی، کشورهای قدرتمند درگیر در مسئله افغانستان و کشورهای دوست و همسایه ناموفق و ناکارآمد بوده و هیچ یک از مشکلات این کشور را حل نکرده است.
این دیپلمات افغان افزود: در طول 44 سال بحران، هر یک از این راه حلها به بحران دیگری منجر شده و یک سیستم پایدار در افغانستان ایجاد نکرده است. رژیم کنونی طالبان نیز با گذشت بیش از 20 ماه هیچ فکر و برنامه سازندهای برای حل مشکلات کشور ارائه نکرده است. با این حساب تنها راهحل در دست خود افغانهاست و آنها هستند که باید از این خواب غفلت بیدار شده و برای حل مشکلاتشان که نزدیک به نیم قرن از آنها میگذرد، راه حلی بیابند.
-ترکیه به خیر و صلاح افغانستان میاندیشند
این کارشناس روابط بینالملل در ادامه تاکید کرد: در این راه اگر ترکیه بخواهد شاید بتواند کمک کند. بهويژه اینکه اکثر سیاستمداران و چهرههای شاخص دولت جمهوری سابق افغانستان در حال حاضر در ترکیه زندگی میکنند و آنکارا هم هنوز هم رابطه خوبی با رژیم طالبان داشته و بیطرفانه رفتار میکند. از رویکرد سران ترکیه میتوان درک کرد که به خیر و صلاح افغانستان میاندیشند و چندان نگران منافع مخفی و اطلاعاتی خود نیستند.
-حضور یا عدم حضور طالبان در نشستهایی با موضوع افغانستان مشکلی را حل نمیکند
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه دعوت یا عدم دعوت از طالبان تاثیری در حل مشکلات افغانستان ندارد، تصریح کرد: از 4 سال پیش، حتی از سال 2011، طالبان در تمام جلسات، تصمیمگیریها و نشستهایی که در جهان، کشورهای همسایه و درگیر در موضوع افغانستان برگزار میشد؛ حضور داشتند، اما این موضوع نه تنها گرهی از مشکلات افغانستان نگشود، بلکه همان سیستم نیمبندی که بعد از سال 2001 در افغانستان ایجاد شده بود، را هم متلاشی کرد و امروز افغانستان اصلا نظامی ندارد و توسط یک گروه جنگی بدون برنامه و قانون اداره میشود.
وی با بیان اینکه در حال حاضر افغانستان از جهان طرد شده و خطرات بدتر از گذشته این کشور را تهدید میکند، اضافه کرد: بنابراین حضور یا عدم حضور طالبان در نشستها با محوریت مسائل افغانستان مشکلی را حل نمیکند. این تفکر طالبان است که باید در ساختن این سیستم تغییر کند که متاسفانه بعید به نظر میرسد. این رژیم مانند رژیمهای گذشته از جمله خلق و پرچم، مجاهدین، طالبان و جمهوریت با یکهتازی حکومت میکند و همان اشتباهات قبلی را تکرار میکند.
-دست چین در مسائل سیاسی و اقتصادی افغانستان باز است
غیاثی با تاکید بر اینکه طالبان نه به موقعیت و شرایط جهان وابسته است و نه برای آن ارزشی قائل است، خاطرنشان کرد: طالبان تا کنون به اندازه کافی به چین نزدیک بوده است، حتی با چین قراردادهای تجاری بلندمدت امضا کرده است و دست چین در مسائل سیاسی و اقتصادی افغانستان باز است. روسیه، ایران و برخی کشورهای آسیای مرکزی از ترس تهدید تروریسم و امنیت مرزهای خود با طالبان در تماس هستند، اما چین به هژمونی اقتصادی بر افغانستان چشم دوخته و از هر فرصتی استفاده میکند تا از راههای قانونی و درازمدت در افغانستان ریشه دوانده و منابع اقتصادی آن را ببلعد.
