06 مارس 2024•بهروزرسانی: 07 مارس 2024
استانبول/ خبرگزاری آنادولو
دکتر نجمالدین آجار، رئیس بخش علوم سیاسی و روابط بینالمللی دانشگاه «آرتوکلو ماردین» ترکیه در مقالهای تحلیلی برای خبرگزاری آنادولو سیاست ایجاد «بیثباتی» آمریکا و ایران از طریق گروههای شبهنظامی در خاورمیانه و دور نگه داشتن ترکیه از این منطقه را ارزیابی کرد.
وی در بخشی از این مقاله حملات اسرائیل به فلسطین بهویژه به غزه را یکی از «وحشیانهترین» حملات در تاریخ توصیف کرد و گفت: این درگیریها که گاها به سوریه، اردن، مصر و لبنان هم سرایت میکند، قابل سئوال هستند که مورد حمایت چه نوع ساختار منطقهای و بینالمللی هستند.
آجار در این مقاله تاکید کرد که شبهنظامیان ایجاد شده در هدایت آمریکا و ایران پس از سال 2000 میلادی میدان عملیاتی اسرائیل را گستردهتر کرده است. از طریق این شبهنظامییان تلاش بر این شده است که بازیگران مهم منطقه مانند مصر، عراق و سوریه تضعیف و ترکیه به عنوان یکی از قدرتهای منطقهای و کشورهای موازنهگر قدرت در مقابل اسرائیل از منطقه دور نگه داشته شده و قدرت این کشور و میدان مانور آن به طور نسبی افزایش پیدا کرده است.
این کارشناس علوم سیاسی و روابط بینالمللی تصریح کرد که نسلکشی و پاکسازی قومی اسرائیل در غزه پس از هفتم اکتبر، یکی از نتایج آسیبهایی است که توسط نیروهای شبهنظامی بر معماری امنیتی منطقه وارد شده است.
او با اشاره به تحولات سیاست خارجی ترکیه پس از 2000 میلادی و اولویت یافتن مسائل خاورمیانه گفت: پس از 11 سپتامبر سیاست مداخلهجویانه آمریکا سیستم حاکمیت کشورهای منطقه که تضعیف شده بود را دچار تخریب کرد. در روند «بهار عربی» پس از سالهای 2010 نیز از هم گسیخته شدن سیستمهای دولتها در منطقه را تسریع کرده و کشورهایی مانند لیبی، یمن و سوریه به جنگ داخلی کشانده شدند که این خلاء توسط شبهنظامیان ایجاد شده توسط ایران و آمریکا پر شد. استفاده از این شبهنظامیان در راستای منافع این دو کشور نقش مهمی در ایجاد تغییر اساسی در معماری امنیتی منطقهای ایفا کرد.
آجار یکی از اهداف این شبهنظامیان دور نگه داشتن ترکیه از خاورمیانه و تضعیف نفوذ کشور در این منطقه عنوان کرد و نوشت: این هدف از سه طریق شکل گرفت. نخست با ایجاد کریدور ترور یا «ترورستان» خواستند بین ترکیه و جهان عرب منطقهای حائل ایجاد و روابط ترکیه با این منطقه را قطع کنند. دوم، از طریق این شبهنطامیان حاکمیت مرکزی کشورهای منطقه تضعیف شده و به تمامیت ارضی کشورها آسیب رسانده شد. از سوی دیگر قدرت بازیگرانی که میتوانند قدرت مانور اسرائیل را تضعیف کنند، ضعیف شده است. در آخرین مرحله نیز تغییر ساختار جمعیتی منطقه از این طریق طراحی شد.
وی ادامه داد: جمعیت مرزهای جنوبی ترکیه از جمعیتی با ادیان، مذهب و اقوام مختلف تشکیل شده و روابط صمیمانه با ترکیه و تاریخ عثمانی خود دارند. ایران و آمریکا با استقرار این نیروها برای کاهش نفوذ ترکیه در این منطقه تلاش کردند.
آجار تصریح کرد: شبهنظامیان تحت رهبری آمریکا با استقرار در شمال سوریه، به تمامیت ارضی سوریه آسیب رسانده و شبهنطامیان مورد حمایت ایران نیز با فعالیتهای شان قدرت مرکزی کشورهای سوریه، عراق، یمن و لبنان را تضعیف کرد.
* نکات مندرج در این مقاله، بیانگر دیدگاه نویسنده است و الزاما رویکرد خبرگزاری آنادولو نیست.
