آتن/خبرگزاری آناتولی
قبرس رومنشین با اقدامات نامشروع و نادیده شمردن حق و حقوق بخش ترک نشین قبرس شمالی در شرق مدیترانه و عقد پیمانهای نامشروع بینالمللی در این راستا نخستین جرقه تنش در شرق مدیترانه را شعلهور کرد.
شرکتهای غربی با حمایت دولتهای خود به اتفاق رومها فعالیت تحقیقات و حفاری در مدیترانه شرقی را آغاز کردند.
ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی سالها برای راهحل عادلانه و پایدار در این منطقه برای بهرهمندی عادلانه همه طرفها از این ذخایر تلاش فراوانی انجام دادند، اما مخاطبان همیشه این هشدارها را نادیده گرفتند.
با کشف ذخایر بزرگ هیدروکربن در مدیترانه شرقی، کشورهای منطقه تلاش میکنند با عقد توافق نامههای اقتصادی انحصاری از این ثروتهای زیرزمینی به تنهایی بهرهمند شوند.
مصر در سال 2003، لبنان در 2007 و اسرائیل در سال 2010، موافقتنامههایی به اصطلاح منطقه اقتصادی انحصاری با بخش روم نشین قبرس امضا کردند.
ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی در ارتباط با این توافقها مکررا هشدار دادند. اما بخش رومنشین با همکاری شرکتهای غربی به فعالیتهای کشف گاز در حوزه ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی ادامه دادند.
مصر، یونان، قبرس رومنشین و اسرائیل در قاهره انجمن گاز مدیترانه شرقی را تشکیل دادند و تلاش کردند از این طریق کشورهای صاحب حقی چون ترکیه، لیبی و لبنان را حذف کنند.
ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی علیرغم تمام این اقدامات غیرمشروع با حسن نیت از طریق سازمان ملل متحد به بخش رومنشین پیشنهاد تشکیل کمیته مشترک منابع هیدروکربن را مطرح کردند که تا زمان یافتن راهحل عادلانه و پایدار، منابع در چارچوب توافق متقابل مورد بهرهبرداری قرار بگیرد.
اما بخش رومنشین با حمایت اتحادیه اروپا حاضر به همکاری در این خصوص نشد.
ترکیه صاحب بیشترین نوار ساحلی در این منطقه است و سالهاست که برای یافتن راهحل مسالمت آمیز برای احقاق حقوق خود در مدیترانه شرقی تلاش میکند.
ترکیه در در چارچوب توافقات انجام شده با جمهوری ترک قبرس شمالی فعالیتهای تحقیقاتی و اکتشافی خود را در غرب، شرق و جنوب جزیره قبرس آغاز کرده است.
ترکیه بر حل مسائل قبرس از طریق مذاکره و گفتوگو تصریح کرده و رجب طیب اردوغان رئیس جمهور و سایر مقامات همواره خواستار مذاکره برای "تقسیم عادلانه" حقوق و منافع در مدیترانه شرقی شدهاند.
یونان با ادعای تخصیص آبهای سرزمینی برای جزایر در دریای اژه میخواست به گونهای رفتار کند که گویی بخش روم نشین تنها مالک جزیره قبرس است.
با توجه به رویاهای یونان که در "نقشه سویل" منعکس شده است ترکیه صرفا به خلیج آنتالیا محدود میشود.
دولت آتن یک حوزه صلاحیت دریایی ساختگی به مساحت 40 هزار کیلومتر مربع در جزیره مئییس(Meis) به مساحت 10 کیلومتر مربع٬ طراحی کرده که 2 کیلومتر با منطقه کاش آنتالیا و 580 کیلومتر با سرزمین اصلی یونان فاصله دارد.
خواستههای غیر اصولی یونان منجر به برهم زدن این رویاها توسط ترکیه شده و آنکارا پس از سالها فعالیتهای خود در راستای کشف منابع هیدروکربنی را شدت بخشیده است.
ترکیه فعالیتهای اکتشافی خود با کشتی «اوروچ رئیس»، در منطقهای که در آن ناوتکس اعلام شده است را در21 ژوئیه آغاز کرد.
ترکیه در پاسخ به درخواست آنگلا مرکل صدراعظم آلمان برای مصالحه و سازش، با توقف عملیات اکتشافی خود حسن نیتش را نشان داد. ولی مجددا با اقدام یک طرفه دیگری از سوی یونان مواجه شد.
یونان در تاریخ 6 اوت گذشته اعلام کرد که با مصر توافقنامه تعیین مرز دریایی را امضا کرده است.
به دنبال ادامه تنشهای فزاینده در دریای مدیترانه شرقی، مولود چاووشاوغلو وزیر امور خارجه ترکیه از کشورهای طرف در مدیترانه شرقی به ویژه دولت یونان خواست تا از طریق مذاکره به حل مسائل موجود بپردازند.
