09 مه 2023•بهروزرسانی: 11 مه 2023
آنکارا/خبرگزاری آناتولی
پرفسور دکتر ییلدیز دوهجی بوزکوش، استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه آنکارا در گفتوگو با آناتولی با اشاره به اهمیت مذاکرات آذربایجان و ارمنستان به میزبانی ایالات متحده آمریکا گفت: این میزبانی برای آمریکا و بازتاب احتمالی آن در مورد موازنه جهانی بسیار اهمیت دارد.
وی با بیان اینکه مبارزه تاریخی و میل برای حاکمیت در قفقاز جنوبی با جنگ 44 روزه قرهباغ به مرحله جدیدی رسید، افزود: با دور نگه داشتن آمریکا در این جنگ و نقش پررنگ روسیه و حمایت ترکیه از آذربایجان باعث شد که همه موازنهها در منطقه تغییر کند. پس از توافق 10 نوامبر که تحت رهبری روسیه امضا شد، جهان غرب و آمریکا گامهای مهمی برای تبدیل شدن به یک بازیگر فعال در منطقه برداشتند.
بوزکوش تصریح کرد: کشورهای اتحادیه اروپا با تصمیم برای کمک رسانی، حمایت از مذاکرات و اعزام ناظران به خط مرزی دو کشور برای کاهش تنش در منطقه، این پیام را دادند که منطقه را به روسیه واگذار نخواهند کرد. از سوی دیگر آمریکا پس از جنگ 44 روزه قرهباغ از طریق ناتو سعی در ادامه سیاست های خود در قفقاز جنوبی داشت و به سیاست محاصره روسیه به ویژه از طریق جنگ اوکراین ادامه داد.
وی با بیان اینکه دیدار ارمنستان و آذربایجان در آمریکا در همین چارچوب بوده است، افزود: این نشست را میتوان به عنوان تلافی روند مذاکراتی که روسیه در قبال ارمنستان و آذربایجان و توافقنامه 10 نوامبر دنبال کرد، تلقی کرد. از سوی دیگر روسیه بارها اعلام کرده که مذاکره احتمالی در منطقه تنها با تایید این کشور محقق میشود و به همین دلیل از مذاکرات اخیر نگران است.
این کارشناس روابط بین الملل تصریح کرد: با توجه به همه این تحولات، هدف اصلی آمریکا در این منطقه ادامه مبارزه با روسیه بر سر قفقاز جنوبی است. مانند آنچه در اوکراین روی میدهد. کنار گذاشتن آمریکا و جهان غرب از روند جنگ قرهباغ نیز نقش مهمی در این مبارزه ایفا میکند. موضوع دیگر جستجوی راهحلهای جایگزین برای نیاز فزاینده انرژی در سراسر جهان با جنگ اوکراین و روسیه است.
وی ادامه داد: در این راستا، قفقاز جنوبی هم از نظر منابع انرژی و هم از نظر موقعیت در مسیرهای حمل و نقل و تجاری، موقعیت استراتژیکی دارد. این وضعیت به عنوان یکی دیگر از عواملی است که باعث میشود منطقه به میدان مبارزه برای بازیگران جهانی تبدیل شود.
بوزکوش در پاسخ به این سوال که «آمریکا در مواجهه با توافق احتمالی سه جانبه تا چه اندازه میتواند نفوذ خود را در منطقه افزایش دهد؟» نیز گفت: ایالات متحده تلاش میکند این تصور را ایجاد کند که میتواند صلح دائمی را در منطقه به ارمغان بیاورد که روسیه نتوانست. علاوه بر این، عبور پروژه یک کمربند یک جاده چین از این منطقه و نزدیک شدن روسیه و چین نیز با ناراحتی آمریکا مواجه شده است. به همین دلیل امضای توافقنامه سه جانبه تحت رهبری آمریکا ممکن است باعث تشدید مجدد تنشها در منطقه شود.
وی در باره واکنشها به توافق سه جانبه نیز اظهار داشت: توافق سه جانبه تحت رهبری آمریکا با نگرانی روسیه، ایران و سایر قدرتهای جهانی مواجه خواهد شد. زیرا تحولات اخیر در مقیاس جهانی تأثیرات قابل توجهی بر قفقاز جنوبی دارد. چرا که تنشهای سیاسی و نظامی بین روسیه و ایالات متحده در اوکراین، خاورمیانه و قفقاز منعکس شده است.
