16 فوریه 2020•بهروزرسانی: 17 فوریه 2020
کابل/خبرگزاری آناتولی
فرآیند منتهی به اشغال شوروی سابق که سرنوشت افغانستان را تغییر داد، با سه کودتای نظامی در سال 1978 و 1979 آغاز شد.
اگرچه سالها از اشغال افغانستان توسط شوروی سابق که از سال 1979 آغاز و بیش از 9 سال به طول انجامید، می گذرد، دردهای بجامانده از آن دوران هنوز تازه است و میتوان رد پای اشغال را در همه جا مشاهده کرد.
آرزوی اتحاد جماهیر شوروی سابق برای اشغال آسان افغانستان و رسیدن به مقصد نهایی خود٬ با جهاد مردم افغانستان نابود شد. زیرا این جنگ خونین تا سال 1988 یعنی 9 سال به طول انجامید و نیروهای شوروی مجبور به ترک افغانستان شدند.
- مهاجرت مردم افغانستان به پاکستان و ایران
در طول اشغال، اتحاد جماهیر شوروی خاطرات تلخ٬ آزار، شکنجه و قتلعامهایی به جا گذاشت که هنوز هم در ذهن بسیاری از مردم افغانستان باقی مانده است.
از طرف دیگر، بخش آموزش در افغانستان که در مسیر نوسازی قرار داشت، پس از اشغال تقریباً به صفر رسید٬ زیرساختها نابود شد، شرایط بهداشتی بسیار بد و بخش اعظمی از خاک این کشور مین گذاری شد.
این اشغال که منشأ بسیاری از مشکلات حل نشده در افغانستان است، زندگی میلیونها غیرنظامی را تحت تأثیر قرار داد. علاوه بر تلفات غیرنظامیان که یکی از بزرگترین تراژدیهای انسانی در تاریخ معاصر بود، بیش از 5 میلیون مردم افغانستان بالاجبار خانه و کاشانه خود را ترک کرده و به کشورهای همسایه، همچون پاکستان و ایران مهاجرت کردند.
نزدیک به 3 میلیون پناهجو که عمدتا زن و کودک بودند، برای زنده ماندن در اردوگاه های آوارگان در پاکستان و بیش از 2 میلیون نفر نیز در ایران در شرایط دشوار به سر میبرند.
- مردم افغانستان با مقاومت شکوهمند خود شوروی را شکست دادند
با وجود اینکه ارتش شوروی سابق با ارتش حرفهای 150 هزار نفری عملیات زمینی ترتیب می داد و از سلاح های شیمیایی استفاده و با هواپیماهای جنگی بر روی مردم بمب پرتاب میکرد٬ اما مردم افغانستان با مقاومت شکوهمند خود آنها را شکست دادند.
در حالی که نیروهای شوروی فکر میکردند ارتش افغانستان آنها را همراهی خواهد کرد٬ اما 70 درصد ارتش افغانستان به صف مجاهدان پیوست و این نقشه شوروی نقش بر آب شد.
علیرغم تلفات و خسارات زیاد، مجاهدین افغان که در تاریخ از آن به عنوان "جهاد افغانستان" یاد میشود، با امکانات محدود علیه یکی از بزرگترین ارتشهای جهان مبارزه کردند و پیروز شدند.
- پیروزی و مقاومت بزرگ جای خود را به جنگ داخلی داد
افغانستان با پایان اشغال و دستیابی به آزادی روزهای سختی را پشت سر گذاشت. پس از پایان اشغال شوروی میان نیروهای وابسته به محمد نجیب الله و گروههای مخالف درگیری آغاز شد.
براساس ارقام رسمی در این درگیری بیش از چهارصد هزار تن کشته شدند. با شدت یافتن درگیریها در کابل٬ نجیب الله در سال 1992 از قدرت کناره گیری کرد.
پیروزی و مقاومت مردم افغانستان که در خیال آزادی و رفاه پس از اشغال بودند٬ به درگیری و جنگ داخلی منتهی شد.
- ظهور طالبان
با افزایش تنشها و خلاء قدرت در افغانستان٬ گروههای دیگر امکان حضور یافتند.
یکی از این گروهها طالبان بود که در سال 1994 در ولایت قندهار اعلام موجودیت کرد. آنان در سال 1996 کابل را تصرف کرده و «امارت اسلامی افغانستان» را تشکیل دادند.
با کنترل کشور توسط طالبان٬ جنگ قدرت در افغانستان رنگ قومی-مذهبی گرفت. طالبان که از حمایت القاعده نیز بهره می برد٬ نود درصد خاک افغانستان را قبضه کرده بود.
تا 7 اکتبر 2001 و آغاز حملات آمریکا به افغانستان٬ گروه طالبان قدرت را در دست داشت و در درگیری آنان با دیگر گروهها هزاران غیرنظامی جان خود را از دست دادند.
اشغال آمریکا نیز نتوانست صلح را به افغانستان برگرداند. چرا که طی سالهای اخیر جنگ میان طالبان و دولت این کشور شدت یافته است.
ادامه درگیریها٬ حملات و انفجارها در افغانستان به موضوعات روزانه جهانی تبدیل شده است.
