14 نوامبر 2017•بهروزرسانی: 15 نوامبر 2017
استانبول / لونت توک / خبرگزاری آناتولی
گروه تروریستی داعش که با اشغال مناطقی از سوریه و عراق ضربات سنگینی به دنیای اسلام وارد آورد، هم اکنون بخش بزرگی از آنها را از دست داده، اما هنوز هم پتانسیل خود را برای تغییر استراتژی با هزاران عضو حفظ کرده است.
داعش تا پایان سال 2014، دوسوم اراضی سوریه را اشغال کرد، ولی از سال 2015 تاکنون به سرعت اراضی تحت اشغال خود را از دست میدهد.
این گروه پس از محاصره عینالعرب (کوبانی) و حمایت آمریکا و ائتلاف بینالمللی از گروه تروریستی پ.ک.ک/پ.ی.د، اراضی تحت اشغال خود در شرق حلب و شمال عراق را نیز از دست داد و به سمت دیرالزور عقبنشینی کرد.
گروه تروریستی پ.ک.ک/پ.ی.د نیز که از حمایت آمریکا برخوردار است توانست کنترل رقه، پایتخت خودخوانده این گروه را به دست گرفته و این شهر را به اشغال خود در آورد.
عدم موفقیت سیاست عضوگیری داعش از کشورهای مختلف جهان که موجودیت این گروه را در سوریه حفظ میکرد تلاشهای آن را برای بازپسگیری مناطق از دست رفته بهنتیجه باقی گذاشت.
ابومحمد العدنانی، سخنگوی داعش که در سال 2016 با پیشروی گروه تروریستی پ.ک.ک/پ.ی.د در رقه کشته شد در سال 2014 از احتمال عقبنشینی به بیابانهای سوریه خبر داد. امروز داعش به همین شکل به سرعت از شرق سوریه در حال عقبنشینی است. این گروه تنها نواحی مرزی بین سوریه و عراق را در کنترل دارد.
علاوه بر این، گروه تروریستی داعش موجودیت خود را پس از عقب نشینی از پالمیرا در شرق حمص، در بیابانهای اطراف این استان ادامه میدهد.
تصرف المیادین و البو کمال در مرز عراق توسط نیروهای رژیم اسد و گروههای تروریستی تحت حمایت ایران با حمایت هوایی روسیه، نشان میدهد که داعش به سرعت در بیابانهای حمص محاصره خواهد شد.
ممکن است که داعش عقبنشینی از این منطقه را به محاصره ترجیح دهد، زیرا از گروهی صحبت میکنیم که توانسته است در مناطقی که از دست داده هستههای تروریستی خود را سازماندهی کند.
داعش اخیرا توانست هستههای تروریستی خود را به سرعت در شهر قریتین به مرحله عملیاتی برساند. با این وجود، در حال حاضر دو منطقه تحت کنترل داعش در سوریه از اهمیت بهسزایی برخوردار است.
در مناطق غربی یرموک و درعا که قبلا محل زندگی جمعیت زیادی از فلسطینیان بوده است یعنی در مناطق مسکونی جولان، ادوان و تسیل در مرزهای جولان که در اشغال اسرائیل است.
محتمل ترین سناریو از دید این گروه، تبدیل شدن عرب های خلیج و مغربی به هسته های پشت جبهه با هویت سوری و یا رفتن به کشورهای دیگر با هویت خارجی است. وضعیت جنگجویان غیرعرب هم کلا متفاوت است.
در واقع طرحی که هنگام محاصره رقه وجود داشته، سناریوی این گروه تروریستی را اینگونه ترسیم کرد. این گروه عناصر عرب و بومی خود را از طریق توافق عقب بکشد و عناصر غیرعرب به غیر از فرماندهان را به حال خود رها کند.
این دیدگاه که هدف داعش در دوره جدید یک کشور عربی است، را تایید می کند. درباره ارتباط کشورهای مختلف از جمله آمریکا و روسیه با شورشیان خارجی داعش صدها سند وجود دارد. این کشورها اجازه همکاری با گروههای تروریستی محلی برای خروج از این مناطق را داده و می دهند.
باید منتظر بود و شاهد استفاده از این گروه تروریستی در سایر جغرافیاها باشیم. با توجه به چشم پوشی روسیه و آمریکا بر خروج توافقی عناصر تروریستی با رویکرد داخلی خود این گروه (به عرب/ غیرعرب یا زبده/ غبرزبده) می توان گفت که کشورهای عربی در جنوب سوریه و عراق در سناریوهای احتمالی جای دارند.
هنوز مساله امنیت داخلی و مرزی کشورهای عراق و سوریه به طور کامل حل نشده است. معلوم نیست که چه تعداد از اعضای داعش از طریق هویت عربی به سمت پشت جبهه حرکت کرده و چه تعداد از آنان به عنوان پناهجو از مرز گذشته اند. با تحلیل پارامترهای حاضر می توان گفت که ریسک کشورهای اردن و عربستان سعودی در این سناریو بیش از دیگران است.
