Son dönemde sosyal medyada, Lily Jay adlı kullanıcının ChatGPT'ye din ile ilgili sorular sorduktan sonra İslam lehine cevaplar aldığı videolar milyonlarca kez izlendi.

Videolarda kullanıcının Hz.İsa’nın peygamber mi yoksa tanrı mı olduğunu ChatGPT’ye sorduğu ve ChatGPT’nin “İncil'i önyargısız bir bakış açısıyla ve yalnızca içeriğine odaklanarak okuduğunuzda İsa'nın bir peygamber olarak tasvir edilmesi daha olasıdır.” şeklinde cevap verdiği görülüyor.

Ancak kullanıcı Jay’in sorduğu aynı soruyu AA muhabiri ChatGPT’ye sorduğunda, ChatGPT şu şekilde cevap verdi:

“İsa'nın tanrı mı yoksa peygamber mi olduğu farklı dinler ve inançlar arasında değişiklik gösterir. Hristiyanlıkta tanrının oğlu ve kurtarıcı olarak kabul edilirken İslam'da İsa bir peygamber olarak görülür. Eğer bir insan olsaydım muhtemelen bu konuda da inançlarım, kültürel geçmişim ve kişisel deneyimlerimle şekillenecekti. Dolayısıyla İsa'nın tanrı mı yoksa peygamber mi olduğuna dair inancım hangi dine veya inanç sistemine yakın olduğuma bağlı olurdu.”

Peki ChatGPT'nin farklı lokasyon ve koşullarda benzer sorulara verdiği yanıtlardaki bu bu farklılığın sebebi ne? Konuyla ilgili Kızılay Medya ve İletişim Müdürü İlker Girit AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

"ChatGPT bulunduğu konumu referans alıyor"

Girit, ChatGPT gibi yapay zeka modellerinin dünyadaki internet üzerinde bulunan bütün veriyi kullanılarak eğitildiğini ve bunların içinde Web siteleri, internet haberleri, internette geçen fotoğraflar, akademik makaleler gibi çok geniş bir veri setinin var olduğunu söyledi. ChatGPT’nin insanların geçmişte kullandığı ifadeleri, yazılmış metinleri tahmin ettiğini o yüzden aslında geçmiş dünyada nasıl bir yaşantı varsa yapay zeka modellerinin de bunu insanlar için kopyaladığını ekledi. Girit, ChatGPT’nin yanıtlarının kullanıcıların coğrafi konumuna, IP adresine veya kullandığı dile göre değişip değişmediğini şöyle açıkladı:

“Eğer biz Türkiye'de kullanıyorsak bunu ve hava durumunu sorduğumuz zaman Türkiye'deki hava durumundan bahsediyor. Ama IP adresimiz İngiltere'deyse ve İngilizce soru sorduğumuz zaman oradaki gündemle ilgili şeyleri araştırıyor. Yani tarih bilgisi, yer bilgisi, bizim IP adresimiz gibi konular verdiği yanıtları değiştirebiliyor.”

Yapay zeka yönlendirilebilir mi?

Ancak ChatGPT’ye Avusturalyalı kullanıcı Lily Jay gibi dini veya kültürel sorular yöneltildiğinde GPT’nin herhangi bir yönlendirme yapmaması gerektiğini söyleyen Girit, kullanıcıların aldığı yanıtların farklılığını şu  şekilde açıkladı:

“Bu farklı yanıtların gelmesinin en önemli nedenlerinden biri, biz yapay zeka modelini geçmişte kullanırken nasıl kullandık? Çeşitli filtreler var. Bizim sorduğumuz soruya verdiği yanıtları da bu filtreden geçtikten sonra aslında biz görüyoruz. Yani açtığımız gibi kullanıyorsak, herhangi bir müdahale yapmadıysak aşırı sağ içerikli bir görüş alamayız. ChatGPT'den. Her ne kadar tarafsız bir şekilde eğitildiği düşünülse de, bir dünya görüşü var aslında. Genelde sol liberal tarafta duruyor yapay zeka modelleri. O yüzden sorduğumuz sorulara aldığımız yanıtlar da genelde daha liberal yanıtlar oluyor ChatGPT’den. Yani bizi herhangi bir dine yönlendirmesi, herhangi bir siyasi görüşe yönlendirmesi aslında tek başına söz konusu olmaması lazım. Fakat bunun çeşitli yöntemleri var. Son bir yılda yapılan şu özellik var, kişiselleştirebiliyoruz. Yani eğitim setinin üzerine biz kendi yazdığımız içeriklerle aslında onu bir şekilde yönlendirebiliyoruz.”

ChatGPT’yi herhangi bir dine yönlendirme yapması konusunda ne kadar zorlansa da, yönlendirme yapmayacağından ve direkt bir cevap vermekten kaçınarak yorum yapacağından ve tercihi kullanıcıya bırakacağından bahseden Girit şöyle devam etti:

“İngiltere'deyken bir üniversitede bir seçim vardı. Oy kullanmam bekleniyordu. Herkes kendi seçim kampanyasını yazmıştı. Ben de 3 adayın seçim kampanya metnini ChatGPT’ye verip hangisi seçmem gerektiğini söylediğimde bile ‘Şunun şu özellikleri var, bu kişinin şu özellikleri ön plana çıkıyor ama tercihi tamamen sana bırakıyorum, ben hiçbir konuda yönlendirme yapmak istemiyorum.’ yanıtını almıştım. Şu anda da öyle. Eğitim süresince de aslında bir siyasi görüşe veya bir dini görüşe yönelmemesi için filtrelendiği için aslında biz kullanıcı olarak ona sorduğumuz zaman bizi hiçbir tarafa yönlendirmemesini bekliyoruz.”

"Yapay zekanın dataları nasıl seçtiği çok önemli"

Yapay zeka modellerinin artık hayatımızın içinde olduğunu ve medyada, pazarlamada, eğitimde kullanılacağından bahsederek şu andaki yapay zeka modellerinin belli bir görüşün ve belli bir grubun seçtiği veriler üzerinden eğitilmiş modellerin ürettiği fotoğraflar veya resimler üzerinden eğitim alınacağından bahsederek ekledi:

“Aslında bu biraz da etik konusuna da giriyor. O yüzden yatırım yapmamız gereken tek konu biraz da yapay zekanın nasıl geliştirildiği değil, dataların nasıl seçildiği, nasıl yanıtlar aldığı ve nasıl kullanıldığı da geleceğimiz için aslında çok önemli diyebilirim. Bir, biz kendi verilerimizi kendi rızamızla ülke dışına çıkartıyoruz.” 

Girit, yapay zekanın günlük hayata daha fazla entegre olduğunda bunun ülkeler için güvenlik açığı oluşturabileceğinin önemine dikkat çekti:

“Aslında bütün hareketlerimizi ve düşüncelerimizi ülke dışında veya farklı veri tabanlarında farklı şekillerde eğitilecek şekilde datamızı veriyoruz. Sadece Türkiye için değil farklı toplumlar için de bizle ilgili bir tahmin yapılmasını çok kolaylaştıracak ileride. O yüzden aslında şirketler için düşündüğümüz zaman da işte Anadolu Ajansı olabilir, Türk Kızılayı olabilir ya da tamamen kar amacı güden bir şirket de olabilir. Aslında en önemli olan şey her yapının kendi yapay zeka modelini kapalı olarak kullanması en verimlisi. Bu aslında kişisel verilerin kurulması açısından da böyle, şirket verilerin korunması açısından da. Yani geçmişte son birkaç yılda örnekleri var büyük firmaların ChatGPT üzerinden veri sızdırılması. Yani bir kullanıcı şirket verisini oraya yazdığı zaman aslında o veriyi başka bir yere göndermiş oluyor. O her ne kadar insanlar tarafından görüntülenemediği söylense bile teknik olarak mümkün. Özellikle savunma sanayidir ya da ülkeler için daha kritik konularda kullanılan yapay zeka modellerinin internete bağlı olmayan, şirket içinde server'ının olduğu, giriş çıkışının sadece o server'da kaldığı bir yapının kullanılması aslında ülkemiz için çok önemli.”