Hindistan’da tecavüz, aile içi şiddet, çocuk yaşta evlilik ve yolsuzluk gibi sorunların sık görülmesi nedeniyle bazı kadınlar kendilerini ve ailelerini korumak için bambu sopalarla mücadele veriyor.

Ülkenin kuzeyindeki Uttar Pradeş eyaletinde 2006''da kurulan ve kısa sürede ülkenin farklı bölgelerine yayılan Gulabi Gang (Pembe Çete), yaşadıkları sorunlara karşı kolektif bir direniş sergiliyor.

Gulabi Gang’in kurucusu Sampat Devi Pal, 1980’li yıllarda komşusunun eşine uyguladığı şiddete müdahale ederek bambu sopa kullandığını ve bunun sonuç verdiğini belirterek, “Eğer suçluyu bulursak, bir daha hiçbir kadına zarar vermeye cesaret edemesin diye onu cezalandırırız.” ifadelerini kullandı.

Devi’nin bu müdahalesi zamanla bir harekete dönüştü. Bugün Gulabi Gang’in, Uttar Pradeş’in 11 bölgesinde yaklaşık 400 bin kadından oluşan bir ağı bulunuyor. Hareket, kadınlara yönelik şiddetle mücadele etmenin yanı sıra çocuk yaşta evliliklerin önlenmesi, yerel direnişlere rağmen evlenmek isteyen çiftlerin desteklenmesi ve en yoksul kesimlerin temel haklara erişiminin sağlanması için faaliyet yürütüyor.

İlk "militan" dediler

Kuruluşunun ilk yıllarında Hindistan polisi tarafından “militan Maoistler” olarak nitelendirilen Gulabi Gang hakkındaki bu suçlamalar daha sonra geri çekildi. 2014 yılı itibarıyla 18-60 yaş arası kadınlardan oluşan üye sayısının 270 bini aştığı tahmin edilen grup, hem barışçıl yöntemlerle hem de gerektiğinde güç kullanarak müdahalelerde bulunuyor.

Gulabi Gang’in merkezi, Uttar Pradeş eyaletinin Banda ilçesine bağlı Badausa kasabasında bulunuyor. Bölge, Hindistan Planlama Komisyonu’nun verilerine göre ülkenin en geri kalmış bölgeleri arasında yer alıyor. Yüksek yoksulluk oranı, düşük kadın okuryazarlığı, çocuk evlilikleri, çeyiz ölümleri ve yaygın aile içi şiddet, hareketin ortaya çıkmasında belirleyici oldu.

Banda bölgesinde nüfusun yüzde 20’den fazlasını alt kasttan topluluklar oluştururken, özellikle Dalit kadınlar ağır ayrımcılık ve baskıyla karşı karşıya kalıyor. Gulabi Gang üyelerinin büyük bölümünü de bu kesimden kadınlar oluşturuyor.

Gulabi Gang’e katılmak isteyen kadınlardan sembolik bir kayıt ücreti alınıyor. Üyeler, hareketin simgesi haline gelen parlak pembe sariler giyiyor ve “lathi” adı verilen tahta ya da bambu sopalar taşıyor. Erkeklerin üye olmasına izin verilmezken, birçok erkek köylü protestolarda ve idari işlerde destek veriyor.

Grup içinde bölgesel yapılanmalar bulunuyor. Her bölgede “komutan” olarak adlandırılan kadın liderler, günlük faaliyetleri koordine ediyor ve önemli sorunları merkez yönetime iletiyor.

Kurucu lider Sampat Pal Devi, 2014 yılında mali usulsüzlük iddiaları nedeniyle görevden alındı. İddiaları reddeden Pal’ın yerine, üyeler tarafından Suman Singh Chauhan liderliğe seçildi.

Protestodan müdahaleye uzanan yöntemler

Gulabi Gang, öncelikle protesto yürüyüşleri, kitlesel gösteriler, basın yoluyla kamuoyu oluşturma ve yerel yönetimleri kuşatma gibi şiddet içermeyen yöntemlere başvuruyor. Polis ya da yerel yetkililerin şikâyetleri görmezden geldiği durumlarda ise daha sert yöntemler devreye giriyor.

2008 yılında Banda’daki bir elektrik dairesinin rüşvet ve cinsel taciz karşılığında hizmet verdiği iddiasıyla binayı kuşatan grup, elektriğin yeniden verilmesini sağladı. Benzer şekilde adil fiyatlı gıda dağıtımında yolsuzluk yapıldığını belgeleyerek yetkilileri teşhir etti.

Şiddet içeren müdahaleler ise grup tarafından “son çare” olarak tanımlanıyor. Aile içi şiddet vakalarında önce polis devreye sokuluyor, sonuç alınamazsa tacizciyle yüzleşiliyor. Gulabi Gang, bu yöntemlerle yüzlerce vakada sonuç aldığını savunuyor.

Eğitim alanında ise kız çocuklarının okula devamını teşvik eden çalışmalar yürütülüyor. Banda’da yüzlerce kız öğrencinin eğitim gördüğü bir okulun kurulmasına öncülük eden grup, köy köy dolaşarak aileleri bilinçlendirmeye çalışıyor.

Siyasi alanda da etkisi artan Gulabi Gang üyeleri, yerel yönetim birimleri olan panchayatlara seçildi. 2010 yılında 21 üye bu görevlere gelirken, kadınlara ayrılan kotalar hareketin siyasi temsiline zemin hazırladı.

Yolsuzlukla mücadele ve doğrudan müdahaleler nedeniyle Gulabi Gang, sık sık yerel yönetimler ve polisle karşı karşıya geliyor.