Pandemi döneminde dijital platformlarda Kovid-19 ve aşılarla ilgili üretilen komple teorileri yanlış bilgilerin yayılmasına neden olurken insan sağlığını da tehlikeye attı. Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Dr. Tedors, 15 Şubat 2020'de gerçekleştirilen Münih Güvenlik Konferansında "sadece pandemiyle değil aynı zamanda infodemiyle de savaşıyoruz" şeklinde bir açıklama yaparak küreysel düzeyde etkili olan bir başka problemi de dile getirmişti. 

Pandemi Anlaşması'nın 2021 yılında gündeme gelmesiyle birlikte komplo teorileri ve içeriği doğru olmayan pek çok paylaşım sosyal medya platformlarında dolaşıma sokulmaya başlandı. AA Teyit Hattı daha önce "DSÖ üyesi ülkeler kuş gibi aşısına karşı çıkan vatandaşları tutuklamayı kabul etti" iddiasını incelemiş ve gerçeği yansıtmadığını tespit etmişti. 

ARKA PLAN VE İDDİALAR 

Dijital platform X'te (eski adıyla Twitter) "Bill Gates ve DSÖ'nün kuş gribi salgını sırasında mRNA aşısının reddenlerin ordu tarafından toplanması çağrısında bulunduğu" iddia edildi. X'te yapılan paylaşım 1 milyondan fazla kullanıcı tarafından görüntülenirken çok sayıda yorum aldı. Yorumlar incelendiğinde kullanıcıların çoğunluğunun iddiaların gerçek olduğu kanısında olduğu görüldü. Söz konusu iddia daha sonra haber siteleri tarafından da paylaşıldığı tespir edildi.  

BULGULAR

AA Teyit Hattı iddiaların arka planını inceledi. İçeriğin doğruluk kontrolü için açık kaynaklarda yürütülen taramada DSÖ'den böyle bir açıklama yapılmadığı belirlendi. 

Dünya Sağlık Örgütü'nden bir yetkili iddialarla ilgili AA Teyit Hattı'na açıklama yaptı. Yaptığı açıklamada iddiaların gerçeği yansıtmadığını ifade ederken doğru olmayan bu tarz paylaşımların insan sağlığı için tehlike oluşturduğunu belirtti. 

DSÖ Yetkilisi açıklamasına, "DSÖ, 194 Üye hükümet tarafından kurulan ve yönetilen bilimsel ve teknik bir kuruluştur. DSÖ, bu üye devletlere teknik tavsiye ve destek sağlar. Sağlıkla ilgili kararları alan ve eylemleri gerçekleştirenler, egemen üye devletlerdir. Bu asılsız iddialarda belirtilen şekilde DSÖ'nün askeri bir müdahaleyi önerdiğini iddia etmek kötü niyetli bir yalan olup, DSÖ'nün aşı zorunluluğu getirme yetkisi de yoktur. Bu iddialar kesinlikle doğru değildir." şeklinde devam etti. 

DSÖ İletişim Direktörü Gabby Stern söz konusu paylaşımın altına iddiaların doğru olmadığıyla ilgili bir paylaşım yaptı. Stern, bu iddiaların tehlikeli bir yalan olduğunu ifade etti. Bu tarz paylaşımlar yüzünden çocukluk çağı aşılarında dünya çapında bir düşüş yaşandığını söyleyen Stern, bunun sonucunda kızamık gibi önlenebilir hastalıkların çocuklar arasında yayılmaya başladığını da ekledi. Ayrıca Stern, 194 bağımsız hükümete bağlı olan DSÖ'nün, halklarına her şeyi emredebileceğini iddia etmenin de son derece alaycı olduğunu söyledi. 

DSÖ Salgın ve Pandemi Hazırlık ve Önleme Direktörü Dr. Maria Van Kerkhove kendi X hesabı üzerinden iddialarla ilgili bir açıklama yaptı. Açıklamasında: 

"Dünyanın her yerinden gelen inanılmaz bilim insanlarıyla doğrudan H5N1 üzerinde çalışıyorum. Sosyal medyada yalanlar yayılıyor. DSÖ'nün kimseyi gözaltına alma yetkisi yoktur. DSÖ'nün bunu yapmak için hükümetlerle birlikte çalıştığı yönündeki iddialar yanlış ve tehlikelidir." ifadelerini kullandı. Pandemi anlaşması metninde "DSÖ Pandemi Anlaşmasındaki hiçbir şey, DSÖ Genel Direktörü de dahil olmak üzere DSÖ Sekreterliğine, ulusal ve/veya yerel yasaları yönetme, emretme, değiştirme veya başka şekilde belirleme yetkisi sağladığı şeklinde yorumlanmayacaktır." ifadesi yer aldı.