Yurt dışından domuz eti ithalatı yapıldığı iddiası, sosyal medyada gündem yarattı.

ARKA PLAN VE İDDİALAR

Bazı sosyal medya hesaplarında "Sudan'dan domuz eti ithalatı yapıldığı" yönünde iddialar paylaşıldı.

İddiayı gündeme getiren milletvekili, sosyal medya platformu X (eski adıyla Twitter) hesabından "Sudan'dan, daha 5 ay önce sıfır gümrükle domuz eti ithal etmek için anlaşma yaptılar." diye yazdı.

Milletvekilinin paylaşımı, sosyal medyada yorumlara neden oldu ve bazı basın yayın organlarında yer aldı.  

İddia kapsamında bir yorumda bulunan başka bir sosyal medya kullanıcısının da 2006 tarihli "Türk Gıda Kodeksi Çiğ Kırmızı Et ve Hazırlanmış Kırmızı Et Karışımları Tebliği" görselini paylaştığı görüldü.

BULGULAR

Türkiye ile Sudan arasında Türkiye-Sudan Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması 24 Aralık 2017 tarihinde imzalandı ancak henüz yürürlüğe girmedi.

Et ürünlerine ilişkin yürürlükte olan Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği'nde domuza ilişkin bir ifade, tanım ya da atıf yok. 2018/52 numaralı tebliğ, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden incelenebilir.  

İddiaya kaynak gösterilen görsel ise bir sınıflandırma ve kodlama sistemini gösteriyor. Dünyada ticarete konu olan mallar "Armonize Sistem(GTP)" adı verilen bir sistemle tanımlanıp kodlanıyor. Bu durum, görselde yer alan ürünlerin tamamında ticaret yapılacağı anlamına gelmiyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, "domuz etinin kasaplık etler sınıfına alındığı" iddiasıyla yapılan dezenformasyon ve manipülasyonların gerçeği yansıtmadığını bildirdi. Açıklamada, yürürlükteki tebliğin linki paylaşılarak, "Bazı sosyal medya hesaplarından 'domuz etinin kasaplık etler sınıfına alındığı' şeklinde dolaşıma sokulan Türk Gıda Kodeksi Çiğ Kırmızı Et ve Hazırlanmış Kırmızı Et Karışımları Tebliği yürürlükte değildir. Et ürünlerine ilişkin halen yürürlükte olan Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları Tebliği'nde domuza ilişkin bir tanım, ifade ve atıf bulunmamaktadır." ifadelerine yer verildi.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’den yapılan açıklamada da bazı sosyal medya hesaplarından paylaşılan ve basın yayın organlarında yer alan, "Sudan’dan domuz eti ithalatı yapıldığı" yönündeki iddiaların yalan olduğu belirtildi. Açıklamada yer alan hususlar şunlar:

ARMONİZE SİSTEM: Tüm dünyada ticarete konu olan mallar “Armonize Sistem” (GTP) adı verilen sistemle tanımlanmakta ve kodlanmaktadır. Bu sistem çerçevesinde, sığır, koyun ve keçi sakatatlarının yanı sıra diğer hayvanların sakatatları da birlikte 02.06 No’lu GTP altında sınıflandırılmıştır. Ticarete konu tüm ürünler bir gümrük pozisyonu ile sınıflandırılmakta ve tüm anlaşmalar ticarete konu olsun olmasın tüm ürünlerle ilgili değerlendirmeler içermektedir.

YÜRÜRLÜKTE DEĞİL: 24 Aralık 2017 tarihinde imzalanan ancak henüz yürürlüğe girmemiş olan Sudan ile Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşmasında binlerce GTP bulunmaktadır. Uluslararası sınıflandırmadan aktarılan GTP'lerin anlaşmalar içerisinde bulunması, bu ürünlerin tamamında ticaret yapılacağı anlamına gelmemektedir.

İTHALAT YOK: Ülkemizin geçmiş yıllar ithalat verileri incelendiğinde, Sudan'dan 02.06 GTP’te sayılan hayvanların yenilen sakatatlarını ithal etmediği görülecektir. Diğer taraftan, uluslararası ticaret istatistikleri incelendiğinde Sudan'ın dünyadaki herhangi bir ülkeye domuz eti veya sakatatı ihracatının da bulunmadığı görülmektedir. Sudan, yüzölçümü bakımından dünyanın 15'inci, Afrika’nın ise üçüncü büyük ülkesi olup, “Hem Afrika hem Arap ülkesi” olarak nitelendirilmektedir.

ÖNEMLİ BİR KAPI: Aynı zamanda COMESA (Doğu ve Güney Afrika Ortak Pazarı) ve Arap Ligi üyeliği sayesinde firmalarımız için Afrika ve Arap pazarına da açılan önemli bir kapı durumundadır. Anlaşmanın tam olarak uygulanmasıyla birlikte tüm tarife satırlarının yüzde 87'sini kapsayan geniş yelpazedeki tarım ve sanayi ürünlerimiz 47 milyonluk Sudan pazarına en avantajlı giriş koşullarından yararlanma imkânı elde edecek aynı zamanda Afrika için de ülkemize önemli fırsatlar ortaya çıkaracaktır.