Sosyal medya platformlarında, 31 Mayıs'ta gerçekleşen Mavi Ay olayıyla ilgili çok sayıda içerik paylaşıldı. Gönderilere yapılan yorumlar incelendiğinde, birçok kullanıcının "Ay gerçekten mavi renkte mi görünecek?" sorusunu yönelttiği görüldü. 

Bu tür gök olayları genellikle geniş kitlelerin ilgisini çektiği ve yüksek etkileşim aldığı için paylaşımlarda dikkat çekici ve yanıltıcı başlıklar kullanılabiliyor. "Mavi Ay" teriminin gerçek anlamı açıklanmadan yapılan paylaşımlar, Ay'ınmavi renge bürüneceği yönündeki yanlış algıyı besliyor. Bu durum bazı kullanıcıların söz doğal olayları olağanüstü veya felaket habercisi olarak yorumlamasına da zemin hazırlayabiliyor.

Peki, Mavi Ay sırasında Ay gerçekten mavi mi görünür?

AA Teyit Hattı, Mavi Ay ile ilgili merak edilenleri İstanbul Üniversitesi (İÜ) Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Esenoğlu ile konuştu. Esenoğlu, "Sosyal medyada 'Mavi Ay' ifadesinin, Ay’ın mavi renge dönüşeceği şeklinde yorumlanması, kamuoyunda yanlış bir beklenti oluşturdu. Oysa astronomide Mavi Ay, çoğu zaman Ay’ın rengini değil, dolunayın takvim içindeki sırasını ifade eder." dedi.
Mavi Ay'ın, Ay’ın gerçekten mavi renge dönmesi anlamına gelmediğini vurgulayan Esenoğlu, günümüzde en yaygın kullanımıyla Mavi Ay'ın, aynı takvim ayı içinde gerçekleşen ikinci dolunay için kullanılan isimlendirme olduğunu belirtti. Esenoğlu, "Ay’ın evre döngüsü yaklaşık 29,5 gün sürer. Takvim ayları ise 30 veya 31 gün olabilir. Bu nedenle bazı aylarda iki dolunay meydana gelebilir. Aynı takvim ayı içinde görülen ikinci dolunay halk arasında 'Mavi Ay' olarak adlandırılır." dedi. 

Mavi Ay'ın, Ay’ın evreleriyle ilgili bir durum olduğunun altını çizen Esenoğlu, "Ay, Dünya çevresinde dolanırken Güneş’ten aldığı ışığın bize görünen kısmı değişir. Bu değişim Ay evreleri olarak adlandırılır. Dolunay, Ay’ın Dünya’dan bakıldığında Güneş tarafından aydınlatılmış yüzünün tamamına yakınını gördüğümüz evredir. Bir ay içinde iki dolunay görülmesi, Ay’ın hareketinde olağanüstü bir değişiklik olduğu anlamına gelmez." dedi.  Bu durumun, Ay’ın yaklaşık 29,5 günlük evre döngüsü ile takvim aylarının uzunluğu arasındaki farktan kaynaklandığını belirten Esenoğlu, "Mavi Ay, astronomik olarak gizemli bir renk olayı değil, takvim ile Ay evrelerinin çakışmasından doğan özel bir isimlendirmedir." dedi. 

Neden "Mavi Ay" olarak isimlendiriliyor?

Mavi Ay gecesinde Ay'ın çoğu zaman normal bir dolunay gibi beyaz, sarımsı, turuncumsu veya ufka yakınken kızılımsı tonlarda göründüğünü belirten Esenoğlu, "Mavi kelimesi burada çoğunlukla renkten değil, olayın nadirliğini anlatan bir isimlendirmeden gelir. İngilizcedeki 'once in a blue moon' ifadesi de 'çok nadir' anlamında kullanılır." şeklinde açıkladı. 

Ay’ın gerçekten mavimsi görünmesinin farklı ve çok daha nadir bir durum olduğunun altını çizen Esenoğlu, "Büyük volkanik patlamalar veya geniş çaplı orman yangınları sonrasında atmosfere yayılan belirli büyüklükteki parçacıklar, ışığı farklı biçimde saçabilir. Böyle özel atmosfer koşullarında Ay bazen mavimsi görünebilir." dedi.

Esenoğlu, Mavi Ay gecesinde gökyüzüne bakanlar Ay’ın olağanüstü biçimde maviye dönüşmesini değil, normal bir dolunay görüntüsünü beklemeleri gerektiğini söyledi. Esenoğlu, bu olayın bilimsel değerinin, Ay’ın renginde olmadığını, Ay evreleri ile takvim arasındaki zamanlama ilişkisinde olduğunu vurguladı.