Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 tarihli depremlerde Hatay'ın da dahil olduğu 11 il ağır hasar almış, 53 binden fazla kişi hayatını kaybetmişti. Depremin gerçekleştiği ilk saatlerden bugüne, bölgedeki su kaynaklarının akıbeti ve kentlerin yeniden inşasıyla ilgili çok sayıda tartışma basına yansıdı. 

ARKA PLAN VE İDDİALAR

Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Yardımcısı Erhan Adem, 5 Ocak'ta Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde bazı temaslarda bulunduktan sonra Afrin Çayı yakınlarında açıklama yaptı. Adem, konuşmasında bölgedeki su kaynaklarıyla ilgili şu ifadeleri kullandı:

"Reyhanlı'da yaşayan insanların sağlığını tehlikeye atan DSİ (Devlet Su İşletmeleri Genel Müdürlüğü) ve bunun üst yöneticisi olan Tarım Bakanı Sayın Yumaklı'yı uyarıyoruz. Sayın Yumaklı, 1.5 milyon insanın akıttığı, pis sularının geldiği bu derenin ıslah edilmesi gerekiyor. 40 metre mesafedeki 5 tane kuyu buradan Reyhanlı'ya içme suyu olarak kullanılan derin su pompaları var. Buradan Reyhanlı halkı, bu suları kullanıyor. Bu kadar insanın kanına girilmez, vicdanlar el vermez. Sayın Yumaklı, lütfen görevinizi yapın. Bu suların mutlaka arıtılarak, insanlara sağlıklı su verilmesi gerekiyor. Türk halkı bu kadar aşağılanacak insanlar değildir."

Bir haber sitesi bu açıklamayı "İçme Suyundaki Tehlike Ortaya Çıktı: Hatay'da Depremden Kurtulan da Zehirlenecek!" başlığıyla okuyucularına servis etti.

Haber metninde "Deprem yaralarını sarmaya çalışırken bir yanda da uzun zaman içme suyu sıkıntısı yaşayan Hatay'da, mevcut içme suyundan da zehir fışkırdığı ortaya çıktı. Reyhanlı'yı ziyaret eden CHP Genel Başkan Yardımcısı Erhan Adem, tüm bölgeye içme suyu sağlayan Afrin Çayı’na kanalizasyon karıştığını açıkladı. Erhan Adem, depremden kurtulan vatandaşların şimdi de zehirlenme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu vurguladı." ifadeleri yer aldı. 

BULGULAR

Anadolu Ajansı Teyit Hattı, iddiaların arka planını araştırmak için Hatay Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü yetkilileri ile temasa geçildi.

Yapılan açıklamada, asılsız olduğu belirtilen haberlerin herhangi bir bilgi ve veriye dayanmadığı, Afrin Çayı'ndan içme suyu temin edilmesinin söz konusu olmadığı duyuruldu.

Reyhanlı ilçesinin içme suyunun Gazimürsel ve Mehmetbeyli'de bulunan toplam 10 su kuyusundan sağlandığı belirtilen açıklamada, bu kuyulardan alınan suların 2024 yılında İller Bankası tarafından tamamlanarak devreye sokulan "Reyhanlı İçme Suyu Arıtma Tesisi" bünyesinde, ileri arıtma sistemi olan ultrafiltasyon/ters osmoz ve dezenfeksiyon ünitelerinden geçirilerek arıtılmakta olduğu ifade edildi.

Açıklama şu şekilde devam etti: 

"Tesiste hamsu ve çıkış suyu sürekli izlenmekte olup şebekeye verilen suda 10 parametre sürekli olarak takip edilmektedir. Hatay Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü olarak Hatay genelinde şebekeye verilen tüm sular “İçmesuyu Temin Edilen Suların Kalitesi ve Arıtılması Hakkında Yönetmelik” çerçevesinde izlenmekte, tesis çıkışı ve şebekeden numuneler alınarak periyodik olarak analizleri yapılmaktadır.

Çıkış parametreleri ayrıca Halk Sağlığı tarafından “İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik” gereğince periyodik olarak kontrol edilmektedir. Suriye’den doğup Türkiye’de dökülen Afrin Çayındaki kirlilik Suriye kaynaklıdır. Reyhanlı Bölgesinde 1 adet ileri biyolojik atıksu arıtma tesisimiz mevcut olup ilçenin atıksuları tesiste arıtılıp “Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği” kapsamında deşarj standartları sağlandıktan sonra Afrin Çayına deşarj edilmektedir.

"Afrin Çayı'nın içe suyu olarak kullanıldığı iddiası tamamen hayal ürünü"

Konuyla ilgili Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü de bir açıklama yaptı. Açıklama metninin tamamı şu şekilde:

"İlimiz Reyhanlı ilçesinde 06 Şubat 2023 depreminden bugüne kadar içme ve kullanma sularının "İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmelik" hükümlerinde belirtilen parametrelere getirebilmek için günlük klor ölçümüyle birlikte alınan numuneler kontrol ve denetleme izlemesi kapsamında (detaylı kimyasal analiz ve mikrobiyolojik) ilçe merkezinden, köylerden  ve konteynerkent/geçici barınma merkezlerinden  alınan numuneler Adana Halk Sağlığı Laboratuvarına ve İlimiz Belen ilçesinde bulunan Hatay Halk Sağlığı Laboratuvarına analiz için gönderilmektedir. Analiz neticelerine göre uygun çıkmayan su numuneleri Hatsu Genel Müdürlüğü'ne bildirilerek buralarda gerekli ıslah (Klorlama, altyapı çalışması vb.) çalışmaları yapıldıktan sonra takip numunesi alınarak suların uygun hale gelmesi sağlanmaktadır.

Bahse konu haberde belirtildiği üzere Afrin Çay’ından geçen suların içme suyu olarak kullanıldığı tamamen hayal ürünü olup, bu köylere HATSU Genel müdürlüğü tarafından sağlanan içme ve kullanma suları Müdürlüğümüz tarafından gerek günlük bakiye klor ölçümleri gerekse kimyasal ve bakteriyolojik numuneler alınarak takibi yapılmaktadır. Ayrıca İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmelik gereği denetleme izlem analizi uygun çıkmayan suların şebekeye verilmesi mümkün değildir. 2023 ve 2024 yılları arasında Reyhanlı ilçesi genelinden alınan numune sonuçları aşağıdaki tabloda verilmiştir."