Fransa'da 17 Eylül'de eğitim koşullarının iyileştirilmesi talebiyle başlayan lise eylemleri, başkent Paris'in yanı sıra Strazburg, Lyon ve Rennes başta olmak üzere ülkenin birçok kentine yayıldı. Lise öğrencilerinin başlattığı eylemler, üniversite öğrencileri ve sendikaların da katılımıyla devam ediyor.

Limoges Belediye Binası ve Lyon kentindeki turizm ofisi ateşe verilmiş, Marsilya kentinde eylemciler belediye binasına zarar vermişti. Eylemlerde iş yeri zarar görenler hükümete krizi yönetemediği gerekçesiyle tepki göstermişti.

Sosyal medyada eylemlere ilişkin çok sayıda bağlamından koparılmış içerik dolaşıma sokuldu.

1- "Görüntülerin Fransa'daki eylem esnasında Marsilya'da kayda geçtiği" iddiası

ABD merkezli sosyal medya platformu X'te, protestocuların eylem yapmak amacıyla bir restorandaki dönere sprey boyayla zarar verdikleri anın videosu paylaşıldı. Görüntülerin Fransa'daki eylemler kapsamında Marsilya'da kaydedildiği iddia edildi. 

BULGULAR

AA Teyit Hattı, iddiaya konu videodan alınan ekran görüntülerini tersine görsel arama yöntemiyle açık kaynaklarda inceledi. Yapılan incelemede görüntünün güncel olmadığı ve Fransa'daki eylemlerle herhangi bir bağlantısının bulunmadığı belirlendi.

Videonun, 20 Kasım 2023'te Meksika'da hayvan haklarını savunmak isteyen bir grup eylemcinin bir taco tezgahına düzenlediği eylemi gösterdiği tespit edildi. 

2- Fransa'daki eylemlerde kaydedilen Pembe Panter görüntüsü gerçek mi?

ABD merkezli sosyal medya platformu X'te, Fransa'daki protestolar sırasında Pembe Panter kostümü giyen bir eylemcinin Toplumsal Olayla Müdahale Aracı'ndan (TOMA) kaçtığı anı gösteren bir video paylaşıldı. 

BULGULAR

AA Teyit Hattı, iddia videosunundan alınan ekran görüntüsünü tersine görsel arama metodu ile açık kaynaklardan inceledi. Görüntünün '@fredvingale' adlı TikTok kullanıcısı tarafından yapay zeka etiketi ile paylaşıldığı belirlendi.

Çevrim içi tespit araçları da görüntünün %99 oranda yapay zeka ile üretildiği sonucun verdi.

3- Fransa'daki protestolarda bir turistin kahve içmeye devam ettiğini gösteren video gerçek mi?

ABD merkezli sosyal medya platformu X'te, güvenlik güçlerinin protestoculara müdahale ettiği sırada bir kadın turistin kafede kahve içmeye devam ettiğini gösteren bir video paylaşıldı. Görüntünün gerçek olduğu ve Fransa'da devam eden eylemler sırasında kayda geçtiği öne sürüldü. 

 BULGULAR

AA Teyit Hattı iddia videosunu inceledi. Görüntünün arka planında yer alan güvenlik güçlerinin bazı noktalarda birbirinden ayırt edilemediği ve silüetlerinin yer yer belirsizleştiği tespit edildi. Güvenlik güçleri ve protestocuların hareketlerinin ise hayatın olağan akışına aykırı şekilde mekanik olduğu gözlemlendi. Bu detaylar görüntünün gerçek değil, yapay zeka ile üretilmiş olabileceğine işaret ediyor. 

Çevrim içi tespit araçları da görüntünün %99 oranda yapay zeka ile üretildiği sonucun verdi.

Videonun sosyal medyada popüler olmasının ardından, "Seadanse" adlı platform üzerinden şablon oluşturulduğu tespit edildi. İsteyen kullanıcılar, belli bir ücret karşılığı platform üzerinden kendi videolarını oluşturabiliyor.