Fransa'da 17 Ekim'deki Sarı Yelekliler eylemlerinin ardından sendikalar ve öğrenci örgütleri 24 Ekim'de Paris merkezli kitlesel gösteriler düzenlemeyi hedeflerken, güvenlik güçleri ülke genelinde yoğun önlemler aldı.

Hükümetin eylem yasağı kararlarına rağmen göstericiler sokaklara çıkmaya devam ederken, Paris'te güvenlik nedeniyle müzeler kapatıldı, mağaza vitrinleri ahşap plakalarla örtüldü ve ülke genelinde 70 bin kolluk kuvveti görevlendirildi.

Lyon'da yasak kapsamındaki üniversite yakınlarında toplanan 200 kişilik gruba güvenlik güçleri göz yaşartıcı gazla müdahale etti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron sendika dışı eylemleri yasakladığını duyururken; Lille, Denain, Douai, Wattignies, Marly ve Valenciennes gibi şehirlerde 18 yaş altı kişilere uygulanan gece sokağa çıkma yasakları 26 Ekim'e kadar uzatıldı.

ARKA PLAN VE İDDİALAR 

Fransa'daki 24 Ekim gösterileri sürerken, sosyal medyada dolaşıma giren pek çok görüntünün güncel olmadığı ve gerçek bağlamından koparılarak paylaşıldığı tespit edildi.

1- Yağmalanan mağaza görüntüleri güncel mi? 

ABD merkezli sosyal medya platformu X'te paylaşılan bir videoda, yüzleri maskeli kalabalık bir grubun mağaza camını kırarak içeri girdiği görüldü. Görüntülerin 24 Ekim'de kaydedildiği iddia edildi.

Dolaşıma sokulan başka bir videoda ise Fransa'nın başkenti Paris'teki Republique bölgesinde durumun kontrolden çıktığı ve Boulevard Magenta Caddesi üzerindeki onlarca dükkanın yağmalandığı öne sürüldü. Videoda, mağazaların kepenklerinin kırıldığı ve ürünlerin sokağa saçıldığı görüldü. 

BULGULAR 

Her iki videodan alınan ekran görüntüleri tersine görsel arama yöntemiyle taratıldığında, iddiaların gerçeği yansıtmadığı anlaşıldı. İlk videonun, 17 Ekim'de Lyon'da yağmalanan bir mücevherci Histoire d’Or mağazasına ait olduğu ve aynı gün çok sayıda sosyal medya kullanıcısı tarafından paylaşıldığı tespit edildi.Diğer videonun ise serbest gazeteci Luc Auffret tarafından 17 Ekim'de, 'Paris'te République bölgesinde durum tamamen kontrolden çıkmış durumda. Magenta Bulvarı'nda onlarca dükkan iki saatten fazla süredir yağmalanıyor.' ifadeleriyle paylaşıldığı belirlendi.

2-  "Videonun 24 Ekim'deki Bastille Meydanı müdahalesine ait olduğu" iddiası

Polis ekipleri ile göstericiler arasında yaşanan şiddetli arbedeye ait bir video da sosyal medyada geniş yankı buldu. Görüntülerde, polisin kalabalığı dağıtmak için yaptığı müdahaleye göstericilerin barikatlara yüklenerek karşılık verdiği görülüyor.

BULGULAR

24 Ekim'deki Bastille Meydanı müdahalesine ait olduğu iddiasıyla paylaşılan videonun da güncel olmadığı anlaşıldı. Söz konusu görüntünün, 8 Ekim'de Luc Auffret tarafından X'te paylaşıldığı ve 9 milyon izlenmeye ulaştığı belirlendi.

3- Video, Fransız ordusuna ait zırhlı araçları mı gösteriyor? 

Sosyal medyada bazı kullanıcılar, gösteriler karşısında Fransız güvenlik güçlerine destek veren paylaşımlarda bulundu. Bu içeriklerden birinde yer alan askeri araç konvoyunun ise Fransız ordusuna ait olduğu iddia edildi.

BULGULAR 

Açık kaynaklarda yapılan araştırmada, askeri teçhizat ve personel hareketliliğini gösteren videonun Portekiz'in Porto şehrinde kaydedildiği tespit edildi. Askeri varlığın, Portekiz Ordusu'nun Porto Belediyesi desteğiyle düzenlediği; halka açık sergiler, atölyeler ve operasyonel gösterileri içeren bir haftalık resmi etkinlik programı kapsamında gerçekleştiği belirlendi.

4- Video, güncel eylemler esnasında mı kaydedildi? 

Fransa'nın çeşitli kentlerindeki gösterilerde mağazalar yağmalanırken çok sayıda araç, restoran ve çöp konteyneri de ateşe verildi. Bir restoranın alevler içinde kaldığı görüntüler ise 24 Ekim'deki eylemler sırasında çekildiği iddiasıyla paylaşıldı.

BULGULAR 

Ancak söz konusu görüntünün, 10 Eylül 2025'te Paris'teki Châtelet les Halles bölgesinde yaşanan şiddet olayları sırasında yanan bir restorana ait olduğu tespit edildi.

5- Eylemci-polis kovalamacası görüntüleri güncel mi? 

Fransız polisinin göstericileri kovaladığı anlara ait bir video, 'Şov başlasın! İşlerin çığrından çıkması şart' şeklindeki provokatif ve olayların tırmanmasını temenni eden ifadelerle yayımlandı. Görüntü, başka kullanıcılarca 'Fransa'da çatışmalar başladı.' notuyla paylaşıldı.

BULGULAR 

Söz konusu video, Paris Emniyet Müdürlüğü'nün resmi X hesabı tarafından yalanlandı. Alıntılanan paylaşımda, "Hayır! Bu video bugün çekilmedi. Gare Montparnasse çevresinde şu anda ne bir polis müdahalesi ne de bir toplanma gerçekleşiyor. Güvenilir bilgi için resmi hesapları takip edin." ifadelerine yer verildi.

6- "Video, Lyon'da polisin biber gazı müdahalesini gösteriyor" iddiası 

Sosyal medyada paylaşılan başka bir videoda, polisin Lyon'da göstericilere karşı biber gazı kullandığı savunuldu.

BULGULAR 

Videodan alınan ekran görüntüleri geriye dönük olarak taratıldığında, kaydın 17 Ekim'den bu yana dijital platformlarda dolaşımda olduğu görüldü. Görüntülerdeki detaylar doğrultusunda yapılan incelemede, olayın Lyon'da değil, Fransa'nın Lille kentindeki 56 Rue Pierre Mauroy adresinde kaydedildiği anlaşıldı.