Fotoğrafın işgal yıllarında İstanbul’da çekildiği iddiası

Gaye Güllü / 09.09.2023
İstanbul

Bağlamından koparılarak yayılan fotoğraflar, zaman zaman kullanıcıların manipüle edilmesine ve olayları yanlış yorumlamasına neden olabiliyor. Kullanıcıların bu tarz görüntülere karşı çifte doğrulama yapması dezenformasyonun yayılmasını önlemek adına büyük önem taşıyor. İstanbul'un işgal yılları döneminde çekildiği iddia edilen eski bir fotoğraf sosyal medyada gündem oldu.

ARKA PLAN VE İDDİALAR

X'te (eski adıyla Twitter) paylaşılan bir fotoğrafın İstanbul'un işgal yıllarını gösterdiği öne sürüldü. 

2 milyon görüntülenme ve binlerce etkileşim elde eden bu paylaşım birçok sosyal medya kullanıcı tarafından tekrar paylaşıldı.

TARAFLAR NE DİYOR?

Bazı kullanıcılar fotoğrafın İstanbul'da çekilmediğini belirtti.

Bazı kullanıcılar ise iddiayı doğru kabul ederek tepki dolu yorumlarda bulundu.

BULGULAR

Anadolu Ajansı Teyit Hattı söz konusu fotoğrafı araştırdı. Tersine görsel arama tekniklerinden yararlanılarak fotoğrafın kaynağı tespit edildi.

İlk olarak iddiaya konu olan görsel tersine görsel arama tekniği ile aratıldığında, fotoğrafın geçmiş dönemlerde de aynı iddia edile dolaşıma girdiği tespit edildi. 

Yapılan araştırma derinleştirildiğinde, fotoğrafın stok görsel sitesi Alamy'de "Kudüs Ayaklanmaları Nisan 1920" açıklaması ile yer aldığı görülüyor.

Bahse konu görsel Wikipedia'da ise "Kudüs ayaklanmaları Nisan 1920'de polis Arap sivilleri kontrol ediyor." açıklaması ile dolaşıma girmiş. Fotoğrafın kaynağı olarak ise Amerika Kongre Kütüphanesi gösterilmiş. Kaynak araştırıldığında, iddiaya konu olan fotoğrafın burada yer aldığı belirlendi. 

Fotoğrafın kaynağında, konum Yafta Kapısı olarak belirtilmiş. Arama motorlarında anahtar kelimelerle yapılan aramalarda aynı lokasyonda benzer fotoğrafların çekildiği görüldü.

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 30 Ekim 1918’de imzalanmasıyla beraber İstanbul, Birleşik Krallık’ın da aralarında bulunduğu İtilaf Devletleri tarafından 13 Kasım 1918 tarihinde fiilen, 16 Mart 1920 tarihinde ise resmen işgal edilmişti. İşgal, 24 Temmuz 1923 tarihinde Lozan Antlaşması’nın imzalanmasının ardından 2 Ekim 1923 tarihinde yabancı kuvvetlerin şehri terk etmesiyle birlikte sona erdi.

BULGU SETİ
  • Fotoğrafın, 1920 yılında Kudüs'te çekildiği belirlendi.
  • Fotoğrafın kaynağının ABD Kongre Kütüphanesi olduğu tespit edildi.
  • ABD Kongre Kütüphanesi’nde G. Eric ve Edith Matson Fotoğraf Koleksiyonu’nun içinde aynı bölgede ve tarihte çekilen diğer fotoğraflara da erişilebilir.

DOĞRU MU? YANLIŞ MI?
Fotoğrafın işgal yıllarında İstanbul’da çekildiği iddiası doğru değil.