Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün, Suud kralına yazdığı iddia edilen mektup (kimi paylaşımlara göre telgraf) fotoğrafı, internette sıklıkla dolaşıma sokuluyor. Dün akşam saatlerinde Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da yapılması planlanan 2023 Turkcell Kupa maçının iptal edilmesi sonrası aynı görsel yeniden gündem oldu.

ARKA PLAN VE İDDİALAR

Atatürk'ün Hz. Muhammed'in mezarını yıkarak yerini değiştirmeyi planlayan Suudi Arabistan Kralı'na bir uyarı mektubu yazdığı veya telgrafı çektiği öne sürüldü.İddianın dayanağını bir görsel oluşturuyor. Söz konusu görselde, "O mezarın tek taşına dokunursan Kurtuluş Savaşı'nı bırakır ordularımla aşağı inerim" yazıyor.

İddia geçmişten bugüne bu görselle birlikte sosyal medya platformlarında yoğun olarak paylaşılıyor.

İddianın sosyal medyada etkileşim yarattığı, çeşitli haberlere ve programlara konu edildiği görülüyor.  Ancak son olarak, dün akşam Galatasaray ve Fenerbahçe kulüpleri arasında Riyad'da yapılması planlanan maçın, yaşanan anlaşmazlık sonucu iptal edilmesiyle beraber aynı görsel yeniden dolaşıma sokuldu. Çok sayıda sosyal medya kullanıcısı, Mustafa Kemal Atatürk'e ait olduğu iddia edilen mektubu X (eski adıyla Twitter) hesabı üzerinden takipçilerine servis etti.

BULGULAR

İnternette arşiv araştırması yapıldığında iddianın daha önce de birçok sosyal medya mecrasında gündem olduğu görülüyor.

Tarihçi Murat Bardakçı'nın iddianın bir palavradan ibaret olduğunu, arşivde bu konu hakkında tek bir belge olmadığını ifade ettiği bir yazısı var.

İddiayla ilgili çeşitli yazılara ve tartışmalara rastlanıyor. İddianın yayılımı, söz konusu görselle birlikte paylaşılmasının ardından artıyor.

Şarkıcı Gülben Ergen'in söz konusu görseli ekleyerek Instagram hesabından yaptığı paylaşımın, iddiayı daha da popüler hale getirdiği görülüyor.    

Görselde tarihi gerçekliklerle örtüşmeyen detaylar var. Görsel 26 Haziran 1919 tarihli. Atatürk soyadı kullanılmış. Ordulardan, Kurtuluş Savaşı'ndan, el yazısı ve ıslak imzasıyla çekilen telgraftan bahsediliyor. Telgraf ya da mektup Suud kralına gidiyor. Halbuki;

-      2587 sayılı kanunla Mustafa Kemal'e Atatürk soyadı 1934'te verildi.

-      Atatürk, görseldeki tarihten 4 gün önce, 22 Haziran 1919'da kendisinin hazırladığı Amasya Genelgesi'ni 9. Ordu Müfettişi sıfatıyla imzaladı.

-      Genelgede Erzurum'da 10 Temmuz’da bir kongre toplanacağı yazılıydı. Atatürk, Erzurum'a doğru yola çıktı.  

-      Söz konusu tarihte ortada henüz hazır ordular ya da bir Kurtuluş Savaşı tabiri/olgusu yoktu. Milli kurtuluş mücadelesi daha yeni olgunlaşıyordu.

-      Suudi Arabistan Krallığı 1932'de kuruldu. Söz konusu tarihte İngiliz işgali vardı ve Suud kralı yoktu.

-      Telgraf ise el yazısının ve imzanın (faks, fotokopi gibi) alıcıya ulaştırılabildiği bir düzen değil. İki nokta arasında kararlaştırılmış işaretler yardımıyla iletişim kurmaya dayalı, kodlama esasıyla işleyen Mors alfabesinin kullanıldığı bir düzen.