"Çin devlet kanalında Rusya topraklarının bölüşüldüğü bir harita gösterildi" iddiası

Irmak Küçükaksu / 16.03.2023

Sosyal ağlarda yapılan paylaşımlarda, Çin devlet televizyonunda Rusya topraklarının ülkeler arasında paylaşıldığını gösteren bir haritanın sunulduğu iddia edildi.

ARKA PLAN VE İDDİALAR

Görüntüde, kanalda yer alan sunucu ve arkasında farklı renklerle bir harita görülüyor. İddiaya göre ekrana Rusya’nın savaşta yenildiği bir senaryoda, diğer ülkeler arasında topraklarının nasıl bölüşüleceğini gösteren bir harita yansıtıldı. İddia Telegram kanallarında da “Çin devlet televizyonu Rusya'nın çöküşünden sonraki halini gösteren bir harita gösterdi” ifadesiyle gündeme getirildi.

İddia, “Çin devlet kanalı komşu ülkenin topraklarını dürüstçe nasıl bölmenin planlandığını gösterdi.” açıklamasıyla Ukraynalı siyasetçi Kucherenko tarafından Facebook’ta da paylaşılmıştı.

BULGULAR

Teyit Hattı, görüntüdeki yazıların ne anlama geldiğini ve yayının içeriğini öğrenmek için AA Çin Muhabiri Emre Aytekin ile iletişime geçti. Arka planda Rusya topraklarının bölüşüldüğünü gösterdiği iddia edilen harita bulunsa da ekranda Rusya’yla ilgili herhangi bir yazı bulunmuyor. Görüntüdeki bordo şeritte “piyasa odağı” yazıyor. Siyah şeritte “yeni yapılandırılan piyasa sermayesi sistemi yatırımlarından bahsediliyor. En alt kısımdaki beyaz şeritte ise sunucunun yatırım danışmanı olduğu şirketin adı ve sicil numarası yer alıyor. 

Teyit Hattı açık kaynakları tarayarak Youtube’a 30 Haziran 2021’de yüklenen iddia görüntüsünün alındığı orijinal videoya ulaştı. “ Pazar güçlü olmaya devam ediyor ve yarı iletkenler yeniden yükseliyor! A hisseleri | Çin borsası | #Yatırım teknolojisi #hisse piyasası ‘Bugünün borsası’ ” başlığıyla yüklenen videoyu inceledi. Videonun yatırımın ele alındığı bir finans programı olduğu sonucuna ulaşıldı.

İddiaya konu olan görüntüdeki gibi arka planda bir harita bulunmadığı bunun yerine borsayla ilgili bir görsel yer aldığı görüldü. İki görüntü karşılaştırıldığında haritanın dijital ortamda görüntüye eklendiği anlaşıldı.

Teyit Hattı, görüntünün alındığı orijinal videonun arka planında harita gösterilmediğini tespit etmesinin ardından haritanın kaynağını araştırdı. Tersine görsel arama sonuçlarında haritanın 2020’den beri internette dolaşımda olduğu anlaşıldı. Reddit isimli internet sitesinde “Rusya’dayken size en yakın ülke” başlığıyla paylaşılan harita, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası diğer devletlerin Rusya'nın topraklarını bölüşme planlarını göstermiyor. Rus bölgelerine hangi ülkelerin en yakın olduğunu gösteriyor.

BULGU SETİ
  • Rusya topraklarının diğer devletler arasında bölüşüldüğü iddia edilen harita, görüntüye dijital ortamda eklenmiş. 
  • Orijinal görüntüde arka planda borsayla ilgili bir görsel yer alıyor. 
  • Harita Rusya topraklarının bölüşülme planını değil, farklı Rus bölgelerine en yakın ülkeleri gösteriyor. 
DOĞRU MU? YANLIŞ MI?
Çin devlet kanalında Rusya'nın devletler arasında bölüşüldüğü bir haritanın gösterildiği iddiası doğru değil.