Alpler'i kırmızıya boyayan algler iklim değişikliğiyle artıyor

23.06.2022
İstanbul

Fransız Alpleri'ndeki kar tabakasının renginin kırmızıya dönmesinin, kar yosunu da denilen alg türlerinin renk değiştirmesinden kaynaklandığını belirten Dr. Öğretim Üyesi Berat Haznedaroğlu, iklim değişikliğinin alg sayısını artırdığını söyledi.

Fransız Alpleri'nin yüksek kesimlerinde kar renginin kırmızıya döndüğünün gözlemlenmesiyle ilgili AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Haznedaroğlu, bu durumun kar yosunu da denilen ve başlıcaları literatürde "chlamydomonas ve chloromonas" olarak geçen alg türlerinden kaynaklandığını söyledi.

12 yıldır algler üzerinde çalışmalarını sürdüren Haznedaroğlu, kar yosunlarının kutup bölgeleri ve Alp Dağları dışında, Türkiye’de Aladağlar gibi yüksek ve karla kaplı bölgelerde de görüldüğünü bildirdi.

Bu yosunların doğal halleriyle yeşil renkte olduğunu fakat kendilerini yoğun ışıktan korumak için zaman zaman renklerinin kırmızıya döndüğünü anlatan Haznedaroğlu, "Renk değiştirmeler, yosunların yaşamsal döngülerinin bir parçası. İklim değişikliği olmadan önce de bu renk değişimleri gözleniyordu ancak artan sıcaklıklar ve hava olaylarında gözlemlenen değişikliklere bağlı olarak kar yosunlarının sayısı arttı ve kırmızılık daha geniş alanlarda görülmeye başladı." diye konuştu.

"Algleri besleyen maddeler, iklim değişikliyle yayılıyor"

Karların ışığı yansıtma özelliğinden dolayı, güneş ışığına yoğun bir şekilde maruz kalan kar yosunlarının antioksidan pigmentler sentezleyerek kendilerini korumaya çalıştığını belirten Haznedaroğlu, küresel iklim değişikliğinin etkisi ile söz konusu alg türlerinin normalden fazla çoğaldığını vurguladı.

Haznedaroğlu, şöyle devam etti:

"Bunlar normalde fotosentez yapan canlılar. Fotosentez için ışık, sıcaklık, bir de diğer bitkilerde olduğu gibi gübreye, tuz ve azot fosfor gibi besin kaynaklarına ihtiyaçları var. İklim değişikliğinden ötürü meydana gelen sıcaklık artışı bu koşulları etkiliyor. İklim değişikliği rüzgar ve yağış modellerini değiştiriyor, bu nedenle normalde yüksek dağlarda sınırlı miktarlarda bulunan besleyici maddeler bu bölgelere taşınabiliyor. Yani sıcaklığın birazcık artmasıyla beraber optimal koşullar bir araya gelmeye başlıyor. Küresel iklim hareketleri değişmeye başladıkça, rüzgarlar ve yağış gibi iklim hareketleri, dağlık bölgelere besleyici elementleri taşıyabiliyor. Bu besleyiciler normalde ulaşamadıkları bölgelere ulaşmış olabiliyor ve kar yosunlarının sayısı da artıyor."

Ortalama sıcaklığın artmasının bazı canlıların ölümüne bazılarının ise daha fazla çoğalmasına neden olduğunu ve bunun da besin zincirinde her tür birbirine bağlı olduğu için doğadaki bütün canlılarda dengeleri bozduğunu ifade eden Haznedaroğlu, "Bu bazen iyi yönde olabiliyor; bazı canlılar daha fazla besin buluyor. Bazıları ise aç kalıyor; örneğin kutup ayıları negatif etkileniyor." dedi.

"Kar yosunlarının artması buzullardaki erimeyi hızlandırıyor"

Artan kar yosunlarının buzulların erimesini hızlandırdığına da değinen Haznedaroğlu, bu yosunlar ile iklim değişikliği arasında iki yönlü bir ilişki bulunduğuna dikkat çekerek, "Biliyorsunuz, beyaz ışık güneş ışığını yansıtır. Farklı renkler oluşmaya başladıkça, kar yüzeyinden geri yansıyan ışık miktarı azalıyor. Daha fazla ışık absorbe edildiği için erime oluşuyor. Bu nedenle burada bulunan buzulların erimesi bu yosun sebebiyle biraz daha hızlanıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Geçen yıl Marmara Denizi'nde görülen müsilaj probleminin de iklim değişikliği ile bağlantısı olduğunu işaret eden Haznedaroğlu, müsilaja neden olan yosun türünün daha önce de Marmara Denizi’nde bulunduğunu, ancak artan kirlilikle birlikte bu yosun türü için besleyici olan maddelerin müsilajı artırdığını kaydetti.

Haznedaroğlu, iklim değişikliğine bağlı olarak denizlerde daha az dalga meydana gelmesi ile de normalde dibe çöken müsilajın dağılmayarak deniz yüzeyinde kaldığını belirtti.

KATEGORİDE ÖNE ÇIKANLAR