Slopaganda nedir?

Çağdaş Çetindemir / 08.05.2026
İstanbul

Slopaganda, yapay zeka üretimi düşük kaliteli içeriklerle insanların kararlarını -duygularını, düşüncelerini, inançlarını vb- manipüle etmeyi hedefleyen bir propaganda türü olarak tanımlanıyor. 


Bilginin Doğrusu Cebinizde:

Yanıltıcı içerikler her yerde! Sosyal medyada önünüze düşen dezenformatif haberlerin doğruları her gün telefonunuza gelsin isterseniz, bağlantıya tıklayın: Teyit Hattı’nın WhatsApp kanalına katılın.

Yapay zeka ürünü düşük kaliteli içerikleri tanımlayan 'slop' kelimesi ile propaganda kelimesinin birleşiminden oluşan 'slopaganda' kavramı, klasik propaganda yöntemlerinden; geniş kitleye hızlı erişim ve anında üretim özellikleriyle ayrışıyor.

Kavram, Tilburg Üniversitesinden Michał Klincewicz, Macquarie Üniversitesinden Mark Alfano ve bağımsız medya araştırmacısı Amir Ebrahimi Fard tarafından "Slopaganda: Propaganda ve Üretken Yapay Zeka Arasındaki Etkileşim" başlıklı bir makalede ele alındı. Makalede "Slopagandayı, siyasi amaçlara ulaşmak için inançları manipüle etmek gayesiyle yayılan ve yapay zeka tarafından üretilen içerik olarak anlıyoruz. Slopaganda, kötü amaçlı eylemler de dahil olmak üzere birden fazla amaca hizmet edebilir." ifadelerine yer verildi.


Kavramla ilgili Tilburg Üniversitesi web sitesinde "Slopaganda: Yapay Zeka Tarafından Üretilen İçerik Nasıl Siyasi Bir Silah Haline Geliyor?" başlıklı bir yazı da paylaşıldı.  ABD Başkanı Donald Trump’ı savaş pilotu olarak gösteren yapay zeka ürünü video paylaşımının slopagandaya örnek olarak sunulduğu yazıda, filozof Michał Klincewicz’in değerlendirmelerine yer verildi. Klincewicz'e göre slopaganda, mutlaka gerçeklere dayalı olarak yanıltmayı amaçlamaz. Slopagandayı dolaşıma sokanlar, Trump'ın F-16 kullandığına dair bir inanç oluşturmayı hedeflemeyebilir. Slopaganda gerçekleri değiştirmeyi değil, duygu ve imaj oluşturmayı amaçlar. Kimsenin, hiç birşeye inanmadığı bir ekosistem oluşturmayı hedefleyebilir. 

Sosyal medya kullanıcılarının, uydurma materyali tespit etme yetisi her geçen gün gelişiyor ancak bunun sonucunda gerçek görüntülere ve bilgilere yanlış bir şekilde güvenmeme olasılıkları da artıyor. Güvenilir kaynakları belirlemek zorlaştığında veya imkansız hale geldiğinde, kişiye rahatlık, heyecan veya öfke getiren her şeye inanma yolu seçilebilir. Slopagandayla müdahale için de üç yola dikkat çekildi: Dijital okuryazarlık, zorunlu filigran ve teknoloji şirketlerini 'vergilendirme veya düzenleme' yoluyla sorumlu tutma.